Alcohol-, tabak-, en drugsgebruik onder studenten

Het Trimbos-instituut monitort het gebruik van alcohol, tabak (roken) en drugs onder jongeren. Op basis van wetenschappelijke kennis hebben wij diverse preventieve- en interventieprogramma’s ontwikkeld om professionals te ondersteunen.

Het bespreekbaar maken van middelengebruik is goed. Daarmee verlaag je de drempel om er met elkaar over te praten en aan te geven dat je misschien hulp nodig hebt. Maar als je er veel over praat en publiceert, kan je ook het beeld creëren dat iedereen gebruikt.

Michelle van der Horst, projectleider studenten en middelengebruik

Feiten en cijfers

Monitoren middelengebruik studenten

Het alcoholgebruik lijkt in 2023 niet te zijn afgenomen ten opzichte van 2021 en blijft bij relatief veel hbo- en wo-studenten overmatig (10%), zwaar (16%) of riskant (39%). Verder wint dagelijks of regelmatig vapen (4%) aan populariteit. Frequent cannabisgebruik (6%), recent psychedelicagebruik (1,5%) en het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift (3%) komen minder vaak voor in 2023 dan in 2021. Onder meer studenten die in studentenhuisvesting wonen of een hoge studieschuld hebben, gebruiken vaker middelen. De resultaten geven aan dat mentale gezondheid en middelengebruik niet los te zien zijn van de sociale en maatschappelijke omgeving waarin studenten leven.

Middelengebruik mbo- en hbo-studenten

Het alcoholgebruik van 16-18-jarige mbo- en hbo studenten is sinds 2015 behoorlijk stabiel. Hoewel in 2019 het aantal rokende mbo- en hbo-studenten van 16-18 jaar af nam, is dit in 2021 niet verder gedaald. Het aantal lachgasgebruikers is tussen 2019 en 2021 wel gedaald. Maar studenten dié lachgas gebruiken, gebruiken wel meer per keer.

Wie gebruikt wat?

Voor betere alcohol- en drugsvoorlichting richting jongeren die uitgaan, moeten we beter weten wie wat gebruikt. Dat brengen we beter in kaart met onder meer het Persona-onderzoek en het Europese ALAMA-onderzoek.

Alcohol en studenten

In het dossier Alcohol en studenten worden de motieven van studenten om alcohol te drinken en de risico- en beschermende factoren beschreven. Ook wordt er ingegaan op de gezondheidsrisico’s en maatschappelijke kosten van alcoholgebruik door studenten, de introductietijd, het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik in relatie tot studenten, internationale studenten en wie wie is in studentenland.

Training voor studentenbegeleiders: signaleren, bespreekbaar maken en doorverwijzen

In deze training krijgen studentenbegeleiders handvatten om het gesprek aan te gaan over (riskant) middelengebruik en de relatie met mentale gezondheid. Zo kunnen studentenbegeleiders problemen voorkomen die ontstaan door het (riskant) gebruik van alcohol en drugs.

Lees meer over de training

Alcohol- en drugs op de studentenvereniging

Studentenverenigingen hebben een verantwoordelijkheid om problematisch gebruik van alcohol en drugs en ongewenste effecten als gevolg hiervan te voorkomen. Een effectief alcohol- en drugsbeleid kan hen hierbij helpen en richt zich op vier pijlers: beleid en regelgeving, omgeving, signaleren en doorverwijzen en voorlichting en gezondheidseducatie.

Toolkit: risicovol middelengebruik voorkomen

Ga zelf aan de slag om risicovol middelengebruik onder studenten te voorkomen. Deze tools bieden ondersteuning daarbij. Van kennisproducten tot interventies.

Publicaties en producten

Nieuws en blogs