Alcohol-, tabak-, en drugsgebruik onder studenten
Het Trimbos-instituut monitort het gebruik van alcohol, tabak (roken) en drugs onder jongeren. Op basis van wetenschappelijke kennis hebben wij diverse preventieve- en interventieprogramma’s ontwikkeld om professionals te ondersteunen.
Vragen?
Het bespreekbaar maken van middelengebruik is goed. Daarmee verlaag je de drempel om er met elkaar over te praten en aan te geven dat je misschien hulp nodig hebt. Maar als je er veel over praat en publiceert, kan je ook het beeld creëren dat iedereen gebruikt.
Op deze pagina
Tools en informatie om risicovol middelengebruik te voorkomen
Ga zelf aan de slag om risicovol middelengebruik onder hbo- en wo-studenten te voorkomen. Deze tools bieden ondersteuning daarbij. Van kennisproducten tot interventies. Voor mbo-studenten: ga naar Helder op School.
Bekijk Stijn, een programma voor studentenwelzijn. Stijn helpt mbo, hbo en wo-instellingen, gemeenten en preventie- en zorgprofessionals om integraal te werken aan studentenwelzijn. Het programma richt zich op twee thema’s: mentale gezondheid en middelengebruik.
Hoe Rotterdam alcoholgebruik onder student...
De gemeente Rotterdam ontving in 2018 zorgwekkende cijfers over het alcoholgebruik onder studenten. Het was duidelijk dat er iets moest gebeuren. De gemeente ging voortvarend aan de slag.
Feiten en cijfers
Middelengebruik onder hbo- en wo-studenten door de jaren heen (2021-2025)
Voor de meeste middelen is het gebruik (redelijk) stabiel in de periode 2021-2025, blijkt uit de Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hbo en wo 2025 (‘MMMS’). Alcohol en cannabis zijn de meest gebruikte middelen. Voor het gebruik van enkele middelen is een lichte afname te zien: recent xtc-gebruik (afgelopen maand), frequent cannabisgebruik, recent psychedelicagebruik en het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift (afgelopen twaalf maanden). Dit komt door een daling tussen 2021 en 2023, na het einde van de coronapandemie. Het percentage studenten dat dagelijks of regelmatig vapet, is in 2025 juist hoger dan in 2021. Dit is toe te schrijven aan een stijging tussen 2021 en 2023.
Middelengebruik onder mbo-studenten
De Monitor Mentale Gezondheid, Middelengebruik en Brede Gezondheidsindicatoren mbo-studenten 2024–2025 laat zien dat ongeveer een derde van de mbo-studenten rookt, waarvan 16% dagelijks en ruim een kwart gebruikt een e-sigaret of vape, vaak in combinatie. Hiermee lijkt het roken sinds 2020 onder mbo-studenten weer licht toe te nemen. Het percentage rokers en vapers fors hoger dan bij studenten in het hbo en wo. Bijna zeven op de tien studenten drinken wel eens alcohol. De daling van het percentage alcoholdrinkers lijkt hiermee verder door te zetten. Alcoholgebruik komt onder minderjarigen net zo veel voor als bij meerderjarigen wat opmerkelijk is gezien de wetgeving. Drugsgebruik blijft stabiel: een kwart heeft ooit gebruikt, 11% recent.
Wie gebruikt wat?
Voor betere alcohol- en drugsvoorlichting richting jongeren die uitgaan, moeten we beter weten wie wat gebruikt. Dat brengen we beter in kaart met onder meer het Persona-onderzoek en het Europese ALAMA-onderzoek.
Alcoholgebruik onder studenten
In het dossier Alcohol en studenten worden de motieven van studenten om alcohol te drinken en de risico- en beschermende factoren beschreven. Ook wordt er ingegaan op de gezondheidsrisico’s en maatschappelijke kosten van alcoholgebruik door studenten, de introductietijd, het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik in relatie tot studenten, internationale studenten en wie wie is in studentenland.
