Cannabis (hasj en wiet)

Cannabis is na alcohol en tabak de meest gebruikte drug in Nederland. Bijna een kwart van de volwassen bevolking heeft wel eens cannabis (hasj en wiet) gebruikt.

Via Drugsinfo.nl geeft het Trimbos-instituut informatie over cannabis aan het algemeen publiek en aan professionals. Daarnaast volgen we ontwikkelingen rond cannabis via de Nationale Drug Monitor en doen onderzoek naar de THC-concentraties van cannabis in de Nederlandse coffeeshops. Tot slot geven we advies en ontwikkelen we interventies en trainingen. Op deze pagina vind je meer informatie over onze activiteiten en producten.

Heb je een vraag?

  • Over je eigen drugsgebruik of dat van een ander?
  • Wil je meer informatie over een middel en/of verslaving?

Nieuws

Zomersessies 2021; een zomer vol kennis
8 juli 2021 - Onder het motto ‘een zomer vol kennis’ organiseert het Trimbos-instituut ieder jaar zomersessies waarin professionals op..
Europees Drugsrapport 2021 verschenen
9 juni 2021 - ..

Meer nieuws over dit onderwerp

Mis niets over Cannabis

Belangrijke ontwikkelingen, nieuw onderzoek en nieuwe cijfers in je mailbox? Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Deze verzenden we ongeveer twee keer per maand. Je kunt jezelf ten alle tijden uitschrijven.

Cijfers en trends

Feiten en trends over cannabis

  • Het percentage laatste-jaar- en laatste-maand-gebruikers van cannabis onder volwassenen verschilde in 2020 niet van voorgaande jaren (2015-2019).

  • Het percentage (bijna) dagelijkse cannabisgebruikers steeg tussen 2017 en 2018, en bleef daarna op hetzelfde niveau.

  • Bijna een op de vijf laatste-jaar-gebruikers voldoet aan de criteria voor riskant cannabisgebruik.

  • Het percentage laatste-jaar-gebruikers van cannabis in Nederland ligt onder volwassenen (15-64 jaar) en onder jongvolwassenen (15-34 jaar) net boven het gemiddelde van de Europese Unie.

  • Het THC-gehalte in geïmporteerde hasj stijgt sinds 2014 sterk en is al enkele jaren significant hoger dan het THC-gehalte in nederwiet.

Gebruik 

Hier vind je kerngegevens over het gebruik van cannabis onder volwassenen en jongeren. Hoeveel mensen gebruiken er cannabis, hoe vaak gebruiken zij en is dit in de loop der jaren veranderd?

Hulpvraag en incidenten 

Chronische cannabisproblematiek wordt onder andere gezien en behandeld in de verslavingszorg en in de algemene ziekenhuizen. De acute hulpvraag wordt geregistreerd in de Monitor Drugsincidenten (MDI).

Ziekte en sterfte 

Het gebruik van cannabis kan verschillende effecten hebben op de gezondheid. Hier vind je een samenvatting van de meest recente inzichten uit de internationale literatuur.

 

Aanbod en markt 

In de THC-monitor vind je niet alleen Informatie over het aantal coffeeshops, de kwaliteit en prijs van wiet en hasj in Nederlandse coffeeshops maar ook andere gegevens over de markt en het aanbod van cannabis zijn beschikbaar.

Meer cijfers en trends?

Klik dan door naar de Nationale Drug Monitor. In de NDM worden continu de meest actuele gegevens verzameld over drugs op nationaal en internationaal niveau.

Monitoring

Door middel van monitoring geven wij inzicht in de drugsmarkt, het drugsgebruik en de drugsincidenten in Nederland. Cannabis is een onderwerp in verschillende monitors die het Trimbos-instituut uitvoert. Sommige gaan uitsluitend over cannabis (THC-monitor) en in andere monitors is cannabis één van de onderwerpen. In de Nationale Drug Monitor komen al onze monitoringactiviteiten samen tot een compleet overzicht.

Sinds 1999 onderzoekt het Trimbos-instituut jaarlijks het THC-gehalte van verschillende cannabisproducten zoals die worden verkocht via de Nederlandse coffeeshops. In de jaarlijkse THC-monitor staan naast de gemiddelde THC-, CBD-, en CBN-gehaltes ook de gemiddelde prijzen van de in dat jaar geanalyseerde cannabisproducten beschreven.

THC-monitor

In de Nationale Drug Monitor (NDM) worden continu de meest actuele gegevens verzameld over drugs op nationaal en internationaal niveau. Je vindt hier ook specifieke cannabisgegevens.

NDM - Cannabis

Het Peilstationsonderzoek is een vierjaarlijks, landelijk onderzoek naar roken, drinken, drugsgebruik en internetgebruik onder scholieren van 10 tot en met 18 jaar. Hier kun je bijvoorbeeld vinden hoeveel scholieren blowen en hoe vaak zij dat doen. Ook wordt gekeken naar de samenhang met omgevingsfactoren, waardoor risicogroepen kunnen worden opgespoord.

Peilstationsonderzoek

In het bevolkingsonderzoek naar de gezondheid en het welzijn van scholieren (HBSC) worden ook cijfers verzameld over het middelengebruik van jongeren in Nederland zoals trends in cannabisgebruik van scholieren van 12 t/m 16 jaar. Hierdoor zijn elke twee jaar actuele gegevens beschikbaar.

HBSC

ESPAD (European School Project on Alcohol and other Drugs) is een internationale studie naar middelengebruik bij scholieren in het regulier onderwijs in de leeftijd van vijftien en zestien jaar.

Lees meer

Verschillende onderzoeken monitoren het middelengebruik onder leerlingen in het primair en regulier voortgezet onderwijs (Peilstationsonderzoek Scholieren en HBSC). Echter, veel leerlingen van 16 t/m 18 jaar hebben het voortgezet onderwijs reeds afgerond en studeren verder op een MBO of HBO. Dit onderzoek geeft een beeld van het middelengebruik onder jongeren van 16 t/m 18 jaar op het MBO en HBO. Daarnaast worden de veranderingen in gebruik sinds 2015 en 2017 beschreven. Dit geeft concrete aanknopingspunten voor beleid.

Middelengebruik MBO/HBO

Het EXPLORE-onderzoek is een landelijk onderzoek naar roken, drinken en drugsgebruik onder jongeren in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs (VSO), de residentiële jeugdzorg en justitiële jeugdinrichtingen (JJI's).

Het EXPLORE-onderzoek

Uitgaan speelt een belangrijke rol in het leven van veel mensen. Niet alleen kroeg en clubs, maar ook (grootschalige) festivals en party’s worden veelvuldig bezocht. Daarbij wordt vaak alcohol en drugs gebruikt. Uitgaanders zijn dan ook een risicogroep als het gaat om riskant middelengebruik en daarmee een belangrijke doelgroep voor preventie. Om dit goed in kaart te brengen wordt ongeveer elke vier jaar het Grote Uitgaansonderzoek gehouden onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. In het Grote Uitgaansonderzoek 2020 wordt een actueel beeld gegeven van gebruikspatronen, middelengebruik en de (gezondheids)gevolgen daarvan, maar ook de intentie tot stoppen of minderen met gebruik onder uitgaanders. Hier vind je veel cijfers over cannabis, de meest gebruikte drugs (na alcohol) onder deze groep.

Het Grote Uitgaansonderzoek 2020

De Monitor Drugsincidenten (MDI) geeft jaarlijks indicaties over de ontwikkelingen in drugs-gerelateerde gezondheidsincidenten in Nederland. De MDI baseert zich op gegevens verzameld door ambulancediensten, ziekenhuizen en forensisch artsen in een aantal regio’s in Nederland plus landelijk werkzame EHBO-organisaties. Dankzij deze verschillende bronnen ontstaat een breed overzicht van de acute problemen die zich voordoen na drugsgebruik.

Monitor drugsincidenten

Preventie

Voorkomen (problematisch) cannabisgebruik

De meeste mensen die cannabis gebruiken doen dit tijdelijk. Vaak gaat het hierbij om jongeren en jongvolwassenen en doen zich tijdens het gebruik geen grote problemen voor. Al kan het roken van hasj en wiet de luchtwegen zoals de mond, neus, keel en longen beschadigen. Ook heeft de gebruikswijze (roken, verdampen of eten) van cannabis invloed op de effecten en risico’s. Deze factsheet geeft een overzicht van de verschillende gebruikswijzen van cannabis en hun verschillende effecten en gezondheidsrisico’s gebaseerd op de tot nu toe beschikbare wetenschappelijke gegevens. Sommige mensen raken wel verslaafd. Mensen die vaak gebruiken of verslaafd zijn hebben een groter risico op psychische problemen (angst, psychose) of op problemen met hun studie of werk. Hierbij geldt: hoe jonger iemand begint en hoe meer iemand gebruikt, hoe groter de risico’s.

Maatwerk bij voorlichting is zeer belangrijk
Universele voorlichting over cannabis via een grootschalige campagne kan onbedoeld de nieuwsgierigheid wekken of de norm versterken dat de meeste mensen cannabis gebruiken. Voorlichting is dus alleen effectief als het niet op zichzelf staat, maar deel uitmaakt van een integrale aanpak. Aanvullende interventies die zich richten op het versterken van beschermende factoren in de omgeving zoals het gezin, het onderwijs en de zorg zijn hierbij het meest effectief. Denk hierbij aan het vergroten van betrokkenheid en toezicht door ouders en het zorg dragen voor goede vrijetijdsvoorzieningen. Lees meer over de denkrichtingen om (problematisch) cannabisgebruik door jongeren te voorkomen in de Strategische Verkenning Cannabispreventie uit 2019. 

Om problematisch cannabisgebruik te kunnen voorkomen kan het beste ingestoken worden op een integrale aanpak waarbij meerdere partijen samenwerken aan vier belangrijke pijlers:

  1. Voorlichting en educatie
  2. Signalering, advies en ondersteuning
  3. Fysieke en sociale omgeving van de gebruiker
  4. Regelgeving en handhaving

Het Trimbos-instituut werkt op het gebied van preventie samen met ministeries, gemeenten, instellingen voor verslavingszorg, GGD’en, professionals in de zorg, het onderwijs en het uitgaansleven.

Meer weten over preventie?

Marjan  Möhle

Stuur een bericht aan contactpersoon Marjan Möhle of bel +31 (0)30 - 2959(218)

Overheid

Door middel van monitoring, kennisdeling, advies en interventies ondersteunt het Trimbos-instituut de landelijke overheid bij het ontwikkelen van beleid op het gebied van cannabispreventie.

Het gemeenteteam van het Trimbos-instituut kan gemeenten ondersteunen en adviseren bij het uitvoeren van probleemanalyses en het ontwikkelen van beleid.  

Gezondheidszorg en sociaal domein

Problematisch cannabisgebruik hangt vaak samen met problemen op andere leefgebieden. Huisartsen en andere medische professionals, maar ook professionals in het sociaal domein zoals het jongerenwerk, wijkteams en de jeugdzorg spelen een belangrijke rol bij het signaleren van problematisch cannabisgebruik en toeleiden naar hulp. Het programma Open en Alert biedt hierbij handvatten.

Onderwijs

Het programma Helder op School biedt een integrale aanpak voor het VO en MBO om leerlingen en studenten te stimuleren niet te roken of drinken, geen drugs te gebruiken en niet te veel te gamen. Onderdelen van Helder op School zoals Samen Fris richten zich ook specifiek op cannabisgebruik.

Ook aan instellingen voor hoger onderwijs biedt het Trimbos-instituut kennis en ondersteuning bij het voorkomen en signaleren van problematisch cannabisgebruik onder studenten.

Uitgaansleven en coffeeshops

Via drugsenuitgaan.nl worden uitgaanders geïnformeerd over de risico’s van blowen en hoe ze deze risico’s zo veel mogelijk kunnen verkleinen.

Ook coffeeshops spelen een belangrijke rol bij preventie door te informeren en signaleren. De Coffeeshopcursus biedt eigenaars en medewerkers hiervoor de benodigde kennis en vaardigheden. Het Trimbos-instituut ondersteunt dit met training en materialen.

Uitgelichte projecten en producten

Experiment Gesloten Coffeeshopketen

Het Experiment Gesloten Coffeeshopketen gaat na of en hoe op kwaliteit gecontroleerde cannabis aan coffeeshops kan worden geleverd en wat de effecten hiervan zijn. Samen met Breuer&Intraval en RAND Europe doet het Trimbos-instituut onderzoek naar dit experiment.

Daarnaast ondersteunen het Trimbos-instituut en de instellingen voor verslavingszorg het ministerie en de experimentgemeenten bij het vormgeven van preventie rondom het experiment op basis van het advies Preventieaanpak Experiment Gesloten Coffeeshopketen.

Lees meer

 

ICan: minder blowen

Cannabisgebruikers die willen minderen of stoppen met blowen doen dit vaak graag zelfstandig, zonder hulp van een professional. Om laagdrempelig hulp te bieden is de ICan-app ontwikkeld samen met deze groep:

een vrolijke, positieve app die cannabisgebruikers helpt bij het zelfstandig minderen of stoppen met blowen.

Op dit moment loopt onderzoek om te testen of de ICan app echt helpt.
Lees meer

Cannabis bespreekbaar

Cannabisgebruik komt vaker voor bij jongeren in de jeugdzorg en bij jongeren met een lichte verstandelijke beperking (LVB) dan bij andere jongeren. Deze groep is extra kwetsbaar door de al  aanwezige problemen. Hierdoor wordt het cannabisgebruik ook vaker problematisch. Het Trimbos-instituut wil het voor professionals die met deze jongeren werken makkelijker maken om hierover het gesprek aan te gaan.

Lees meer

 

 

Voorlichtingsvideo cannabis

7 dingen die je moet weten over cannabis.
Wat is er leuk aan hasj en wiet? Wat zijn de risico’s? Hoe zit het nu met THC en CBD? In 4 minuten ken je de belangrijkste feiten over cannabis.

Blogs

‘Gereguleerde’ wiet gezonder dan gewone wiet?
18 september 2019 - Is het wietexperiment eigenlijk niet achterhaald? Dit past toch helemaal niet bij het huidige ‘gezondheid bevorderende’..
Alcohol en drugs op evenementen
11 juni 2019 - Nederland is een goed evenementenland. Het aanbod is groot en divers. Van meerdaagse popfestivals, techno party’s en..

Meer blogs over dit onderwerp

Publicaties

Olthof, M. I. A., Blankers, M., Laar, M. W. van, & Goudriaan, A. E. (2021). ICan, an Internet-based intervention to reduce cannabis use: study protocol for a randomized controlled trial. Trials, 22(1), 28. doi:10.1186/s13063-020-04962-3

Os, J. van, Pries, L-K., Have, M. ten, Graaf, R. de, Dorsselaer, S., Bak, M., . . . Guloksuz, S. (2021). Schizophrenia and the Environment: Within-Person Analyses May be Required to Yield Evidence of Unconfounded and Causal Association-The Example of Cannabis and Psychosis. Schizophrenia Bulletin, 47(3), 594-603. doi:10.1093/schbul/sbab019

Laar, M. W. van, Oomen, P. E., Miltenburg, C. J. A., Vercoulen, E., Freeman, T. P. & Hall, W. D. (2020). Cannabis and COVID-19: Reasons for Concern. Frontiers in Psychiatry, 11, 601653. doi:10.3389/fpsyt.2020.601653

Meer publicaties over dit onderwerp