Van de volwassen Nederlandse bevolking tot 65 jaar heeft 3,0% ooit in het leven een antisociale persoonlijkheidsstoornis gehad. [97]
De antisociale persoonlijkheidsstoornis komt in de volwassen Nederlandse bevolking vaker voor bij mannen (4,3%) dan bij vrouwen (1,7%). [97]
Bij wie komt het voor?
- In moderne samenlevingen zonder duidelijke sociale voorzieningen en met weinig sociale samenhang en solidariteit (cohesie) komt de antisociale persoonlijkheidsstoornis vaker voor dan in traditionele samenlevingen met duidelijke sociale voorzieningen en met hoge sociale cohesie.[15]
- In de klinische setting komt de antisociale persoonlijkheidsstoornis in verhouding vaker voor en vooral in verslavingsklinieken en forensische settings, zoals een gevangenis of forensisch psychiatrisch ziekenhuis.[16] Percentages liggen daar namelijk op 61% en 50%.[6;18;19] Internationaal onderzoek onder gedetineerden hebben vergelijkbare uitkomsten. 47% van de mannen en 21% van de vrouwen heeft een antisociale persoonlijkheidsstoornis.[17]
- Een antisociale persoonlijkheidsstoornis wordt bij vrouwen soms over het hoofd gezien, omdat de meeste mensen bij vrouwen niet direct aan antisociaal gedrag denken.[15;16;22;23]
Is er een verband tussen de antisociale persoonlijkheidsstoornis en cannabisgebruik?
- Ja, een antisociale persoonlijkheidsstoornis bij volwassenen is een sterke voorspeller van cannabisafhankelijkheid.[42]
- Ja, antisociaal gedrag bij jongeren hangt samen met het ontstaan van cannabisafhankelijkheid als ze ouder zijn.[43]
Onderrapportage
- De genoemde cijfers zijn mogelijk te laag. Personen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis zien vaak niet in dat ze een probleem hebben. Ze misleiden vaak mensen en hebben de neiging om antwoorden te geven die de omgeving wil horen (sociaal wenselijke antwoorden).[1;20] Zo verzwegen ter beschikking gestelden symptomen van een antisociale persoonlijkheidsstoornis die wel duidelijk uit dossierinformatie naar voren kwamen.[21]
Biologische afwijkingen
- Het impulsieve en agressieve gedrag van mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis hangt samen met stoornissen in neurotransmitter systemen. Een verlaagde serotonine functie is geassocieerd met impulsieve agressie. Het noradrenerge neurotransmittersysteem is juist extra geactiveerd bij mensen die erg impulsief en agressief zijn.[77]
- Het lijkt erop dat een antisociale persoonlijkheidsstoornis samengaat met hersenafwijkingen. Het percentage grijze stof in de prefrontaalkwab is kleiner.[27] De stoornis hangt hoogstwaarschijnlijk ook samen met het niet functioneren van de orbitofrontale cortex en de amygdala. Deze zijn betrokken bij het reguleren van impulsieve agressie en instrumentele, geplande agressie.[28]
Comorbiditeit
- 80-90% van de mensen met psychopathie heeft ook een antisociale persoonlijkheidsstoornis. Omgekeerd voldoet 30-40% van de mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis aan de diagnose psychopathie.[6;7]
Psychopathie
- Mensen met psychopathie die verbleven in een therapeutische gemeenschap met experimentele behandelmethoden, pleegden vaker opnieuw gewelddadige delicten dan mensen met psychopathie die alleen in de gevangenis verbleven.[93]
