Cijfers over CD en ODD zijn lastig te geven. Het komt vaak neer op schattingen.
Bij wie komt CD en ODD voor?
Onderzoek op dit terrein is lastig. Het is moeilijk om te bepalen in hoeverre het de genen zijn of de omgeving (bijvoorbeeld een chaotische gezinssituatie) of een combinatie van beide als een kind een gedragsstoornis ontwikkeld. Een gedragsstoornis ontstaat onder invloed van een combinatie van genetische en omgevingsfactoren. Hoe meer risicofactoren er aanwezig zijn, hoe groter de kans dat een kind gedragsproblemen krijgt en uiteindelijk een stoornis ontwikkelt.
Interacties tussen risicofactoren spelen een belangrijke rol. Zo bleek criminaliteit twee maal vaker voor te komen in een groep waarin zowel genetische als omgevingsfactoren een risico hadden gevormd in vergelijking met groepen waar alleen de ene of de andere soort risicofactor aanwezig was.
Tegenwoordig wordt steeds meer nadruk gelegd op de relatie tussen het kind dat een genetische gevoeligheid heeft om een gedragsstoornis te ontwikkelen en de reactie van de omgeving (ouders) op dit gedrag. Er wordt ook wel gesproken van een model waarin de interactie tussen ouder en kind centraal staat (transactionele of reciproke model). Een kind met moeilijk gedrag kan slecht aangepast gedrag uitlokken van de ouders, met als gevolg dat het kind nog opstandiger wordt. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Feiten en Cijfers
Geschat wordt dat 2 - 4% van de jongeren CD heeft (Amerikaans onderzoek). In de leeftijd van 13 tot 18 jaar heeft 6% CD (Nederlands onderzoek). Het aantal kinderen met ODD varieert van 2 - 16%. Deze ruime marge hangt enerzijds samen met het gebrek aan precisie in de definitie van ODD in het verleden en met verschillen in de manieren waarop onderzoek naar het voorkomen van ODD is uitgevoerd.
Verondersteld wordt dat ODD een milde variant is van CD. Het merendeel van de kinderen met CD (90% procent) heeft vroeger ODD gehad, maar het omgekeerde geldt niet. Lang niet alle kinderen met ODD krijgen CD. Geschat wordt dat een kwart CD krijgt en uiteindelijk ontwikkelt 10% van de kinderen met ODD als volwassene een antisociale persoonlijkheidsstoornis.
Sekse en leeftijd
- Geschat wordt dat ODD 2 keer vaker voorkomt bij jongens dan bij meisjes. Deze verhouding verandert in de adolescentie. Dan krijgen ongeveer evenveel jongens als meisjes deze stoornis
- Jongens met CD zijn vaker openlijk agressief dan meisjes. Meisjes met CD zijn vaker heimelijk agressief en zullen minder snel fysiek geweld gebruiken; ze liegen, stelen en roddelen eerder
- Meer jongens dan meisjes krijgen CD vóór het 10e levensjaar. Na het 10e levensjaar ontwikkelen evenveel jongens als meisjes CD.
