Persona’s in middelengebruik: wie gebruikt wat?

Wie zijn de gebruikers van partydrugs? Waarom gebruiken ze? En wat weten we van niet-gebruikers? Met het onderzoek 'Persona's in middelengebruik' willen we deze vragen beantwoorden.

Met de resultaten van dit onderzoek kunnen we communicatie en voorlichting rond drugsgebruik beter afstemmen op de doelgroep. 

Aanleiding voor dit onderzoek

Preventieactiviteiten rond alcohol en drugs, zoals online voorlichting en peer-educatie, maken onderscheid tussen grofweg twee groepen: algemeen publiek en gebruikers van middelen.

Preventieactiviteiten voor het algemeen publiek en niet-gebruikers dragen de boodschap uit dat middelengebruik riskant is en beter vermeden kan worden. Het doel is voorkomen van gebruik en voorkomen van normalisering.

Preventieactiviteiten voor gebruikers draaien om beperking van gezondheidsrisico’s. De eerste boodschap blijft dat gebruik nooit zonder risico is, maar vervolgens krijgen gebruikers handvatten om de risico’s van gebruik zoveel mogelijk te beperken.

De boodschap voor gebruikers verschilt daarin van de boodschap voor niet-gebruikers. Door dit onderscheid te maken, wordt normalisering van gebruik (onder niet-gebruikers) zoveel mogelijk tegengegaan, zonder in te leveren op  risicobeperking voor gebruikers van middelen.

Grote verschillen binnen doelgroepen

Dit onderscheid in twee groepen is makkelijk te maken, maar verre van specifiek. Lang niet alle niet-gebruikers zijn vergelijkbaar met elkaar in bijvoorbeeld motivatie, leefstijl, sociale omgeving of ervaring.

Ditzelfde geldt voor de groep gebruikers. Binnen de laatste groep kan bijvoorbeeld onderscheid gemaakt worden tussen nieuwe, onervaren gebruikers en doorgewinterde gebruikers.

Jongeren gaan op zeer uiteenlopende manieren om met middelen en verschillen dus ook in hun behoefte aan informatie, communicatie, ondersteuning en hulp rond middelengebruik.

Door meer specifiekere groepen te identificeren op basis van kenmerken die samenhangen met middelengebruik, kunnen meer specifiekere interventies ontwikkeld per subgroep worden of juist interventies die bij meerdere subgroepen aanslaan.

Het Persona-project

Sinds 2015 buigt het Trimbos-instituut, in samenwerking met de Hogeschool Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, zich over het onderscheid tussen gebruikers en niet-gebruikers.

Het doel van het persona-project is om binnen de groep jongeren in de leeftijd van 18-25 jaar specifieker onderscheid te maken tussen subgroepen dan alleen het genoemde onderscheid tussen gebruikers van middelen en niet-gebruikers van middelen.

Door verschillende persona’s te identificeren, ontstaat een veel genuanceerder beeld van de verschillende subgroepen jongeren, hun motieven voor (niet-)gebruik van middelen, hun ervaringen, uitgaansgedrag en ook hun behoeften aan ondersteuning.

Om deze persona’s te identificeren, maken we gebruik van literatuur studies, diepte-interviews, en uitgebreide online vragenlijst. Daarbij gaan we in op gebruik van alcohol en drugs, positieve en negatieve verwachtingen van middelengebruik, context van gebruik, descriptieve en injunctieve normen, intentie en verwachtingen rond stoppen met gebruik.

Op de data van de online vragenlijst wordt een latente klasse analyse uitgevoerd met als doel groepen te beschrijven binnen de groepen jongeren met een intentie om bepaalde middelen te gebruiken.

Resultaat

Het eindresultaat van de tweede fase van het Persona-project is tweeledig:

  1. een set doorontwikkelde persona’s die, voorzien van een risicoprofiel en suggesties voor type interventies en communicatie-strategieën waarvan we verwachten dat die het best bij deze persona passen, verspreid kunnen worden onder professionals die met jongeren werken. Hiermee bereiken we dat professionals meer aansluitende gezondheidsbevorderende interventies aanbieden aan jongeren.
  2. een vernieuwende methode waarmee we op een wetenschappelijk onderbouwde wijze te komen tot persona’s. De verspreiding van deze methodiek zal leiden tot een kennistoename bij andere onderzoekers en gezondheidsbevorderaars over persona-ontwikkeling.

Dit onderzoek volgen?

Met de Trimbos Nieuwsflitsen ontvangt u zo'n twee keer per maand het laatste nieuws, vacatures en onze nieuwse publicaties in uw mailbox.