Welzijn jeugd

Het Trimbos-instituut geeft inzicht in de mentale gezondheid en het alcohol-, tabak- en drugsgebruik van de Nederlandse jeugd, doet onderzoek en biedt praktische tools om het welzijn van jongeren te vergoten.

Jeugd en corona

Voor kinderen en jongeren is het een onrustige tijd. Vanwege het coronavirus (COVID-19) konden zij lange tijd niet naar school of naar hun sportclub. Maar ook nu dit inmiddels op de meeste plekken wel weer kan is hun dagelijks leven nog niet helemaal hetzelfde als vóór de pandemie.

Uitgelicht

Wij zetten ons in voor een (mentaal) gezonde jeugd

De adolescentie is een periode van mogelijkheden, maar ook een van kwetsbaarheid en risico's. Een belangrijke periode dus om in te investeren en om veel over te weten

Marloes Kleinjan, Programmahoofd Jeugd bij het Trimbos-instituut en hoogleraar Youth Mental Health Promotion aan de Universiteit Utrecht.

Dat doen we samen

Wij werken samen met GGD'en, Instellingen voor Verslavingszorg (IVZ), onderwijs, gemeenten, universiteiten, verloskundige praktijken en samenwerkingsverbanden, kinderartsen, jeugdgezondheidszorg, ziekenhuizen, huisartsen, kraamzorg, stoppen-met-roken coaches, Samenwerkende Gezondheidsfondsen, Regionale Kenniswerkplaats Jeugd- en Gezin Centraal, Kenniswerkplaats Jeugd Utrecht Stad, Pharos, LOT-i, Nederlands Jeugsinstituut (NJi), Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), schoolpsychologen, Gezonde School en het RIVM.

Het Trimbos-instituut is onderdeel van het Consortium Angst en Depressie bij Jongeren. Samen met andere partijen onderzoeken we welke elementen depressie-interventies effectief maken, zoals bij cognitieve gedragstherapie (CGT).

Onze opdrachtgevers zijn onder andere het ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), ZonMw, FNO, het ministerie Justitie en Veiligeid (JenV), het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), UNICEF Nederland en RIVM.

Mentale gezondheid jeugd

Wij willen op een positieve manier bijdragen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling en het mentaal welbevinden van onze jeugd en streven ernaar de gaten te dichten in de kennis over kwetsbare jeugdigen en de psychische problemen van kinderen en jongeren.

> Lees meer in onze kennisagenda

Door het mentaal welzijn van de Nederlandse jeugd en de werking van bestaande preventieprogramma’s (beter) in kaart te brengen, kunnen we preventie zo optimaal mogelijk inrichten

aldus Marloes Kleinjan (Programmahoofd Jeugd en hoogleraar) in haar oratie.

Feiten en cijfers: zijn jongeren gelukkig?

Met diverse onderzoeken monitoren wij het welzijn van de Nederlandse Jeugd.

Staat het geluk van tieners onder druk?

Er zijn steeds meer signalen dat het mentaal welzijn van jongeren in Nederland onder druk staat. Met het onderzoek 'Geluk onder druk?' in opdracht van UNICEF Nederland hebben wij het mentaal welzijn van tieners onder de loep genomen.

Belangrijkste uitkomsten

Het belang van meer eenduidigheid in definities mentale gezondheid jeugd

Door het gebruik van verschillende termen voor het beschrijven, duiden en definiëren van de mentale gezondheid bij jeugd is het lastig om tot een eenduidig beeld van de mentale gezondheid van jongeren te komen. Als stap richting meer eenduidigheid hebben wij samen met het RIVM het concept ‘mentale gezondheid bij jeugd’ in kaart gebracht.

Belangrijkste uitkomsten

HBSC: onderzoek naar welzijn van jongeren

HBSC is een representatief onderzoek naar de gezondheid en het welzijn van de schoolgaande jeugd van 11 tot en met 16 jaar. Onderwerpen zijn onder andere middelengebruik, seksualiteit en welbevinden. Het onderzoek wordt elke vier jaar herhaald in 48 landen.

Nederlandse basisscholieren beoordelen hun leven gemiddeld met een 8,3. Middelbare scholieren met een 7,6. Daarmee zijn Nederlandse jongeren de gelukkigste van Europa. Ze zijn overwegend positief over hun relatie met hun ouders, vrienden en klasgenoten.

Tegelijkertijd laat HBSC zien dat 1 op de 5 jongeren last heeft van emotionele problemen. De helft van de Nederlandse jeugd ervaart psychosomatische klachten, zoals slaapproblemen, hoofdpijn en zenuwachtigheid. Het gaat op een aantal vlakken dus niet goed met Nederlandse jongeren.

HBSC-rapport

Wat we ondanks HBSC nog niet weten

HBSC geeft een goed beeld van de jeugd; ook kwetsbare jongeren nemen deel. Wat het HBSC-onderzoek niet vertelt is hoe kwetsbaar deze groep precies is. En welke psychische klachten en stoornissen precies spelen binnen deze groep. HBSC is een momentopname die elke vier jaar plaatsvindt, met steeds andere deelnemers. We volgen ondervraagde jongeren niet, zoals dat bij volwassenen bij het onderzoek NEMISIS-2 wél gebeurt. Onbeantwoorde vragen zijn bijvoorbeeld:

  • Hoeveel jongeren hebben op dit moment een depressie, angststoornis, ADHD, OCD of gedragsstoornis?
  • Hoe lang duurt een depressie bij jongeren?
  • Welke jongeren lopen het meeste risico op psychische  aandoeningen?

Het antwoord vinden op deze vragen draagt in belangrijke mate bij aan het ontwikkelen van een effectief geestelijk gezondheid- en preventiebeleid.

Ga aan de slag met bevordering welzijn jeugd

kinderen op school, schoolwerk, basisschool leerlingen, pen potlood schrijven

Welbevinden op school

Doelgroep: onderwijs

Ga aan de slag met sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen op school. Het programma Welbevinden op School biedt Gezonde School adviseurs en scholen handvatten. "Als een kind zich niet goed voelt heeft het ook geen nut om het onderwijs te geven, want het komt niet binnen. Dus je moet aan de onderkant zorgen dat het voor dat kind goed gaat, dan is de basis gelegd voor onderwijs", pleit Else Marijke Boekbinder (Intern Begeleider ‘De Parkschool’, Delft)

Bekijk dit programma

Online training 'Preventie van depressie' vernieuwd

Rondom Jong

Doelgroep: professionals

Rondom Jong is een wegwijzer voor professionals die depressiepreventie voor jongeren beter willen organiseren.

Zo werkt Rondom Jong

groep mensen van bovenaf gefotografeerd steken hun duim op goed gedaan goed zo blij

Happyles

Doelgroep: onderwijs

Happyles is een klassikaal aanbod ter bevordering van welbevinden en geluk, en ter preventie van depressieklachten bij jongeren van 11 tot 25 jaar.

Bekijk dit programma

ouder volwassenen troost kind dochter op boomstam boom met auto op de achtergrond buiten

Family Check-up

Doelgroep: jeugdhulpverleners

De Family Check Up is een, in de Verenigde Staten ontwikkelde, kortdurende gezinsinterventie gericht op het ondersteunen van (probleem)gezinnen bij de opvoeding.

Bekijk de Family Check-up

twee kinderen kind in een veld vol bloemen meisje tulpen rood

Handreikingen voor het onderwijs

Doelgroep: onderwijs

Als leerlingen blijven rondlopen met nare gevoelens kan dat leiden tot psychosociale problemen. Als school speelt u een sleutelrol om dat te voorkomen:

Handleiding signaleren primair onderwijs

Handreiking signaleren voortgezet onderwijs

Handreiking Preventief werken aan SEO en welbevinden

Online aanbod voor jongeren

Wij bieden, samen met GGZ-instellingen die de uitvoering doen, Gripopjedip.nl en Kopstoring.nl aan. Dit is online aanbod voor jongeren met depressieklachten en voor jongeren met een ouder met psychische problemen of verslaving (KOPP/KVO). Bij beide interventies initiëren we trajecten voor doorontwikkeling, onderzoek en brede implementatie.

Gripopjedip.nl

Zit je niet lekker in je vel?

Grip op je dip is er voor jongeren die somber zijn en zich beter willen voelen.

Hulp
kopstoring.nl

Gaat het niet goed met je ouders?

Op kopstoring.nl vind je hulp als je vader of moeder een verslaving of psychische problemen heeft.

Hulp

Monitoring en preventie alcohol-, tabak- en drugsgebruik onder jongeren

Ga aan de slag met middelenpreventie

Andere thema's onder jongeren

familie op de bank, kinderen, moeder, gezin, broertjes en zusjes, zussen, ouder

Kinderen met ouders met psychische of verslavingsproblemen

KOPP/KOV (voorheen KOPP/KVO) staat voor Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP) en Kinderen van Ouders met een Verslaving (KOV). Het kan gaan om één of beide ouders. Nederland telt jaarlijks 405.000 ouders met een psychische stoornis en/of verslaving. Ons KOPP/KOV-dossier bevat informatie en tips voor professionals, ouders, naasten, KOPP/KOV-kinderen en voor gemeenten en zorgverzekeraars.

Bekijk het KOPP/KOV-dossier

Bekijk het KOPP/KOV coronadossier

Trailer drieluik over gamen ‘To game

Gamen

Het Trimbos-instituut biedt actuele informatie over en ondersteuning bij problematisch gamen en gameverslaving. Wij ondersteunen professionals en ouders via diverse informatiekanalen. Serious gaming biedt ook veel nieuwe mogelijkheden. Zo zijn wij nauw betrokken bij een innovatief onderzoek naar video games ter preventie en behandeling van angst en depressie bij kinderen en adolescenten.

Lees meer over gamen

telefoon sociale media

Mediawijsheid

Schermen kunnen een verrijkende rol spelen - of juist niet – afhankelijk van de manier waarop ze gebruikt worden. Maar, wat is nu een goede digitale balans? Wetenschappers en professionals hebben nog veel te weinig grip op de gezondheidseffecten van schermgedrag. Zelfs gezaghebbende organisaties komen niet veel verder dan ‘probeer het schermgedrag tot een bepaald aantal uur per dag te beperken’. Het Trimbos-instituut zet zich in samenwerking met partners als Netwerk Mediawijsheid in om hier meer zicht op te krijgen.

Lees meer over mediawijsheid

Vragen? Die beantwoorden we graag!

HBSC: welzijn Nederlandse jongeren

Welbevinden op School

Helder op School

featured_image
Saskia van Dorsselaer
Projectmedewerker Epidemiologie
Bel: +31 (0)30 - 2971(110)
Toon telefoonnummer +31 (0)30 - 2971(110)
featured_image
Maartje van den Essenburg
Bel: +31 (0)30 - 2959(301)
Toon telefoonnummer +31 (0)30 - 2959(301)
featured_image
Simone Onrust
Bel: +31 (0)30 - 2959(273)
Toon telefoonnummer +31 (0)30 - 2959(273)

Informatie per onderwerp

Vind uitgebreide informatie voor professionals over jeugd-gerelateerde onderwerpen.

Dossiers

Trainingen en evenementen

Trimbos Nieuwsflitsen

Ontvang zo'n 2 keer per maand nieuws, uitnodigingen voor activiteiten, nieuwe publicaties en vacatures van het Trimbos-instituut.

Actueel