Mentale gezondheid: wat bedoelen wij daar eigenlijk mee?

Mentale gezondheid is bijna dagelijks in het nieuws. Steeds meer partijen houden zich hiermee bezig: denk bijvoorbeeld aan burgers, zorgverleners, het onderwijs, onderzoekers en beleidsmakers. Maar heeft iedereen wel hetzelfde beeld bij mentale gezondheid? Daarom is er nu één definitie voor mentale gezondheid.

Eén definitie voor mentale gezondheid

In praktijk worden er veel verschillende termen gebruikt om mentale gezondheid te beschrijven. Hierdoor is het moeilijk om tot één beeld van mentale gezondheid te komen waar iedereen zich in kan vinden. De verschillende opvattingen over mentale gezondheid kunnen het gesprek, de beleidsvorming of het onderzoek in de weg staan. Daarom is in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) door het RIVM en het Trimbos-instituut een Delphi-onderzoek (zie kader) uitgevoerd om tot één definitie van mentale gezondheid te komen.

Onderzoek naar de definitie voor mentale gezondheid

Van de deelnemende experts aan het onderzoek kon 87 procent zich in de voorgestelde wetenschappelijke definitie van mentale gezondheid vinden. De uitgebreide definitie benoemt vier verschillende componenten van mentale gezondheid met in totaal 18 bouwstenen en is te vinden in de factsheet “Delphistudie ‘Definitie Mentale Gezondheid”. De vereenvoudigde versie van de definitie die uit het onderzoek naar voren kwam, is:

“Mentale gezondheid is de manier waarop je je verhoudt tot jezelf en tot anderen en hoe je omgaat met de uitdagingen in het dagelijks leven. Tegelijkertijd gaat het ook over hoe jij en anderen in de samenleving dit ervaren”

Definitie is bruikbaar voor verschillende beroepen

De deelnemers aan het onderzoek zijn allen werkzaam op het gebied van mentale gezondheid. De definitie is beoordeeld door onderzoekers, beleidsmakers, professionals (onderwijs, jeugdveld, sociaal domein, (geestelijke) gezondheidszorg) en personen vanuit de doelgroep (jongeren en volwassenen). Deze diverse groep heeft verschillende perspectieven ingebracht. Hierdoor is de definitie bruikbaar voor diverse rollen en beroepen in het veld van mentale gezondheid. De definitie kan gebruikt worden als leidraad bij het verder vormgeven, uitvoeren en monitoren van lokaal en nationaal beleid voor mentale gezondheid en de communicatie hierover.


Delphi onderzoek

Voor dit onderzoek hebben we de Delphimethode gebruikt. Dit is een onderzoeksmethode die wordt gebruikt om consensus te krijgen van experts over een specifiek onderwerp. Bij Delphistudies wordt gebruik gemaakt van zorgvuldig ontworpen vragenlijsten die in verschillende rondes worden ontwikkeld en toegespitst. Na iedere ronde krijgen de deelnemers feedback over de bevindingen en elkaars argumenten. Zo wordt in de loop van het onderzoeksproces de definitie ontwikkeld en verfijnd. Het doel van deze Delphistudie Definitie Mentale Gezondheid was om afspraken te maken over de bouwstenen en de definitie van mentale gezondheid. Via de Delphimethode is met sleutelfiguren uit onderzoek, praktijk, beleid en de doelgroep (jongeren en volwassenen) in drie rondes toegewerkt naar een afspraak over de naamgeving en omschrijving van de bouwstenen en over de definitie van het concept mentale gezondheid.


Marja van Bon - Martens
Senior onderzoeker Publieke mentale gezondheid Mentale gezondheid & Preventie
Bel: +31 (0)30 - 2959(391)
Toon telefoonnummer +31 (0)30 - 2959(391)