Toolkit voor preventiewerkers Helder op School

Implementeren van preventieprogramma Helder op School op scholen voor po, vo en mbo

U werkt als preventiewerker bij een ggd of instelling voor verslavingszorg en u begeleidt scholen bij het implementeren van Helder op School, hét preventieprogramma over alcohol, roken, drugs en gamen voor het primair onderwijs, voortgezet onderwijs (incl. vso en pro) en middelbaar beroepsonderwijs. Op dit deel van de website vindt u informatie en tools die u daarbij ondersteunen.  

Wat houdt het begeleidingstraject in?

Implementatie van Helder op School vraagt vooral het eerste jaar veel aandacht, maar ook in de jaren daarna vervult u als begeleider een belangrijke functie.

  • De start
    Het opstarten van Helder op School vraagt om een goede relatie en een gedegen plan. Lees de aandachtspunten voor de eerste gesprekken met de school.
  • Het plan
    De eerste fase is het maken van een plan voor het eerste schooljaar en het creëren van voldoende draagvlak om dit plan uit te voeren. Bekijk de stappenplannen.
  • Het eerste jaar
    De school gaat beleid formuleren en schoolregels opstellen. Er wordt nagedacht over handhaving en sancties bij overtreden. De structuur voor zorg wordt opgezet, er worden keuzes gemaakt voor educatiematerialen en docenten worden getraind.
  • De volgende jaren
    Als Helder op School eenmaal geïmplementeerd is, is het aan te bevelen om de uitvoering van het beleid jaarlijks te evalueren. U kijkt samen terug op de activiteiten van het afgelopen schooljaar en maakt afspraken over de activiteiten van het komend schooljaar. Alle onderdelen passeren de revue en u bekijkt waar bijsturing of een extra impuls nodig is. Gebruik de checklist voor evaluatie.

Richtlijnen verslavingspreventie binnen het onderwijs

Verslavingspreventie Nederland (VPN) en het Trimbos-instituut hebben samen een richtlijn ontwikkeld voor verslavingspreventie in het onderwijs. Deze richtlijn is bestemd voor preventiewerkers van ggd’en instellingen voor verslavingszorg. Per type onderwijs en leeftijdsfase staat in een helder overzicht aangegeven welke preventieve interventies in te zetten zijn. De richtlijn geeft professionals duidelijkheid over de manier van werken, de beschikbare interventies en de theoretische onderbouwing. Het is een dynamisch document, dat steeds bijgewerkt wordt aan de hand van nieuwe inzichten.

Bekijk de richtlijnen

Succesfactoren Helder op School

  • Draagvlak
    Het is belangrijk dat alle geledingen binnen de school betrokken zijn. Stimuleer de school in alle fases van het proces om draagvlak te creëren door alle partijen aan het woord te laten, een brede werkgroep te formeren en de schooldirectie uit te nodigen voor belangrijke gesprekken.
  • Communicatie
    Voor het slagen van Helder op School is communicatie van essentieel belang. De school communiceert de regels met leerlingen of studenten, medewerkers, ouders en andere betrokkenen, zodat iedereen ook echt van alle afspraken op de hoogte is. In de schoolregels wordt vastgelegd hoe de school dit doet.
  • Financiering
    U kunt voor de school nagaan welke mogelijkheden er zijn voor financiering van (een deel van) de kosten, zoals gemeentelijke subsidies, lokale fondsen of het ondersteuningsaanbod van Gezonde School.

 

 

Meld u aan voor de digitale nieuwsbrief
van Helder op School (4x per jaar)

Mail naar Helderopschool@trimbos.nl

Toolkit lachgas

Het gebruik van lachgas is de laatste tijd vaak in het nieuws. Als preventiewerker krijgt u waarschijnlijk vragen van scholen op dit gebied. U kunt dan het volgende adviseren.

  • Het is raadzaam om lachgas op te nemen in het schoolbeleid. Bijvoorbeeld: wat doet de school als er patronen op school worden gevonden?
  • Algemene voorlichting aan leerlingen over lachgas wordt afgeraden. Immers, de meeste jongeren (92%-95%) gebruiken geen lachgas. De kans is aanwezig dat lessen de nieuwsgierigheid prikkelen van leerlingen die het middel nog nooit gebruikt hebben, een ongewenst, averechts effect. Wel kan de preventiewerker het gesprek aangaan met leerlingen die lachgas hebben gebruikt.
  • Voorlichting aan ouders tijdens ouderavonden kan wel zinvol zijn. Er hoeft geen speciale ouderavond over lachgas georganiseerd te worden, maar tijdens ouderavonden over tabak, alcohol en drugs kan ook aandacht worden besteed aan lachgas. Ouders kunnen tijdens de ouderavond tips krijgen hoe ze het gesprek met hun kind aan kunnen gaan.

Om scholen te ondersteunen bij dit onderwerp is er een Toolkit lachgas.

  • Factsheet voor docenten
  • Factsheet voor ouders
  • PowerPoint-presentatie voor een ouderavond
  • Filmpje voor ouders 

 

Aanpak dealen op school

Een veilig schoolklimaat is noodzakelijk om dealen te kunnen tegengaan. Streef naar openheid en duidelijkheid over het schoolbeleid rond dealen. Als er meer bewustzijn is op het gebied van drugsgebruik op school, zullen schoolleiding, docenten, onderwijsondersteunend personeel én leerlingen eerder signalen oppikken van gebruik, misbruik en dealen, en deze ook naar voren durven brengen. Preventief controleren op dealen en drugsbezit is vooral effectief als het voor leerlingen en ouders duidelijk is wat de gevolgen zijn, zoals schorsing of het niet mee mogen doen aan bepaalde activiteiten. 

Het kan handig zijn om plaatsen waar makkelijk gedeald kan worden te controleren, zoals garderobes, toiletruimten of het fietsenhok. Lees meer over dealen op school.