Cijfers alcoholgebruik volwassenen

Deze pagina beschrijft het alcoholgebruik door volwassenen van 18 jaar en ouder in Nederland. De cijfers gaan over de algemene bevolking en zijn afkomstig uit de Gezondheidsenquête en de aanvullende module middelen van de Leefstijlmonitor. Lees meer over de Leefstijlmonitor.

Expertisecentrum Alcohol

Deze pagina is gemaakt door het Expertisecentrum Alcohol. Met wetenschappelijke kennis helpt het expertisecentrum professionals gezondheidsschade door alcohol terug te dringen. Op zoek naar informatie voor jezelf of een ander? Kijk op alcoholinfo.nl.

Blijf op de hoogte

Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:

E-mailadres(Vereist)
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Heeft u een vraag?

Stuur ons een mail
Expertisecentrum Alcohol

Vier indicatoren van alcoholgebruik in de afgelopen 12 maanden worden bekeken:

  1. Alcohol drinken: het wel eens drinken van een drankje met alcohol
  2. Voldoen aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad: geen alcohol drinken of in ieder geval niet meer dan 1 glas alcohol per dag
  3. Overmatig drinken: het drinken van meer dan 14 glazen alcohol per week (vrouwen) of meer dan 21 glazen alcohol per week (mannen)
  4. Zwaar drinken: het minstens één keer per week drinken van ten minste 4 (vrouwen) of 6 (mannen) glazen alcohol op één dag

De cijfers worden gepresenteerd naar geslacht, leeftijd en opleiding. Daarnaast worden veranderingen sinds 2014 weergegeven.

Van de volwassenen in Nederland drinkt 77,5% wel eens alcohol (cijfers 2022). Van de bevolking van 18 jaar en ouder houdt 43,5% zich aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad. Van de 18 plussers drinkt 6,5% overmatig en 8,3% drinkt zwaar.

Alcoholgebruik is hoger bij mannen dan bij vrouwen

Meer mannen (82,8%) dan vrouwen (72,5%) drinken wel eens alcohol. Mannen houden zich dan ook minder vaak aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad dan vrouwen (33,5% versus 53,3%). Daarnaast drinken mannen vaker overmatig of zwaar (8,0% en 10,1%) dan vrouwen (4,9% en 6,5%).

Alcoholgebruik neemt af met het stijgen van de leeftijd

Ongeveer een derde van de 18 t/m 29-jarigen houdt zich aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad. Bij 30-plussers neemt dit toe. Met name bij 75-plussers ligt dit percentage met 61,3% fors hoger.

Jongvolwassenen (18 t/m 24 jaar) drinken relatief vaak overmatig (bijna 13%). Bij 25-plussers ligt dit percentage lager.

Zwaar drinken neemt af met het stijgen van de leeftijd, met name jongvolwassenen (18 t/m 24 jaar) drinken vaak zwaar (ruim 1 op de 5).

 

Alcoholgebruik naar opleiding

Toelichting opleiding1De Leefstijlmonitor kijkt bij volwassenen van 25 jaar en ouder naar de hoogst voltooide opleiding. Voor jongvolwassenen (18-24 jaar) is er gekeken naar de hoogst gevolgde opleiding. Er is een opsplitsing in 3 groepen:
- Basis/vmbo (volledig: basisonderwijs, vmbo, onderbouw van havo/vwo, entreeopleiding en voormalige assistentenopleiding (mbo1))
- Havo/vwo/mbo (volledig: bovenbouw van havo/vwo, basisberoepsopleiding (mbo2), vakopleiding (mbo3) en middenkader- en specialistenopleidingen (mbo4));
- Hbo en wo

Bijna twee derde (64,8%) van de Nederlanders die een basis/vmbo opleiding volgt of heeft afgerond drinkt wel eens alcohol, onder Nederlanders met een hbo of universitaire opleiding is dit 85,7%.(Volwassenen met een basis/vmbo opleiding houden zich ook het vaakst aan het advies van de Gezondheidsraad (55,6%). Hbo- en wo geschoolden doen dit het minst vaak (36,0%). Er zijn geen opvallende verschillen in overmatig drinken naar opleiding. Volwassenen met een hbo/wo scholing drinken het vaakst zwaar (9,7%), basis- en vmbo geschoolden doen dit het minst vaak (6,5%).

Veranderingen in alcoholgebruik over de tijd

Het percentage volwassenen van 18 jaar en ouder dat wel eens alcohol drinkt is tussen 2014 en 2019 licht gedaald van 81,3% naar 79,1%. Dit werd gevolgd door een iets sterkere daling naar 77,6% in 2020. In 2021 en 2022 is dit gestabiliseerd.

Het percentage dat geen alcohol drinkt of niet meer dan 1 glas per dag is gestegen van 37,4% in 2014 naar 41,5% in 2019 en nam in 2020 verder toe tot 44,4%. In 2021 en 2022 is dit niet verder toegenomen.

In de periode 2014-2020 is overmatig drinken gedaald van 9,9% naar 6,9%, daarna is het redelijk stabiel gebleven. Zwaar drinken blijft sinds 2014 schommelen rond de 8 á 9%.

Overmatig en zwaar drinken nader bekeken

De indicatoren van alcoholgebruik (voldoen aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad, overmatig en zwaar drinken) zijn geen uitsluitende groepen. Dat wil zeggen dat een overmatige drinker tegelijkertijd óók een zware drinker kan zijn en andersom. Zo kan iemand een overmatige drinker zijn door dagelijks drie glazen te drinken (overmatig drinken) én een zware drinker door wekelijks minimaal één dag hebben waarop meer gedronken wordt (zwaar drinken).

Wanneer we uitsluitende groepen maken (zie tabel), zien we dat 43,5% van de volwassenen in 2022 voldoet aan het drinkadvies van de Gezondheidsraad. 45,7% drinkt meer dan dat, maar drinkt niet overmatig of zwaar (aangeduid als matige drinker in de tabel). Van de volwassenen drinkt daarnaast 7,0% overmatig óf zwaar en 3,8%  van de volwassenen drinkt overmatig én zwaar. Omgerekend naar aantallen volwassen in de Nederlandse bevolking gaat het om ruim 1,5 miljoen volwassenen die overmatig en/of zwaar drinken in 2022.

Combigebruik

Cijfers uit 2022 laten zien dat volwassenen die overmatig of zwaar drinken vaak ook andere middelen gebruiken [1]. Onder overmatig en zware drinkers rookt respectievelijk 36,4% en 41,1% vergeleken met 18,9% onder de algemene bevolking. Het gebruik van cannabis ligt bij deze drinkers op 20,4% (overmatige drinkers) en 23,7% (zware drinkers). Dit is 2 tot 3 keer zo hoog vergeleken met de algemene bevolking (7,8%). Het gebruik van andere drugs ligt 3,5 tot 4,5 keer zo hoog onder overmatige en zware drinkers vergeleken met de algemene bevolking.

Soorten dranken

Verdiepende informatie over verschillende soorten drank die volwassenen drinken, is beschikbaar op basis van gegevens uit de Aanvullende Module Middelen 2022 van de Leefstijlmonitor [2].

Onder alle volwassenen die wel eens alcohol drinken, drinkt bijna de helft (47,5%) ten minste maandelijks wijn en 42,4% drinkt ten minste maandelijks bier (cijfers 2022). Vrouwen drinken meer wijn dan mannen (56,7% tegenover 39,0%) en mannen drinken vaker bier dan vrouwen (61,9% tegenover 21,1%). Sterke drank wordt door 15,3% van de mannen gedronken en door 5,7% van de vrouwen. Dit is beduidend minder populair dan bier en wijn [2].

Daarnaast drinkt 16,3% van de volwassen bevolking (alcoholgebruikers en niet-alcoholgebruikers) alcoholvrije drankjes (bier, wijn of sterk 0.0). Mannen doen dit vaker dan vrouwen (21,4% versus 11,4%).

> Meer informatie en cijfers over het gebruik van de verschillende soorten alcoholvrije dranken in Nederland.

Factsheet alcoholgebruik volwassenen

Referenties

  1. Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM en Trimbos-Instituut.
  2. LSM-A Middelen/Leefstijlmonitor, Trimbos-instituut i.s.m. RIVM en CBS, 2020.