Hulpbronnen tijdens de coronacrisis voor zorgverleners en mantelzorgers van ouderen

Door onderliggende aandoeningen lopen ouderen meer risico ernstig ziek te worden door het nieuwe coronavirus. Tegelijkertijd treffen de maatregelen om verspreiding te voorkomen deze groep mentaal extra zwaar.

Door de coronacrisis is er veel veranderd in de ouderenzorg. Zowel voor ouderen als zorgpersoneel en leidinggevenden. Veel zorgmedewerkers hebben behoefte aan ondersteuning vanwege mentale klachten. Ouderen zelf lijden vooral onder eenzaamheid. Wat kan er nog wel en wat kunnen mantelzorgers doen?

Tal van organisaties schieten te hulp met praktische tips, slimme oplossingen en richtlijnen. Op deze pagina selecteren we de meest nuttige hulp- en informatiebronnen voor zorgprofessionals, mantelzorgers en ouderen.

Informatie voor zorgprofessionals over de eigen mentale gezondheid

Zorgprofessionals staan in de frontlinie tegen de bestrijding van de verspreiding van het coronavirus. Zij werken hard om het virus buiten de verpleeghuizen te houden, maar krijgen tegelijkertijd te maken met fysiek en mentaal uitdagende situaties zowel op het werk, als mogelijk ook thuis. Bekijk tools voor zorgmedewerkers om zelf mentaal gezond te blijven.

De bijdrage van psychologen aan het welbevinden van verpleeghuisbewoners, hun naasten en professionals is onmisbaar, zeker in deze bijzondere tijden. Het UKON-expertteam psychologen heeft daarom tien adviezen opgesteld voor psychologen in de ouderenzorg.

Daarnaast heeft het UKON-expertteam psychologen samen met UKON-webmaster Arjanne van Leeuwen een mooie poster gemaakt met tips voor zorgmedewerkers over hoe zij in deze tijd goed voor zichzelf kunnen zorgen.  

Bron: UKON

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum heeft informatie over het omgaan met werk gerelateerde stress (en de ondersteuning daarvan door leidinggevenden en collega’s) tijdens de uitbraak van het coronavirus.

Daarnaast is in samenwerking met het RIVM Milieu één loket gericht op het bevorderen van de mentale gezondheid opgezet: het Informatie- en Verwijscentrum COVID-19.

Het is belangrijk om ook goed voor jezelf te blijven zorgen als zorgprofessional. In dit overzicht worden tips gegeven voor psychische zelfzorg in moeilijke tijden.

Goede psychische begeleiding is erg belangrijk, juist nu er zo veel van verpleegkundigen en verzorgenden wordt gevraagd. Daarom is er een hulplijn opgericht waar zorgprofessionals hun hart kunnen luchten en ondersteuning krijgen van gespecialiseerde psychologen. De hulplijn is zeven dagen per week bereikbaar tussen 08.30 - 21.30 uur op 088 – 330 55 00.

ARQ IVP heeft veel ervaring in het ondersteunen van mensen en organisaties die te maken krijgen met ingrijpende gebeurtenissen, rampen en crises. Deze ervaring stellen zij graag beschikbaar aan zorgprofessionals en hun leidinggevenden om hun vragen, zorgen en noden met betrekking tot COVID-19 te kunnen voorleggen. Het contactpunt is 7 dagen per week bereikbaar tussen 8:30 en 21:30 uur op telefoonnummer 088 – 3305500 (gebruikelijke belkosten).

Op de website van Sterk in je Werk kan je je aanmelden om in contact te komen met een deskundige coach. Deze coach gaat telefonisch met je in gesprek en biedt een luisterend oor.

Wanneer je als zorgprofessional behoefte hebt aan een gesprek of luisterend oor, kan je terecht bij coaches voor medici. De coaches komen zelf uit het werkveld en bieden vanuit hun ervaringen (mentale) ondersteuning in een telefonisch gesprek.

Therapieland biedt een online programma aan zorgprofessionals die te maken hebben gehad met het coronavirus. Thema’s die in het programma ‘Mentale ondersteuning zorgprofessionals – Corona’ aan bod komen, zijn o.a. minder stress, omgaan met emoties en de situatie verwerken. Dit programma is ook in het Engels te volgen.

MO heeft een programma voor zorgprofessionals (‘Mentale en emotionele veerkracht’) ontwikkeld. Hierin krijg je tips en (mindfulness) oefeningen ter ondersteuning van de mentale en emotionele veerkracht.

 

Op deze website kun je kiezen uit emoties. Zorgmedewerkers kunnen kiezen uit deze emoties op basis van hoe zij zich voelen op dit moment. Per emoties zijn er tips en adviezen opgesteld die mogelijk steun kunnen bieden. Deze website is tot stand gekomen door een samenwerking tussen GGZ Breburg, Amphia Ziekenhuis en Einfach en OWOW. 

Het is belangrijk om te blijven praten wanneer iemand zich gespannen of somber voelt door de coronacrisis. Het is ook normaal om deze gevoelens te hebben. Daarom is de overheid een campagne gestart. Op de website van de rijksoverheid staan tips en hulplijnen. Daarnaast worden mensen opgeroepen om erover te praten.

Met behulp van de Covid-19 Response-app kunnen zorgprofessionals en hun leidinggevenden vragen rondom het coronavirus en de impact van het coronavirus op de zorgprofessionals (zoals verhoogde (mentale) stress) bespreekbaar maken.

Op de pagina 'Mentale gezondheid' in dit coronadossier staan meer hulpbronnen voor medische professionals.

Mentale gezondheid en het nieuwe coronavirus

Informatie voor zorgprofessionals over de behandeling en benadering van ouderen tijdens van de coronacrisis

Zeker wanneer er dementie in het spel is, is het niet eenvoudig voor zorgverleners de juiste maatregelen te nemen of zich aan bestaande maatregelen te laten houden.

De CoronaWegwijzer biedt verpleeghuizen ondersteuning bij het inrichten van de zorg in combinatie met de coronamaatregelen.

Met weinig informatie moeten crisisteams in verpleeghuizen beslissingen en maatregelen nemen. Een aantal crisisteams van organisaties hebben notulen van deze beslissingen en maatregelen gedeeld met onderzoekers van academische netwerken ouderenzorg UNC-ZH en UNO-UMCG. Deze notulen zijn geanalyseerd en de resultaten zijn te lezen in een factsheet.

Deze pagina van Waardigheid en Trots geeft tips voor communicatie met verschillende doelgroepen, zoals bewoners, medewerkers en familie.

Psychosociale zorg voor mensen met dementie in tijden van Corona. Het coronavirus heeft een grote invloed op de samenleving. Ook op de zorg voor mensen met dementie. De PgD heeft 4 tips opgesteld voor zorgprofessionals die kunnen helpen bij de zorg voor deze doelgroep.

CCE geeft in een aantal video’s praktische tips voor de VVT en GGZ voor het verminderen van probleemgedrag door beschermende kleding en social distancing.

Vilans heeft een overzicht gemaakt van relevante informatie over het coronavirus in de langdurige zorg.

Het NIP heeft een dossier samengesteld met informatie, tips en links voor psychologen die werkzaam zijn met ouderen en hun naasten ten tijde van de coronacrisis.

Op de website van Zorg voor Beter vind je het Platform Regionale Initiatieven Levensvragen (PRIL). Dit platform biedt vitale en kwetsbare thuiswonende ouderen ondersteuning op het gebied van zingeving en levensvragen. PRIL is een initiatief van Agora.

De coronacrisis zorgt voor veel onzekerheid en onrust bij ouderen en zorgmedewerkers. Hoe blijf je overeind in tijden van corona? Op de website van Zorg voor Beter vind je verschillende tips en adviezen voor zorgmedewerkers en ouderen, waaronder telefoonlijnen, praktische hulp en mentale ondersteuning.

In dit draaiboek staan tips hoe te werken met cliënten die herstellende zijn van het coronavirus.

Op deze pagina van Zorg voor Beter staan tips voor thuiszorgmedewerkers in de zorg voor mensen thuis die (mogelijk) corona hebben. 

Deze pagina van Zorg voor Beter geeft een overzicht van informatie en materialen voor zorgprofessionals die palliatieve zorg verlenen.

Hoe gaan zorgmedewerkers om met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie in verpleeghuizen tijdens de coronatijd? Het kennisnetwerk Dementie kwam tot 12 inzichten rondom onbegrepen gedrag. 

Mantelzorgers kunnen in coronatijd sneller onder druk te komen staan. In deze tijd is het als zorgmedewerker des te belangrijker om contact te houden met mantelzorgers. Yvonne de Jong (Vilans) geeft hiervoor 4 tips.

Hoe ga je om met de versoepeling van de bezoekregeling en andere maatregelen in verpleeghuizen? Rob Mulder van het CCE geeft onder andere in een webinar hierover advies. Er is vooral aandacht voor de mogelijk schuring tussen familieleden en zorgmedewerkers en hoe je dit contact als zorgmedewerker weer opnieuw vormgeeft.

Het coronavirus leidt tot veel vragen van leden van ActiZ. Diverse organisaties werken samen om besmettingen te voorkomen en de gevolgen van het virus te beperken. Het is belangrijk dat zorgorganisaties de adviezen of aanwijzingen van de GGD en het RIVM overnemen. De GGD is in geval van een besmetting het eerste aanspreekpunt voor zorgorganisaties. ActiZ zet een aantal aandachtspunten, informatie en aanpassingen in verpleeghuizen met betrekking tot het coronavirus op een rij.

Bron: ActiZ

De Rijksoverheid heeft richtlijnen opgesteld voor kwetsbare thuiswonende ouderen. Informatie hierover, en de richtlijnen zelf, vindt u op deze website.

Het is belangrijk om te blijven praten wanneer iemand zich gespannen of somber voelt door de coronacrisis. Het is ook normaal om deze gevoelens te hebben. Daarom is de overheid een campagne gestart. Op de website van de Rijksoverheid staan tips en hulplijnen om te praten over de huidige situatie.

De support helpdesk ouderengeneeskunde is opgericht om supervisie aan een basisarts te geven of een behandeladvies aan de verpleegkundig specialist wanneer de specialist ouderengeneeskunde overbelast is geraakt of vaststaat op een corona-afdeling. Lees op deze pagina meer over hoe de Supporthelpdesk ouderengeneeskunde kan worden ingezet.

Deze korte module van de Dementie academie geeft handvaten aan zowel mantelzorgers als zorgprofessionals hoe om te gaan met de huidige situatie.

Op Palliaweb.nl staat informatie voor zorgprofessionals over palliatieve zorg voor mensen met corona in verschillende settingen (thuiszorg, verpleeghuiszorg, ziekenhuiszorg en hospicezorg).

Als zorgprofessional begeleid je naasten van mensen met dementie, die in zorg zijn bij jouw organisatie en/of waarvan jij de zorgprofessional bent. Je bent tijdens de online cursus het vaste aanspreekpunt een geeft een reflectie op enkele gemaakt opdrachten. Vooraf kun je een online training volgen waarin jouw rol nader wordt toegelicht. 

Een overzicht van e-learnings over corona en de aanpak van corona in verpleeghuizen en thuiszorg. Hier vind je ook een bijscholingspakket voor zorgmedewerkers die willen bijspringen.

Hoe blijf je als zorgmedewerker herkenbaar voor bewoners in het verpleeghuis? Zorg voor Beter heeft 5 tips opgesteld rondom dit onderwerp.

Klinisch beoordelen op afstand

Veel reguliere afspraken kunnen niet doorgaan. Gebruik geschikte beoordelingsinstrumenten om cognitief functioneren op afstand te beoordelen.

Neuropsychologisch onderzoek op de geheugenpoli is op dit moment maar zeer beperkt mogelijk. Met de TICS-M kun je telefonisch toch een (globale) inschatting maken van het niveau van cognitief functioneren. De gevalideerde Nederlandstalige versie is vrij beschikbaar voor (neuro)psychologen (zie bijlage).

De TICS-M correleert met de MMSE en hangt redelijk goed samen met een regulier face-to-face NPO.

Bron: Erasmus MC

De verkorte telefonische versie van de MoCa (MoCA Test Blind/Telephone) en de versie voor beeldbellen via Skype, Face Time etc. (MoCA Audiovisual) zijn beiden gevalideerd voor het uitvoeren van cognitieve beoordelingen op afstand. 

Bron: MoCA

Om neuropsychologisch onderzoek face-to-face uit te kunnen blijven voeren, heeft het NIP aanbevelingen samengesteld (op basis van RIVM-richtlijnen, adviezen van het NIP en de richtlijn GGZ en corona) die op verschillende settingen van toepassing zijn.

Hoe organiseer je MDO’s online? Manager behandeling en zorg Jefke van den Bor en manager zorg en facilitair Gemma Bruins van Verpleeghuis Tangenborgh vertellen over hun ervaring met online MDO’s tijdens de coronacrisis en wat voor voordelen dit heeft opgeleverd.

Informatie over dagbesteding ouderen

Door de coronacrisis vallen veel activiteiten voor ouderen weg. Verschillende organisties komen met tips en ideeën voor wat nog wel (veilig) mogelijk is.

Op de website van Movisie vindt u een overzicht van artikelen over dagbesteding tijdens de corona tijd. Daarnaast worden er tips, handleidingen en alternatieven gegeven voor dagbesteding.

Op de website van Beter Oud vindt u een overzicht van activiteiten die u binnen kunt doen.

In dit overzicht op dementie.nl worden tips gegeven voor activiteiten binnen en buiten.

In de coronacrisis kunnen veel mensen met dementie niet naar de dagbesteding of dagopvang. Op de website van Zorg voor Beter staan oplossingen en tips voor mantelzorgers en zorgprofessionals om hier mee om te gaan.

Thuisgekookt koppelt thuiskoks en buurtgenoten aan elkaar die liever niet naar buiten gaan omdat ze in de kwetsbare doelgroep vallen bijvoorbeeld. Warme maaltijden kunnen thuisbezorgd worden.

Informatie voor mantelzorgers van ouderen

Mantelzorgers en familieleden worden geconfronteerd met het feit dat zij hun naaste niet of beperkt kunnen bezoeken en ondersteunen. Bekijk manieren om contact te houden en tips hoe je goed voor je eigen psychische gezondheid kunt blijven zorgen.

Mantelzorgelijk heeft voor mantelzorgers een hulplijn opgericht tijdens de corona crisis. U kunt met uw vragen telefonisch contact opnemen, of per email.

Voor informatie over mantelzorgen in tijde van de uitbraak van het coronavirus kunt u terecht op de website.

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum heeft in samenwerking met het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu één loket gericht op het bevorderen van de mentale gezondheid opgezet: het Informatie- en Verwijscentrum COVID-19. Hier vind je een overzicht van hulplijnen en informatie over hoe je met de emotionele belasting om kunt gaan.

Op deze website vindt u praktische tips over hoe u (als mantelzorger) goed voor uzelf en voor uw naaste met dementie kan zorgen.

Een GZ-psycholoog beschrijft vier tips voor psychosociale zorg voor mensen met dementie.

Op de website Wij en Corona staan verhalen van ouderen, mantelzorgers en zorgprofessionals over hun ervaring in de coronatijd. Om ervaringen te delen en elkaar te inspireren.

De Rijksoverheid heeft richtlijnen opgesteld voor kwetsbare thuiswonende ouderen. Informatie hierover, en de richtlijnen zelf, vindt u op deze website.

Het is belangrijk om te blijven praten wanneer iemand zich gespannen of somber voelt door de coronacrisis. Het is ook normaal om deze gevoelens te hebben. Daarom is de overheid een campagne gestart. Op de website van de rijksoverheid staan tips en hulplijnen. Daarnaast worden mensen opgeroepen om erover te praten.

Deze korte module geeft handvaten aan zowel mantelzorgers als zorgprofessionals hoe om te gaan met de huidige situatie.

Mocht u een hulpvraag hebben, dan kunt u deze stellen op de website van NLvoorelkaar. Deze website koppelt mensen met een hulpvraag en vrijwilligers in dezelfde regio om elkaar zo te helpen.

In het boekje ‘Samen zijn op afstand’ kunnen zieke ouderen en hun naasten informatie en tips ophalen over hoe ze op afstand met elkaar in contact kunnen blijven.

Informatie voor ouderen

Werkt u met ouderen? Dan kunt u ze wijzen op een of meer van onderstaande informatiebronnen, organisaties en diensten. 

Als u behoefte heeft aan een luisterend oor, advies of extra hulp, dan kunt u contact opnemen met verschillende hulplijnen.

Bij de hulp- en meldlijn van MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheidszorg en Patiëntenfederatie Nederland kunt u terecht met alle vragen omtrent het coronavirus. Deze hulp- en meldlijn staat klaar voor cliënten, familieleden, mantelzorgers en naasten.

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum heeft in samenwerking met het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu één loket gericht op het bevorderen van de mentale gezondheid opgezet: het Informatie- en Verwijscentrum COVID-19. Hier vind je een overzicht van hulplijnen en informatie over hoe je met de emotionele belasting om kunt gaan.

Op de website van Zorg voor Beter vind je het Platform Regionale Initiatieven Levensvragen (PRIL). Dit platform biedt vitale en kwetsbare thuiswonende ouderen ondersteuning op het gebied van zingeving en levensvragen. PRIL is een initiatief van Agora.

Op de website van dementie.nl kunt u informatie vinden over o.a. hoe u om kunt gaan met mensen met dementie tijdens de corona uitbraak.

Daarnaast kunt u via deze site terecht komen op het forum van Alzheimer Nederland, waarop u tips en ervaringen kan delen en opdoen over ‘dementie en het coronavirus’.

Op de website van Alzheimer Nederland kunt u terecht voor tips en ondersteuning voor naasten van mensen met dementie.

 

Op de corona informatie pagina van NOOM staat een overzicht van initiatieven en activiteiten omtrent het coronavirus ter informatie voor en ondersteuning van migranten ouderen.

Voor ouderen met een migratie-achtergrond, heeft de Rijksoverheid informatieposters over de maatregelen in andere talen op de website gezet.

Pharos heeft informatie over het coronavirus op een begrijpelijke manier (en in verschillende talen) op een rijtje gezet.

Op de website Wij en Corona staan verhalen van ouderen, mantelzorgers en zorgprofessionals over hun ervaring in de coronatijd. Om ervaringen te delen en elkaar te inspireren.

Op deze website wordt door middel van animaties en stapsgewijze uitleg begrijpelijke informatie te vinden over het coronavirus.

De Rijksoverheid heeft richtlijnen opgesteld voor kwetsbare thuiswonende ouderen. Informatie hierover, en de richtlijnen zelf, vindt u op deze website.

Het is belangrijk om te blijven praten wanneer iemand zich gespannen of somber voelt door de coronacrisis. Het is ook normaal om deze gevoelens te hebben. Daarom is de overheid een campagne gestart. Op de website van de rijksoverheid staan tips en hulplijnen. Daarnaast worden mensen opgeroepen om erover te praten.

Op deze website is informatie te vinden voor patiënten met corona in de palliatieve fase en hun naasten.