Hulpbronnen tijdens de coronacrisis voor zorgverleners en mantelzorgers van ouderen

Door onderliggende aandoeningen lopen ouderen meer risico ernstig ziek te worden door het nieuwe coronavirus. Tegelijkertijd treffen de maatregelen om verspreiding te voorkomen deze groep mentaal extra zwaar.

Zorginstellingen zijn gesloten voor bezoek, sociaal contact met familie, kinderen en vrienden, en dagopvang zijn niet meer mogelijk. Hierdoor dreigen veel ouderen te vereenzamen. Vooral diegenen die vanwege mentale kwetsbaarheid door cognitieve of psychiatrische problemen minder goed in staat zijn om hiervoor te compenseren hebben extra ondersteuning nodig. Ook zullen depressieve gevoelens en angst vaker voorkomen, vanwege het verminderde sociale contact, maar ook door de berichtgeving in het nieuws.

Mantelzorgers hebben nu extra ondersteuning nodig, omdat zij en andere familieleden niet op bezoek kunnen bij hun naasten in het verpleeghuis. Ondanks dat hier begrip voor is, is de onzekerheid over hoe lang dit gaat duren moeilijk. Ook al zijn er al veel alternatieven bedacht om contact te onderhouden, toch zullen zij ook verdriet, boosheid en machteloosheid ervaren. Voor mantelzorgers die thuis zorgen voor iemand met dementie is deze periode extra belastend, omdat er geen of minimale vorm van respijt en ondersteuning mogelijk is.

Informatie voor zorgprofessionals over de eigen mentale gezondheid

Zorgprofessionals staan in de frontlinie tegen de bestrijding van de verspreiding van het coronavirus. Zij werken hard om het virus buiten de verpleeghuizen te houden, maar krijgen tegelijkertijd te maken met fysiek en mentaal uitdagende situaties zowel op het werk, als mogelijk ook thuis. Bekijk tools voor zorgmedewerkers om zelf mentaal gezond te blijven.

 

De bijdrage van psychologen aan het welbevinden van verpleeghuisbewoners, hun naasten en professionals is onmisbaar, zeker in deze bijzondere tijden. Het UKON-expertteam psychologen heeft daarom tien adviezen opgesteld voor psychologen in de ouderenzorg.

Daarnaast worden medewerkers in de zorg blootgesteld aan nieuwe risico’s, onvoorspelbare situaties en lastige dilemma’s. Dit zorgt voor meer stress. Daarom is het nu extra belangrijk dat zij niet alleen goed voor cliënten zorgen, maar ook voor zichzelf! Het UKON-expertteam psychologen heeft samen met UKON-webmaster Arjanne van Leeuwen een poster gemaakt met tips.

Bron: UKON

Goede psychische begeleiding is van levensbelang. Juist nu er zo veel van verpleegkundigen en verzorgenden wordt gevraagd. Daarom is er een hulplijn opgericht waar zorgprofessionals hun hart kunnen luchten en ondersteuning krijgen van gespecialiseerde psychologen. De hulplijn is zeven dagen per week bereikbaar tussen 08.30 - 21.30 uur op 088 – 330 55 00.

Bron: V&VN

Centiv, de grootste basis-ggz-aanbieder van Zuid-Nederland en dochterbedrijf van Vincent van Gogh voor geestelijke gezondheid, biedt per direct kosteloos psychologische ondersteuning aan artsen, verpleegkundigen en huisartsen in Noord & Midden Limburg en Oost Brabant. Voor langduriger behandeling krijgen deze zorgmedewerkers tijdelijk voorrang op de wachtlijst. Daarnaast kunnen verpleegkundigen van Centiv worden ingezet in de ziekenhuizen op vrijwillige basis.

Bron: Centiv

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum heeft informatie documenten over het omgaan met werk gerelateerde stress tijdens de uitbraak van het coronavirus.

Daarnaast is in samenwerking met het RIVM Milieu één loket gericht op het bevorderen van de mentale gezondheid opgezet: het Informatie- en Verwijscentrum COVID-19.

Bron: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum en RIVM

ARQ IVP heeft jarenlange ervaring in het ondersteunen van mensen en organisaties die te maken krijgen met ingrijpende gebeurtenissen, rampen en crises. Deze ervaring stelt ARQ graag beschikbaar aan zorgprofessionals en hun leidinggevenden om hun vragen, zorgen en noden met betrekking tot COVID-19 te kunnen voorleggen. Het contactpunt is 7 dagen per week bereikbaar tussen 8:30 en 21:30 uur op telefoonnummer 088 – 3305500 (gebruikelijke belkosten).

Bron: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum

Bron: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum

Op de website van Sterk in je Werk kan je je aanmelden om in contact te komen met een deskundige coach. Deze coach gaat telefonisch met je in gesprek en biedt een luisterend oor.

Mindful Organisaties (MO) heeft een programma voor zorgprofessionals ontwikkeld: ‘Mentale en emotionele veerkracht’. Hierin krijg je tips en (mindfulness) oefeningen ter ondersteuning van de mentale en emotionele veerkracht.

 

Op deze website kun je kiezen uit emoties. Zorgmedewerkers kunnen kiezen uit deze emoties op basis van hoe zij zich voelen op dit moment. Per emoties zijn er tips en adviezen opgesteld die mogelijk steun kunnen bieden. Deze website is tot stand gekomen door een samenwerking tussen GGZ Breburg, Amphia Ziekenhuis en Einfach en OWOW. 

Het is belangrijk om te blijven praten wanneer iemand zich gespannen of somber voelt door de coronacrisis. Het is ook normaal om deze gevoelens te hebben. Daarom is de overheid een campagne gestart. Op de website van de rijksoverheid staan tips en hulplijnen. Daarnaast worden mensen opgeroepen om erover te praten.

Op de pagina 'Mentale gezondheid' in dit coronadossier staan meer hulpbronnen voor medische professionals.

Mentale gezondheid en het nieuwe coronavirus

Informatie voor zorgprofessionals over de behandeling en benadering van ouderen tijdens van de coronacrisis

Zeker wanneer er dementie in het spel is, is het niet eenvoudig voor zorgverleners de juiste maatregelen te nemen of zich aan bestaande maatregelen te laten houden.

Psychosociale zorg voor mensen met dementie in tijden van corona-epidemie: De uitbraak van het coronavirus heeft een grote invloed op onze samenleving. De zorg voor mensen met dementie gaat natuurlijk door, daar is geen andere keuze mogelijk. Het is goed erbij stil te staan dat er ook voor hen consequenties zijn als het gaat om hun algeheel welbevinden of kwaliteit van leven en wat familie, mantelzorgers en professioneel werkers in de dementiezorg kunnen doen om hen optimaal te ondersteunen.

Bron: PgD Psychologische Expertise

Ben je als psycholoog werkzaam met ouderen (en hun naasten)? In dit dossier verzamelt het NIP speciaal voor jou informatie, tips en links.

Bron: NIP

Op de website van Zorg voor Beter vind je het Platform Regionale Initiatieven Levensvragen (PRIL). Dit platform biedt vitale en kwetsbare thuiswonende ouderen ondersteuning op het gebied van zingeving en levensvragen. PRIL is een initiatief van Agora.

Overzicht van e-learnings over corona en de aanpak van corona in verpleeghuizen en thuiszorg. Ook een bijscholingspakket voor zorgmedewerkers die willen bijspringen.

Bron: Zorg  voor Beter

Beschermende kleding en afstand houden zijn ingrijpende maatregelen en kunnen beangstigend zijn voor bewoners. Zeker voor mensen met dementie. Adviesbureau CCE maakte twee filmpjes met praktische tips voor het omgaan met probleemgedrag in de coronacrisis.

Bron: Zorg voor Beter

De coronacrisis zorgt voor veel onzekerheid en onrust. Bij ouderen, maar ook bij zorgmedewerkers. Er spelen zorgen over de gezondheid, het inkomen, de situatie in de wereld. Veel ouderen die toch al kwetsbaar zijn, voelen zich eenzaam. Hoe blijf je overeind in tijden van corona? Op deze pagina vind je tips en adviezen voor zorgmedewerkers en ouderen, waaronder telefoonlijnen, praktische hulp en geestelijke verzorging.

Bron: Zorg voor Beter

Het coronavirus leidt tot veel vragen van leden van ActiZ. Diverse organisaties werken samen om besmettingen te voorkomen en de gevolgen van het virus te beperken. Het is belangrijk dat zorgorganisaties de adviezen of aanwijzingen van de GGD en het RIVM overnemen. De GGD is in geval van een besmetting het eerste aanspreekpunt voor zorgorganisaties. ActiZ zet een aantal aandachtspunten met betrekking tot het coronavirus op een rij.

Bron: ActiZ

Klinisch beoordelen op afstand

Veel reguliere afspraken kunnen niet doorgaan. Gebruik geschikte beoordelingsinstrumenten om cognitief functioneren op afstand te beoordelen.

Neuropsychologisch onderzoek op de geheugenpoli is op dit moment maar zeer beperkt mogelijk. Met de TICS-M kun je telefonisch toch een (globale) inschatting maken van het niveau van cognitief functioneren. De gevalideerde Nederlandstalige versie is vrij beschikbaar voor (neuro)psychologen (zie bijlage).

De TICS-M correleert met de MMSE en hangt redelijk goed samen met een regulier face-to-face NPO.

Bron: Erasmus MC

De verkorte telefonische versie van de MoCa (MoCA Test Blind/Telephone) en de versie voor beeldbellen via Skype, Face Time etc. (MoCA Audiovisual) zijn beiden gevalideerd voor het uitvoeren van cognitieve beoordelingen op afstand. 

Bron: MoCA

Informatie voor mantelzorgers van ouderen in het verpleeghuis

Mantelzorgers en familieleden worden geconfronteerd met het feit dat zij hun naaste in de gesloten verpleeghuizen niet meer kunnen bezoeken. Bekijk manieren om contact te houden en tips hoe je goed voor je eigen psychische gezondheid kunt blijven zorgen.

Op deze website vindt u adviezen over de gevolgen van het coronavirus. Daarnaast kunt u met een vraag, of behoefte aan een luisterend oor, terecht bij de mantelzorglijn via 030 – 760 60 55 of mantelzorglijn@mantelzorg.nl

Mantelzorgelijk heeft voor mantelzorgers een hulplijn opgericht tijdens de corona crisis. U kunt met uw vragen telefonisch contact opnemen, of per email.

Daarnaast kunt u op de website om de dag een coronajournaal bekijken. In dit journaal worden actuele informatie en tips gedeeld voor mantelzorgers.

  • Voor mantelzorgers van ouderen: 06 82 40 75 97, bereikbaar tussen 9.00 en 21.00.
  • Voor mantelzorgers van palliatieve patiënten: 06 28 11 19 64.
  • E-mail: coronahulp@mantelzorgelijk.nl

Partner in balans biedt een online cursus aan mantelzorgers van mensen met geheugenklachten of dementie waarin u begeleid wordt door een zorgprofessional.

Informatie voor mantelzorgers van mensen met dementie in de thuissituatie

Mantelzorgers van mensen met dementie in de thuissituatie krijgen te maken met gesloten dagvoorzieningen, waar hun naaste soms meerdere dagen per week verblijft. Hierdoor ontstaat of verergert de kwetsbare situatie thuis. Bekijk tips voor mantelzorgers om de situatie thuis vol te houden.

Op deze website vindt u een overzicht van artikelen over dagbesteding tijdens de corona tijd. Movisie biedt ook een overzicht van websites met tips, handleidingen en alternatieven voor dagbesteding.

Op deze website vindt u een overzicht van activiteiten die u binnen kunt doen.

Thuisgekookt koppelt thuiskoks en buurtgenoten aan elkaar die liever niet naar buiten gaan omdat ze in de kwetsbare doelgroep vallen bijvoorbeeld. Warme maaltijden kunnen thuisbezorgd worden.

Deze nieuwsbrief (pdf) bevat tal van praktische tips voor activiteiten om thuis te doen. Daarnaast is er een overzicht van handige en leuke apps die ook geschikt zijn voor mensen met dementie.