Alcoholgebruik bij Nederlandse vrouwen rondom zwangerschap
Hoeveel drinken Nederlandse vrouwen in de periode vlak voor ze zwanger worden, tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding?
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
Deze cijfers zijn afkomstig uit de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap (2025), een groot landelijk onderzoek onder zwangere vrouwen uitgevoerd door het Trimbos-insituut [1].
Alcohol in de 4 weken vóór de zwangerschap
De Monitor Middelengebruik en Zwangerschap [1] laat zien dat in 2025 47,9% van de moeders alcohol heeft gedronken in de 4 weken vóór de zwangerschap. Dit is vergelijkbaar met voorgaande metingen (figuur 1). Twee derde (66,0%) van de partners drinkt alcohol vóór de zwangerschap.
Onder de vrouwen die alcohol dronken in de vier weken vóór de zwangerschap, heeft 21,6% een paar slokjes gedronken en 78,4% één glas of meer. Van de vrouwen die één glas of meer drinken, drinkt bijna twee derde (63,7%) 1 tot 3 keer in de vier weken, één op de drie (35,5%) drinkt wekelijks en 0,8% drinkt (bijna) dagelijks. Áls vrouwen dronken, dronken zij over het algemeen ruim twee glazen op een dag.
Het gebruik van alcohol in de 4 weken vóór de zwangerschap lijkt hoger onder vrouwen van 30-34 jaar, vrouwen met een hbo/wo opleiding en vrouwen zonder migratieachtergrond. Alleen het verschil naar migratieachtergrond is echter significant.
Voor veel vrouwen is de zwangerschapswens een reden om te minderen of stoppen met drinken. Van de vrouwen die ooit alcohol hebben gedronken, drinkt 30,6% minder omdat ze zwanger willen worden en stopt 31,8% geheel met drinken vanwege de zwangerschapswens. Daarnaast stopt 15,8% al eerder om een andere reden met drinken en drinkt één op de vijf (21,7%) vrouwen niet minder vanwege de zwangerschapswens.
Alcohol tijdens de zwangerschap
De meeste vrouwen weten in de eerste weken van de zwangerschap nog niet dat ze zwanger zijn. Daardoor kan het gebeuren dat ze toch bier, wijn of andere alcoholische dranken drinken. In het onderzoek is daarom onderscheid gemaakt tussen vrouwen die nog niet wisten dat zij zwanger waren en vrouwen die zich hier wel bewust van waren.
Uit de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap (2025) blijkt dat ruim een kwart (26,6%) van alle vrouwen alcohol heeft gedronken toen zij nog niet wisten dat zij zwanger waren. Als deze vrouwen drinken, drinkt ruim twee derde (68,8%) minstens één glas. Een klein gedeelte (1,6%) geeft aan alcohol gedronken te hebben toen zij wel wisten dat ze zwanger waren [1].
Tussen 2016 en 2025 is het percentage vrouwen dat alcohol drinkt terwijl ze weten dat ze zwanger zijn, gedaald. Het percentage vrouwen dat alcohol drinkt tijdens de zwangerschap, maar nog niet weten dat ze zwanger zijn, is de afgelopen jaren redelijk gelijk gebleven.
Alcohol en borstvoeding
De hoeveelheid alcohol die via de borstvoeding bij de baby terechtkomt verschilt afhankelijk van de tijd die er zit tussen het drinken van alcohol en het geven van borstvoeding. Direct na het drinken van het glas bier of wijn komt er meer alcohol bij de baby dan een paar uur later. Een standaardglas alcohol wordt door een zwangere vrouw in 2 á 3 uur afgebroken. Dus als de moeder minder dan die 2 á 3 uur vóór de volgende voeding (of vóór kolven) drinkt, zal er alcohol via de borstvoeding bij de baby terechtkomen.
Van de vrouwen die borstvoeding gaven, heeft ruim een kwart (26,5%) gedurende die periode alcohol gedronken. Dit is vergelijkbaar met 2023, toen dit 25,1% was. Bij de helft (53,8%) van deze vrouwen was dit meestal één glas per keer en bij 42,5% waren dit een paar slokjes.
De meeste vrouwen proberen rekening te houden met de borstvoeding als ze alcohol hebben gedronken. Zo houdt bijna twee derde (64,7%) van de vrouwen die maximaal één glas per keer drinken zich aan de aanbeveling om 3 uur of meer te wachten tussen het drinken van alcohol en het geven van borstvoeding of zij gooien de melk weg.
Over deze cijfers
De cijfers komen uit de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap van het Trimbos-instituut [1]. Dit onderzoek geeft inzicht in het alcoholgebruik rondom de zwangerschap van vrouwen in Nederland.
In 2025 voerde het Trimbos-instituut voor de vijfde keer de Monitor Middelengebruik en Zwangerschap uit. Dit onderzoek werd in Nederland uitgevoerd onder 1588 moeders die het consultatiebureau bezochten met een kind van 0 tot 2 jaar. Zij vulden een korte vragenlijst in over roken en het gebruik van alcohol, drugs en andere middelen vóór, tijdens en na de zwangerschap.
Dit onderzoek maakt gebruik van vragenlijsten die de zwangere vrouwen zelf invulden (zelfrapportage). De cijfers over alcoholgebruik zijn dus gebaseerd op wat de vrouwen hier zelf over hebben aangegeven. Omdat alcoholgebruik rondom de zwangerschap een gevoelig onderwerp is, kan er sprake zijn van sociaal wenselijke antwoorden. Om dit zoveel mogelijk te beperken werd anonimiteit benadrukt, maar een mogelijke onderschatting van het alcoholgebruik rondom de zwangerschap kan niet uitgesloten worden.
Links
Rapport - Monitor Middelengebruik en Zwangerschap 2025
In dit rapport presenteren we de meest recente Nederlandse cijfers over het middelengebruik van vrouwen vóór, tijdens en na de zwangerschap.
Smits, R. Morren, K., Tuithof, M.
Vroegsignalering van alcoholgebruik rond de zwangerschap
Alles over vroegsignalering van alcoholgebruik rond de zwangerschap vind je op de website van het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek.
