Naleving en handhaving

De deelnemende partijen hebben de ambitie geformuleerd dat in 2030 de wettelijke leeftijdsgrens van 18 jaar voor de verkoop van alcoholhoudende drank volledig (100%) wordt nageleefd. De E-learning ‘Voor Elkaar’ is ontwikkeld om personeel in sportkantines, slijterijen, horeca en studentenverenigingen te helpen bij het naleven van de wetgeving. In 2024 bleek uit het landelijke nalevingsonderzoek dat de naleving is gedaald ten opzichte van 2018 [1]. De huidige stand van zaken op het gebied van naleving van de leeftijdsgrens vindt u op de pagina Cijfers aanbod en markt. De naleving van het verbod op doorschenken aan dronken klanten is in 2024 voor het eerst landelijk onderzocht. Het verbod op doorschenken aan dronken klanten wordt bij 14,2% van de locaties goed nageleefd [2].

Vanuit het Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik zijn diverse acties in gang gezet om de handhaving van de Alcoholwet (voorheen de Drank- en Horecawet) door gemeenten te versterken. De Handreiking Toezicht Alcoholwet biedt gemeenten handvatten voor het toezicht op en de handhaving van de leeftijdsgrens en de verboden op het toelaten van dronken personen en doorschenken aan dronken klanten . Het gaat hierbij onder andere over de risicogestuurde inzet van de toezichtcapaciteit, handhaving van doorschenken en dronkenschap, de inzet van testkopers en (integrale) aanpakken in uitgaansgebieden en op evenementen. Ook zijn hier goede voorbeelden te vinden van gemeenten die inzetten op toezicht en handhaving van de Alcoholwet.

Sinds 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet gewijzigd in de Alcoholwet. Op basis van de evaluatie van de Drank- en Horecawet en ter ondersteuning van het Preventieakkoord is een aantal regels aangescherpt. Zo wordt het doorgeven van alcoholhoudende drank aan minderjarigen (wederverstrekking) strafbaar, wordt de inzet van minderjarige testkopers wettelijk verankerd en komt er meer controle op de leeftijdsgrens bij online verkoop van alcoholhoudende dranken.

Voor de online verkoop van alcoholhoudende dranken is onderzocht welke systemen bruikbaar zijn om de online controle van de leeftijdsgrens aan te scherpen. Het onderzoek [3] laat zien dat het inzetten van consumentenoplossingen die gebruik maken van authenticatie, door een koppeling met bijvoorbeeld een bankrekening of identiteitskaart, het meest realistisch lijken. In 2021 liet toenmalig staatssecretaris Blokhuis in een kamerbrief weten dat hij beziet welke nadere eisen in lagere wetgeving moeten worden vastgelegd voor een betrouwbaar leeftijdsverificatiesysteem [4].  Het kabinet onderzoekt momenteel hoe betrouwbare én privacyvriendelijke leeftijdsverificatie kan worden toegepast bij online diensten waarvoor een wettelijke leeftijdsgrens geldt. Hierbij wordt rekening gehouden met de Europese ontwikkelingen op het gebied van online leeftijdsverificatie en digitale identiteit [5].

Via de NIX18-campagne worden diverse communicatieve acties ingezet om de naleving van de leeftijdsgrens te bevorderen. De actie NIX zonder ID wordt ieder jaar gehouden door VWS in samenwerking met de partners van de NIX18-campagne.. Meer informatie over de NIX18-campagne vindt u op de pagina Voorlichting en Bewustwording. Daarnaast is op de Handreiking Alcoholwet meer informatie te vinden hoe het draagvlak voor het naleven van de leeftijdsgrens kan worden bevorderd. Bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de NIX18 campagne en het vergroten van kennis over alcoholschade en het waarom van de leeftijdsgrens in de Alcoholwet.

Links

• Preventieakkoord Problematisch Alcoholgebruik
  Het Nationaal Preventieakkoord heeft tot doel het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik.