Kennisagenda e-health bij stoppen met roken

De Kennisagenda e-health bij stoppen met roken van het Trimbos-instituut biedt een overzicht van de hiaten die wij, samen met professionals en onderzoekers, signaleren op het gebied van effectiviteit, kwaliteit en gebruik van e-health interventies bij stoppen met roken.

Deze agenda is tot stand gekomen naar aanleiding van het onderzoek 'E-health interventies bij stoppen met roken. Een verkenning van de rol van e-health interventies binnen de stoppen-met-rokeninfrastructuur.' Wij hebben hiervoor gebruik gemaakt van Nederlandse richtlijnen, bestaande beoordelingscriteria, wetenschappelijke literatuur en interviews met Nederlandse experts op het gebied van stoppen met roken en e-health. Dit onderzoek was een vervolg van de programmeringsstudie die het Trimbos-instituut in 2014 heeft uitgevoerd.

Meer informatie

Sigrid  Troelstra

Stuur een bericht aan contactpersoon Sigrid Troelstra of bel +31 (0)30 - 2959(461)

Verbeter het aanbod

Het aanbod van stoppen-met-roken-apps is zeer groot, maar de kwaliteit van de meeste interventies is matig. Daarom is het van belang het aanbod van bewezen effectieve interventies te vergroten.

E-health interventies hebben in potentie een groot bereik, grote toegankelijkheid en lage kosten per gebruiker. De meeste e-health interventies voor stoppen met roken zijn echter niet wetenschappelijk onderzocht en veel interventies zijn maar beperkt in lijn met behandelrichtlijnen en theorieën van gedragsverandering (Cheung, Wijnen, Hiligsmann, Evers, & de Vries, 2019). Dit jaar schrijven we een factsheet om zorgprofessionals en beleidsmakers te informeren over de effectiviteit, het gebruik en het Nederlandse aanbod van digitale interventies bij stoppen met roken.

Onder jongvolwassenen wordt veel gerookt, maar zij maken nauwelijks gebruik van intensieve, professionele begeleiding bij stoppen met roken en het aanbod is beperkt. Uit onderzoek komt naar voren dat zij wél interesse hebben in een stoppen-met-rokenapp. Verschillende thema’s zijn extra belangrijk voor deze groep, waaronder sociale en maatschappelijke druk om te presteren, de rol van de tabaksindustrie bij het ontwikkelen van tabaksverslaving en het gevoel er alleen voor te staan bij het doen van een stoppoging. Dit jaar zal de bestaande Stopstone app worden vernieuwd, zodat de app beter aansluit bij de belevingswereld van jongeren en jongvolwassenen.

Versterk de rol van zorgprofessionals

Zorgprofessionals kunnen een belangrijke rol spelen bij het aanbieden van e-health interventies. Hiervoor is het noodzakelijk dat de informatievoorziening over effectieve e-health interventies en het ondersteunen van gebruik van e-health interventies in de zorgsetting verbeterd worden.

De huisartsenpraktijk biedt een belangrijke setting voor de inzet van e‐health interventies. De Nederlandse richtlijnen (Multidisciplinaire Behandelrichtlijn, NHG-Behandelrichtlijn en Zorgstandaard) staan positief tegenover e-health interventies indien ze op maat gemaakt kunnen worden, interactief zijn en tekstberichten gebruiken. Het aanbieden van e‐health interventies in combinatie met ondersteuning door zorgprofessionals (blended care) kan een veelbelovende strategie zijn. Er is echter nog veel onduidelijk over hoe deze twee vormen van ondersteuning het beste gecombineerd kunnen worden.

 

 

 

 

 

 

Verbeter de vindbaarheid en transparantie

De vindbaarheid van goed onderbouwde en bewezen effectieve e-health interventies moet worden verbeterd. Daarnaast is het belangrijk dat er transparante informatie komt over de inhoud, effectiviteit en veiligheid van verschillende e-health interventies.

Veel mensen die willen stoppen met roken gaan zelfstandig op zoek naar apps en laten zich hierbij adviseren door websites, de appstore, sociale media en familie, vrienden en kennissen. De meeste interventies die op deze manier gevonden worden, hebben een beperkte kwaliteit en functionaliteit, maar dit is voor de gebruiker zelf niet goed te achterhalen.

 

 

 

Bevorder goed gebruik

De betrokkenheid van gebruikers is bij e-health interventies vaak laag.  Dit kan ervoor zorgen dat de intensiteit en de duur van het gebruik beperkt zijn, waardoor de kans op stoppen met roken kleiner wordt.


Er zijn verschillende factoren die goed gebruik kunnen beïnvloeden, waaronder personalisering, gebruiksgemak en sociale steun (Milward, Drummond, Fincham-Campbell, & Deluca, 2018). Door de inhoud aan te laten sluiten op persoonlijke kenmerken als leeftijd, opleiding, digitale en/of gezondheidsvaardigheden en de mate van motivatie om te stoppen met roken, en door gebruik te maken van notificaties, reminders, simpel taalgebruik en multimedia kan de gebruiksduur worden verlengd. Door gebruik te maken van persoonlijke ervaringen en mogelijkheden te bieden tot communicatie met zorgprofessionals, coaches, andere stoppers en de sociale omgeving, kan de sociale steun voor gebruikers worden vergroot.

Ontwikkel een langetermijnvisie

Als we de bijdrage van e-health interventies aan de landelijke stoppen-met-roken infrastructuur willen vergroten is het belangrijk dat beleidsmakers, ontwikkelaars, wetenschappers en zorgprofessionals een duurzame en gedeelde langetermijnvisie ontwikkelen.

Het is in de praktijk moeilijk om wetenschappelijk ontwikkelde e-health interventies op de lange termijn beschikbaar te houden voor doelgroepen waar ze voor ontwikkeld zijn. Criteria op het gebied van de samenwerking tussen implementatiepartners, financiering en beheer van de interventie zouden ertoe kunnen bijdragen dat interventies ook na afloop van een onderzoekstraject beschikbaar kunnen blijven. Als eerste is het belangrijk dat duidelijk is wat de rol van een interventie zal zijn en in hoeverre hij ingebed zal worden in de stoppen-met-rokenzorg. Ten tweede moet er vooraf worden bedacht door wie, op welke plek en via welke route een interventie aangeboden zal gaan worden. Ook moet er vooraf al uitzicht zijn op financiering voor het aanbieden en onderhouden van een interventie op de middellange termijn.

Door in een vroeg stadium over deze onderwerpen na te denken kan op tijd ontdekt worden of er kennis of middelen ontbreken die duurzame implementatie van een interventie kunnen belemmeren en is er de mogelijkheid om hier op te anticiperen. Het bevorderen van samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven en het ontwikkelen van alternatieve financieringsmodellen zoals (voorwaardelijke) implementatiesubsidies, een continue geldstroom voor een aangewezen implementatie instituut en abonnementssystemen kunnen hieraan bijdragen.

 

Wat doet het Trimbos-instituut?

Vernieuwen Stopstone app

Dit jaar zal de bestaande Stopstone app worden vernieuwd, zodat de app beter aansluit bij de belevingswereld van jongeren en jongvolwassenen.

Inventariseren ervaringen zorgverleners

We gaan onder huisartsen en praktijkondersteuners inventariseren welke ervaring zij hebben met het inzetten van e-health in combinatie met reguliere stoppen-met-rokenondersteuning. Met de resultaten hopen we zorgverleners beter te kunnen adviseren over het gebruik van e-health bij stopondersteuning.

Onderzoek naar verwachtingen gebruikers

Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de verwachtingen en ervaringen van gebruikers van stoppen-met-rokenapps. Daarom willen we in 2021 onderzoeken hoe rokers denken over effectiviteit, gebruiksvriendelijkheid en het aanbieden van e-health interventies bij stoppen met roken. Met de inzichten die we uit dit onderzoek verkrijgen, willen we de informatievoorziening richting mensen die roken verbeteren en het gebruik van goed onderbouwde en effectieve e-health interventies vergroten.

 

 

 

 

 

Nieuws

1 op de 3 rokers doet een stoppoging, maar dat is niet genoeg
31 mei 2021 - Iets meer dan 20% van de volwassenen rookte in 2020. Ruim 1 op de 3 heeft in 2020 een serieuze stoppoging gedaan. Dit..
'In iedere roker zit een stopper': Al 5 jaar succesvol stoppen met Ikstopnu.nl
20 mei 2021 - De meeste rokers willen graag stoppen met roken, maar zij weten vaak niet waar zij moeten beginnen. Op hun..

Meer nieuws over dit onderwerp