Handhaving
De gemeente is (mede)verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Alcoholwet en de lokale regelgeving. Wanneer de wet- en regelgeving niet wordt nageleefd dan treedt de gemeente handhavend op. Hiermee heeft de gemeente een belangrijk instrument in handen. Onderzoek laat zien dat handhaving noodzakelijk is om het gewenste effect te bereiken van alcoholbeleid, zoals de naleving van de leeftijdsgrens en het verbod op het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap [1].
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
Gemeenten hebben meerdere instrumenten om te handhaven wanneer de Alcoholwet en de lokale regelgeving niet wordt nageleefd door alcoholverstrekkers of in de openbare ruimte. In het ideale geval vormen de op te leggen sancties een opbouwend geheel, waarin de maatregelen steeds iets zwaarder worden. Hiervoor kunnen gemeenten het beste een sanctiestrategie met een handhavingsarrangement opstellen.
Sanctiestrategie
Gemeenten kunnen in hun sanctiestrategie te werk gaan volgens een sanctiestappenplan. Zo’n stappenplan gaat uit van sancties die passen bij de ernst van de overtreding. Dat betekent ook dat de sancties zwaarder worden wanneer er vaker overtredingen geconstateerd worden. Het doel van de sancties is om de naleving door de alcoholverstrekker te verbeteren. Wanneer de naleving niet verbeterd wordt, dan volgen dus zwaardere sancties.
In de Alcoholwet zijn een aantal maatregelen opgenomen die gemeenten kunnen opleggen aan alcoholverstrekkers in hun gemeente. De gemeente kan sancties opleggen aan:
- Niet vergunningsplichtige bedrijven, zoals supermarkten
- Vergunningsplichtige bedrijven, zoals horeca- en slijterijbedrijven
- Ontheffingsplichtige situaties, zoals evenementen
In artikel 44a van Alcoholwet is opgenomen voor welke overtredingen de burgemeester een bestuurlijke boete kan opleggen. De burgemeester kan bijvoorbeeld een bestuurlijke boete opleggen aan paracommerciële horeca voor het niet hebben van een bestuursreglement alcohol. Ook kan de burgemeester een bestuurlijke boete opleggen voor het niet naleven van de leeftijdsgrens. In Bijlage I van het Alcoholbesluit is opgenomen welk boetebedrag voor de bestuurlijke boetes gelden voor welke overtreding. De overtredingen zijn ingedeeld over drie categorieën(A, B en C), deze indeling is gebaseerd op de ernst van wanneer een artikel wordt overtreden.
Voor het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap of het dienst doen in kennelijke staat van dronkenschap (artikel 20, lid 4 en 5 Alcoholwet) kan geen bestuurlijke boete worden opgelegd. Bij een constatering van een overtreding hiervan kan de vergunning in eerste instantie tijdelijk worden geschorst (artikel 31 Alcoholwet) of een last onder dwangsom worden opgelegd (artikel 5:32 Awb).
Een gemeentelijke sanctiestrategie kan er als volgt uitzien:
Categorie A
| Type sanctie | Relevant(e) wetsartikel(en) | Toepasbaar op type verstreklocaties | |
| 1e constatering | Schriftelijke waarschuwing | N.v.t. | Alle type verstrekkers |
| 2e constatering | Bestuurlijke boete | Artikel 44a Alcoholwet | Alle type verstrekkers |
| 3e constatering | Verhoogde bestuurlijke boete (+50%) | Artikel 44a Alcoholwet | Alle type verstrekkers |
Categorie B
| Type sanctie | Relevant(e) wetsartikel(en) | Toepasbaar op type verstreklocaties | |
| 1e constatering | Schriftelijke waarschuwing | N.v.t. | Alle type verstrekkers |
| 2e constatering | Bestuurlijke boete | Artikel 44a Alcoholwet | Alle type verstrekkers |
| 3e constatering | Schorsen Alcoholwetvergunning voor 12 weken | Artikel 32 Alcoholwet | Vergunningsplichtige bedrijven |
Categorie C
| Type sanctie | Relevant(e) wetsartikel(en) | Toepasbaar op type verstreklocaties | |
| 1e constatering | Schriftelijke waarschuwing | N.v.t. | Alle type verstrekkers |
| 2e constatering | Schorsen Alcoholwetvergunning voor 12 weken | Artikel 32 Alcoholwet | Vergunningsplichtige bedrijven |
| 3e constatering | Intrekken Alcoholwetvergunning | Artikel 31 Alcoholwet | Vergunningsplichtige bedrijven |
Gemeenten kunnen er ook voor kiezen om eerst preventieve maatregelen op het gebied van educatie en voorlichting in te zetten als onderdeel van de sanctiestrategie. Zo kan een gemeente ook kiezen voor de volgende strategie bij een overtreding in categorie B:
- 1e Constatering: waarschuwing en adviserend gesprek en hulpmiddelen aanbieden.
- 2e Constatering: verplichte training van personeel op kosten van alcoholverstrekker.
- 3e Constatering: bestuurlijke boete.
In de Handreiking toezicht op de Alcoholwet zijn de sanctiestrategie en het daarbij behorende handhavingsarrangement voor de leeftijdsgrens en verbod op het toelaten van personen in een kennelijke staat van dronkenschap verder uitgewerkt. Hier zijn ook voorbeelden van gemeenten opgenomen.
