Cijfers rijden onder invloed van alcohol

Verkeersdoden -en gewonden

Het aantal verkeersdoden en -gewonden door alcoholgebruik is onbekend in Nederland. Dit komt omdat de cijfers hierover in de ongevallenregistratie van de politie en in de ziekenhuisregistratie onvolledig zijn, omdat er niet altijd op alcoholgebruik wordt getest [1].

Verkeersdoden

In de ongevallenregistratie van de politie worden verkeersdoden geregistreerd waarbij de bestuurder onder invloed van alcohol of drugs het ongeluk veroorzaakte en zelf overleefde. Dit aantal steeg geleidelijk van 13 in 2016 naar 61 in 2022, behalve in 2020 en 2021 door de coronacrisis [2]. Het werkelijke aantal verkeersdoden is hoger, omdat alleen onderzoek wordt gedaan als de bestuurder het ongeluk overleeft. Als de bestuurder overlijdt gebeurt dit onderzoek meestal niet wegens gebrek aan vervolgingsopties.

In 2015 schatte de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) dat 12-23% van alle verkeersdoden in Nederland worden veroorzaakt door alcoholgebruik, wat naar schatting neerkomt op 75 tot 140 verkeersdoden [3]. Deze schatting bevatte geen details over verschillende voertuigtypen, zoals auto's en fietsen.

Verkeersgewonden

In 2024 bezochten 113.000 verkeersslachtoffers de spoedeisende hulp (SEH) [1]. Ongeveer 7.400 slachtoffers waren bij een verkeersongeval betrokken waarbij alcohol in het spel was. Daarbij ging het in 94% van de gevallen om bestuurders van een vervoersmiddel, waarvan 7% automobilisten. Het is bekend dat hierbij sprake is van onderregistratie. Het werkelijke aantal SEH-behandelingen wegens alcoholgerelateerde verkeersongevallen wordt geschat op 18.300 [4].

Rijden onder invloed van alcohol

In 2022 reed 2,6% van de automobilisten tijdens weekendnachten onder invloed van alcohol, vergeleken met 1,4% in 2017 [5]. Landelijke cijfers over fietsen onder invloed van alcohol zijn niet beschikbaar. Oud onderzoek uit Den Haag en Groningen laat zien dat bij 42% van de fietsers in weekendnachten het alcoholpromillage boven de wettelijke limiet was [6]

Aanvullend blijkt anders uit andere onderzoeken dat:

• Uit het vragenlijstonderzoek veilige verkeersdeelnemers [7] bleek dat 27% van de bestuurders het afgelopen jaar onder invloed van alcohol aan het verkeer heeft deelgenomen.
• Bovendien gaven 18,4% van de automobilisten in Nederland aan dat zij in de afgelopen maand met alcohol op deelnamen aan het verkeer. En 12% gaf aan dat zij waarschijnlijk meer dan de wettelijke limiet hadden gedronken. Beide percentages zijn hoger dan het Europees gemiddelde [8].
• Ook is handhaving op alcoholgebruik in het verkeer de laatste jaren sterk afgenomen [9]. In 2015 zei nog 17% van de automobilisten in het afgelopen jaar te zijn gecontroleerd voor rijden onder invloed. In 2023 was dit 10.6% van de automobilisten [8,9].