Header Image

Hoe groot is het risico op kanker bij drinken én roken?

Het risico op kanker is extra groot als je alcohol drinken combineert met roken. Hoe is dit te verklaren?

In dit dossier

Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol

Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.

Blijf op de hoogte

Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
E-mailadres(Vereist)

Roken is één van de belangrijkste risicofactoren voor het ontstaan van kanker [1]. Roken in combinatie met het drinken van alcohol geeft op sommige kankersoorten een extra groot risico. Dit risico is groter dan we zouden verwachten op basis van de risico’s van roken en drinken apart [2]. De relatie tussen alcohol en hoofd-halskanker is bijvoorbeeld sterker voor rokers dan voor niet-rokers [3,4].

Roken en alcoholgebruik gaan vaak samen. Zo drinken rokers gemiddeld meer alcohol dan niet-rokers [5]. Er is nog onvoldoende onderzoek uitgevoerd om een uitspraak te kunnen doen over het risico op kanker bij drinken én het roken van een elektronische sigaret (vapen) [6].

Waarom is het risico extra groot?

Een belangrijke oorzaak van kanker is veranderingen in het DNA. Onderzoekers hebben aangetoond dat het DNA van kankerpatiënten die hadden gerookt én alcohol hadden gedronken meer veranderingen bevat dan het DNA van patiënten die alleen alcohol hadden gedronken [7].

Hiervoor zijn verschillende verklaringen mogelijk:

  • Aceetaldehyde in sigaretten: de schadelijke stof aceetaldehyde, die gevormd wordt tijdens de afbraak van alcohol, zit ook in sigaretten. In het speeksel van rokers is het kankerverwekkende aceetaldehyde sowieso in hogere concentraties aanwezig. Bij rokers die ook alcohol drinken, zijn deze concentraties tot wel zeven keer zo hoog als bij niet-rokers [8,9].
  • Alcohol is een oplosmiddel: hierdoor kan alcohol mogelijk helpen om kankerverwekkende stoffen uit sigaretten, zoals benzo(a)pyreen, in opgeloste vorm te transporteren. Deze stoffen dringen vervolgens makkelijker door in het lichaam, waar ze schade aan de cellen en het DNA kunnen veroorzaken [9,10].
  • Slechte mondhygiëne: Zowel het gebruik van alcohol als het roken van sigaretten zorgen voor een slechte mondhygiëne. Door slechte mondhygiëne verandert de samenstelling van de bacteriën in de mondholte. Dit kan zorgen voor 50 tot 60 procent hogere niveaus van het kankerverwekkende aceetaldehyde in het speeksel [11,12].

Lees in dit item meer over de mechanismen die een rol spelen bij het ontstaan van kanker door het gebruik van alcohol.

Referenties

  1. Wat vergroot de kans op kanker? kanker.nl. Geraadpleegd op 23 februari 2026.
  2. Connor, J. (2017). Alcohol consumption as a cause of cancer. Addiction, 112(2), 222-228.
  3. Turati, F., Garavello, W., Tramacere, I., Pelucchi, C., Galeone, C., Bagnardi, V., ... & Negri, E. (2013). A meta-analysis of alcohol drinking and oral and pharyngeal cancers: results from subgroup analyses. Alcohol and alcoholism, 48(1), 107-118.
  4. Jun, S., Park, H., Kim, U. J., Lee, H. A., Park, B., Lee, S. Y., ... & Park, H. (2024). The Combined effects of alcohol consumption and smoking on cancer risk by exposure level: a systematic review and meta-analysis. Journal of Korean Medical Science, 39(22).
  5. Jackson, S. E., Oldham, M., Garnett, C., Brown, J., Shahab, L., & Cox, S. (2025). Smoking, and to a lesser extent non-combustible nicotine use, is associated with higher levels of alcohol consumption and risky drinking. Scientific Reports, 15(1), 6851.
  6. McNeill, A., Brose, L., Robson, D., Calder, R., Simonavicius, E., East, K., ... & Zuikova, E. (2022). Nicotine vaping in England: an evidence update including health risks and perceptions, 2022.
  7. Torrens, L., Moody, S., de Carvalho, A. C., Kazachkova, M., Abedi-Ardekani, B., Cheema, S., ... & Perdomo, S. (2025). The complexity of tobacco smoke-induced mutagenesis in head and neck cancer. Nature Genetics, 57(4), 884-896.
  8. Seitz, H. K., & Stickel, F. (2007). Molecular mechanisms of alcohol-mediated carcinogenesis. Nature Reviews Cancer, 7(8), 599-612.
  9. Lachenmeier, D. W., Kanteres, F., & Rehm, J. (2009). Carcinogenicity of acetaldehyde in alcoholic beverages: risk assessment outside ethanol metabolism. Addiction, 104(4), 533-550.
  10. Boffetta, P., & Hashibe, M. (2006). Alcohol and cancer. The lancet oncology, 7(2), 149-156.
  11. Homann, N., Tillonen, J., Meurman, J. H., Rintamäki, H., Lindqvist, C., Rautio, M., ... & Salaspuro, M. (2000). Increased salivary acetaldehyde levels in heavy drinkers and smokers: a microbiological approach to oral cavity cancer. Carcinogenesis, 21(4), 663-668.
  12. Semiz, V., Aksoy, R. A., & Altun, Z. (2025). Oral microbiome-mediated carcinogenesis in oral cavity cancer: A narrative review. Cureus, 17(4).