Header Image

Combinatiegebruik Ecstasy en Alcohol

Combinatiegebruik betekent het gebruik van twee of meer middelen in een bepaalde tijd of op één moment​ [1]​. De meest voorkomende vorm van combinatiegebruik, is het gebruik van alcohol in combinatie met één of meer andere middelen.

In dit dossier

Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol

Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.

Blijf op de hoogte

Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
E-mailadres(Vereist)

Het Grote Uitgaansonderzoek onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen (15-35 jaar) liet zien dat 13% van de combinatiegebruikers alcohol met ecstasy combineert​ [1​]. Alleen het combineren van alcohol met cannabis kwam vaker voor (21%).

Een Nederlands onderzoek onder mensen (18-29 jaar) die (weleens) ecstasy met alcohol combineren laat zien dat deze mensen vaker ecstasy gebruiken dan mensen die ecstasy niet combineren​ [2]​. Van de ondervraagden die (weleens) ecstasy en alcohol combineren gebruikt 22,4% altijd alcohol bij ecstasy. Bijna 80 procent van deze groep doet dit bewust​ [2]​.

Gemiddeld drinken mensen die ecstasy en alcohol combineren vijf glazen alcohol​ [2]​. Meestal drinken ze alcohol vóór het nemen van ecstasy (89%), bijvoorbeeld tijdens het indrinken voor een feestje​ [2]​. De hoeveelheid ecstasy die ze nemen verandert meestal niet door het drinken van alcohol​ [2]​.

Waarom combineren mensen ecstasy met alcohol?

  • De belangrijkste redenen die mensen noemen om ecstasy met alcohol te combineren zijn:
  • Mensen willen het effect van de combinatie voelen (20,5%)
  • Mensen willen de positieve effecten van ecstasy versterken (12,4%)
  • Of ze geven een ‘andere reden’ (47,8%), zoals de lekkere smaak van bier of het gezellig vinden om een drankje te doen​ [2]​.

Wat zijn de effecten van het combineren van ecstasy en alcohol?

Subjectieve effecten

Uit onderzoek blijkt dat mensen het gevoel hebben dat het euforische gevoel van ecstasy langer aanhoudt als het samen met alcohol wordt gebruikt [​3,4,5]​. Je euforisch voelen betekent dat je je heel blij, opgewonden en energiek voelt. Daarentegen blijkt echter dat alcohol er juist voor zorgt dat de prettige effecten van het gebruiken van ecstasy minder zijn.

Effecten op de lever

Bij ratten werkt een belangrijk enzym in de lever minder goed na combinatiegebruik. Hierdoor kunnen giftige stoffen uit alcohol en ecstasy minder goed worden afgebroken. Dit kan schade aan de lever veroorzaken​ [6,7]​. In deze onderzoeken werd een hoge concentratie ecstasy gegeven waardoor het niet zeker is of dit effect ook optreedt bij mensen die kleinere hoeveelheden gebruiken.

Effecten op beweging

Ecstasy kan zorgen voor meer beweging en energie. Bij ratten leidt de combinatie van ecstasy met alcohol tot nog meer beweging dan ecstasy alleen​ [8-14]​. Bij mensen zijn hier geen gegevens over bekend.

Effecten op lichaamstemperatuur

Daarnaast kan ecstasy leiden tot een hoge lichaamstemperatuur. Bij dierstudies werd er een minder sterke stijging van de lichaamstemperatuur gezien als ecstasy en alcohol samen gebruikt werden ​[8–11,15–18]​. Ook hier werden er weer hoge concentraties ecstasy gegeven waardoor het niet zeker is of dit effect ook optreedt bij mensen die mindere hoeveelheden gebruiken.

Effecten op het hart

Ecstasy verhoogt de hartslag en bloeddruk. Alcohol lijkt dit effect niet sterker te maken. Dit is echter in maar één studie bij mensen onderzocht [19]​.

Effecten op hormonen

Ecstasy kan ervoor zorgen dat je lichaam meer water vasthoudt. Dit kan gevaarlijk zijn. Alcohol kan dit effect mogelijk verminderen, maar ook hierover is weinig duidelijk [​19]​.

Conclusie

Verschillende dierstudies hebben laten zien dat alcohol sommige ecstasy-gerelateerde effecten kan versterken of verzwakken. Bij mensen blijven deze resultaten nog onduidelijk. Bij mensen wordt juist vaker een ernstige vergiftiging gezien wanneer ecstasy en alcohol gecombineerd worden​ [20]​. Dit heeft ook te maken met de hoeveelheid en setting van gebruik. Zo wordt ecstasy vaak gebruikt op uitgaansgelegenheden, door o.a. de warmte kan dit leiden tot ernstige gevolgen.

Veel onderzoeken zijn gedaan met ratten of muizen, en vaak met een hoge concentraties ecstasy. Daardoor is het lastig om te zeggen wat de effecten voor mensen zijn die ecstasy en alcohol samen gebruiken.

Referenties

  1. ​​Monschouwer K, Van der Pol P, Drost YC, Van Laar MW. Het Grote Uitgaansonderzoek 2016.; 2016.
  2. Vercoulen E. The Risk Perception of Dutch Young Adults on MDMA- and Concurrent MDMA-Alcohol Use. Trimbos Institute; 2019.
  3. Hernández-López C, Farré M, Roset PN, et al. 3,4-Methylenedioxymethamphetamine (ecstasy) and alcohol interactions in humans: psychomotor performance, subjective effects, and pharmacokinetics. J Pharmacol Exp Ther. 2002;300(1):236-244. doi:10.1124/JPET.300.1.236
  4. Dumont GJH, Wezenberg E, Valkenberg MMGJ, et al. Acute neuropsychological effects of MDMA and ethanol (co-)administration in healthy volunteers. Psychopharmacology (Berl). 2008;197(3):465. doi:10.1007/S00213-007-1056-9
  5. Kuypers KPC, Samyn N, Ramaekers JG. MDMA and alcohol effects, combined and alone, on objective and subjective measures of actual driving performance and psychomotor function. Psychopharmacology (Berl). 2006;187(4):467-475. doi:10.1007/S00213-006-0434-Z
  6. Upreti V V., Eddington ND, Moon KH, Song BJ, Lee IJ. Drug interaction between ethanol and 3,4-methylenedioxymethamphetamine (“ecstasy”). Toxicol Lett. 2009;188(2):167-172. doi:10.1016/J.TOXLET.2009.03.023
  7. Pontes H, de Pinho PG, Fernandes E, et al. Metabolic interactions between ethanol and MDMA in primary cultured rat hepatocytes. Toxicology. 2010;270(2-3):150-157. doi:10.1016/J.TOX.2010.02.010
  8. Cassel JC, Jeltsch H, Koenig J, Jones BC. Locomotor and pyretic effects of MDMA-ethanol associations in rats. Alcohol. 2004;34(2-3):285-289. doi:10.1016/j.alcohol.2004.09.003
  9. Hamida S Ben, Bach S, Plute E, Jones BC, Kelche C, Cassel JC. Ethanol-ecstasy (MDMA) interactions in rats: preserved attenuation of hyperthermia and potentiation of hyperactivity by ethanol despite prior ethanol treatment. Pharmacol Biochem Behav. 2006;84(1):162-168. doi:10.1016/J.PBB.2006.04.023
  10. Hamida S Ben, Plute E, Bach S, et al. Ethanol-MDMA interactions in rats: the importance of interval between repeated treatments in biobehavioral tolerance and sensitization to the combination. Psychopharmacology (Berl). 2007;192(4):555-569. doi:10.1007/S00213-007-0752-9
  11. Hamida S Ben, Plute E, Cosquer B, Kelche C, Jones BC, Cassel JC. Interactions between ethanol and cocaine, amphetamine, or MDMA in the rat: thermoregulatory and locomotor effects. Psychopharmacology (Berl). 2008;197(1):67-82. doi:10.1007/S00213-007-1007-5
  12. Riegert C, Wedekind F, Hamida S Ben, et al. Effects of ethanol and 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA) alone or in combination on spontaneous and evoked overflow of dopamine, serotonin and acetylcholine in striatal slices of the rat brain. Int J Neuropsychopharmacol. 2008;11(6):743-763. doi:10.1017/S1461145708008481
  13. Hamida S Ben, Tracqui A, De Vasconcelos AP, et al. Ethanol increases the distribution of MDMA to the rat brain: possible implications in the ethanol-induced potentiation of the psychostimulant effects of MDMA. Int J Neuropsychopharmacol. 2009;12(6):749-759. doi:10.1017/S1461145708009693
  14. Hamida S Ben, Lecourtier L, Loureiro M, et al. Ventral striatum regulates behavioral response to ethanol and MDMA combination. Addiction biology. 2021;26(2). doi:10.1111/ADB.12938
  15. Johnson EA, O’Callaghan JP, Miller DB. Brain concentrations of d-MDMA are increased after stress. Psychopharmacology (Berl). 2004;173(3-4):278-286. doi:10.1007/S00213-003-1740-3
  16. Cassel JC, Hamida S Ben, Jones BC. Attenuation of MDMA-induced hyperthermia by ethanol in rats depends on ambient temperature. Eur J Pharmacol. 2007;571(2-3):152-155. doi:10.1016/j.ejphar.2007.06.006
  17. Rodríguez-Arias M, Maldonado C, Vidal-Infer A, Guerri C, Aguilar MA, Miñarro J. Intermittent ethanol exposure increases long-lasting behavioral and neurochemical effects of MDMA in adolescent mice. Psychopharmacology (Berl). 2011;218(2):429-442. doi:10.1007/S00213-011-2329-X
  18. Ros-Simó C, Ruiz-Medina J, Valverde O. Behavioural and neuroinflammatory effects of the combination of binge ethanol and MDMA in mice. Psychopharmacology (Berl). 2012;221(3):511-525. doi:10.1007/S00213-011-2598-4
  19. Dumont GJH, Kramers C, Sweep FCGJ, et al. Ethanol co-administration moderates 3,4-methylenedioxymethamphetamine effects on human physiology. J Psychopharmacol. 2010;24(2):165-174. doi:10.1177/0269881108100020
  20. Schurmann L, Croes E, Lameijer M, Valkenberg H. Monitor Drugsincidenten 2018.; 2019.