Centrum voor Kwaliteits-standaarden

Richtlijnen en zorgstandaarden helpen professionals de beste zorg te bieden aan cliënten met psychische klachten. Het Centrum Kwaliteitsstandaarden ondersteunt organisaties bij het ontwikkelen en toepassen van kwaliteitstandaarden.

Nieuwe en bestaande kwaliteitsstandaarden

Kwaliteitstandaarden toepassen in de praktijk

Contactpersoon

Daniëlle van Duin

Daniëlle van Duin

Neem contact op
+31 (0)30 - 2959(294)

Richtlijnen, Zorgstandaarden en Zorgpaden

Richtlijnen

Een richtlijn biedt zorgverleners en cliënten houvast bij het in kaart brengen van gezondheidsprblemen en beslissen over effectieve en doelmatige zorg. In een richtlijn komen wetenschappelijke (evidence based) inzichten en klinische ervaring (practice based) samen. Het Trimbos-instituut ondersteunt werkgroepen die richtlijnen ontwikkelen met methodologische ondersteuning, projectmanagement en procesbegeleiding.

Samen richtlijnen ontwikkelen

Zorgstandaarden

Een zorgstandaard geeft op hoofdlijnen weer waar goede zorg bij een bepaalde aandoening minimaal aan moet voldoen. Cliënten, hun naasten, zorgverleners, bestuurders, beleidsmakers en toezichthouders weten dankzij zorgstandaarden wat ze mogen verwachten van een behandeltraject. Zorgstandaarden zijn zoveel mogelijk geschreven vanuit het perspetief van de cliënt en gebaseerd op actuele, liefst wetenschappelijk onderbouwde inzichten. Richtlijnen zijn onderdeel van de onderbouwing. 

Beschikbare zorgstandaarden

Zorgpaden

Een zorgpad geeft antwoord op de vraag: wie doet wat, wanneer en waarom? Zorggroepen en GGZ-organisaties kunnen zo de vertaalslag maken van kwaliteitsstandaard naar praktijk. Een zorgpad beschrijft bij elke behandelfase (signaleren, diagnose, behandelinterventies, nazorg en terugvalpreventie) de activiteiten. Ook bevat een zorgpad vuistregels voor de uitvoering en suggesties voor vragenlijsten en behandelinterventies.

Beschikbare zorgpaden

Richtlijnen ontwikkelen

Kwaliteit is ons belangrijkste criterium voor de richtlijnen die we (helpen) ontwikkelen. Daarom maken we gebruik van de modernste methoden en volgen we de AGREE-criteria. Zo zorgen we voor een stevig fundament voor kwalitatief hoogwaardige zorg. 

Heeft u behoefte aan een richtlijn? Of wilt u meer weten over hoe we kunnen helpen bij het ontwikkelen van richtlijnen en de methoden die we gebruiken? Neem dan contact met ons op. 

Contactpersoon

Matthijs  Oud

Matthijs Oud

Neem contact op
+31 (0)30 - 2959(360)

Methoden en instrumenten

Evidence Based Richtlijn Ontwikkeling (EBRO)

Met de EBRO methodiek doorlopen we een aantal stappen voor transparante en reproduceerbare richtlijnen:

  • Knelpuntenanalyse
  • Uitgangsvragen formuleren
  • Reviewprotocol opstellen
  • Uitgangsvragen beantwoorden (op basis van vakliteratuur)
  • Praktijkoverwegingen formuleren
  • Eenduidige aanbeveling opstellen

 

GRADE Methode

Met het Grading of Recommendations Assesment, Development and Evaluation (GRADE) beoordelen we de kwaliteit van bewijs voor een richtlijn. Zo kunnen we laten zien hoe sterk de aanbevelingen in een richtlijn zijn. We letten op:

  1. Beperkingen in de onderzoeksopzet of methodologische uitvoer
  2. Verschil in resultaten tussen vergelijkbare studies
  3. Indirect bewijs
  4. Onnauwkeurigheid van resultaten
  5. Selectieve publicatie van onderzoeken

Ook letten we op de balans tussen gunstige en nadelige effecten van een behandeling, voorkeuren van patiënten en kosten.

Levels of Evidence methode

Bij deze methode beoordelen we de kwaliteit van bewijs voor een richtlijn op basis van de onderzoeksmethodiek. In volgorde van hoogste tot laagste kwaliteit:

  • Systematische reviews
  • RCT's van voldoende omvang en kwaliteit
  • Groepsonderzoek met beperkingen, bijvoorbeeld niet-gerandomiseerd
  • Niet-vergelijkend onderzoek
  • Meningen van experts

AGREE Criteria

Met de Appraisal of Guidelines Research & Evealuation (AGREE) beoordelen we de kwaliteit van klinische richtlijnen. Daarbij is zowel aandacht voor de wetenschappelijk kant als de praktische kant van een aanbeveling in een richtlijn. Vragen die we stellen zijn:

  • Is het onderwerp helder?
  • Is de visie van beoogde gebruikers gerespecteerd?
  • Is de richtlijn systematisch en transparant ontwikkeld?
  • Is de richtlijn begrijpelijk?
  • Welke implicaties heeft toepassing van de richtlijn?
  • Is er geen sprake van belangenverstrengeling? 

Implementatie van richtlijnen en zorgstandaarden

Wij helpen u bij de implementatie

Verzeker uzelf ervan dat kwaliteitsstandaarden in uw organisatie worden toegepast en de zorg efficiënt is ingericht. Wij helpen u daarbij in drie stappen:

  1. Per behandelprogramma maken we een QuickScan van de overeenkomsten en verschillen tussen het handelen van de professional en de aanbevelingen in de kwaliteitsstandaard.
  2. Een adviesgroep met implementatiedeskundigen geeft op basis van de QuickScan advies op maat voor de implementatie van zorg conform de standaarden en het efficiënter inrichten van de organisatie van de zorg. Na dit advies brengen we twee bezoeken op locatie waarin we de voortgang bespreken en het implementatieadvies zo nodig bijstellen.
  3. We nodigen u uit om deel te nemen aan ons kennisnetwerk om best practices uit te wisselen met andere organisaties.

Implementatievraagstuk bespreken?

We zijn benieuwd naar uw uitdaging en vertellen u graag wat we voor u kunnen betekenen.

Neem contact op met Daniëlle van Duin.

Hulpmiddelen bij implementatie

De volgende hulpmiddelen kunnen we inzetten om kwaliteitsstandaarden succesvol te implementeren:

  • Een 'Wegwijzer geïntegreerd gebruik standaarden'. Aan de hand van casuïstiek lichten we toe hoe een combinatie van standaarden kan helpen om goede zorg in te richten voor clienten met vaak co-morbide problemen.
  • Trainingen in het werken met onderdelen van de standaarden, zoals suïcidepreventie, dimensionale diagnostiek en vroege herkenning van psychische aandoeningen.
  • Begeleiding bij het ontwikkelen van zorgpaden.

Op geaggregeerd niveau terugkoppelen van het effect van de behandeling conform de kwaliteitsstandaard (op basis van indicatoren/ROM gegevens).

Voorbeelden van implementatieprojecten

Beschikbare richtlijnen en zorgstandaarden

RICHTLIJNEN & ZORGSTANDAARDEN

Geestelijke Gezondheidszorg 

Voor vrijwel alle psychische aandoeningen heeft het Trimbos-instituut richtlijnen ontwikkeld.

GGZ Richtlijnen

Daarnaast hebben we zorgstandaarden ontwikkeld voor stoornissen als angst en depressie en problematisch alcoholgebruik.

GGZ Standaarden

RICHTLIJNEN

Jeugdgezondheidszorg

Voor de jeugdgezondheidszorg zijn richtlijnen beschikbaar voor ADHD, autismespectrumstoornissen, angst en depressie.

Richtlijnen Jeugdgezondheidszorg

RICHTLIJNEN

Jeugdhulp en jeugdbescherming

Voor de Jeugdhulp en Jeugdbescherming maakten we richtlijnen voor ADHD, KOPP, middelengebruik en stemmingsproblemen.

Richtlijnen Jeugdhulp

Tools voor cliënten

Keuzekaarten: overzicht van behandelmogelijkheden

Keuzekaarten of options grids helpen cliënten en hun naasten behandelopties te vergelijken. De keuzekaart beantwoordt veelgestelde vragen met betrekking tot alternatieve behandelmogelijkheden. Zo wordt de zorg voor cliënten transparanter en kan de cliënt keuzes en opties beter afwegen. 

Voor bipolaire stoornissen zijn verschillende keuzekaarten beschikbaar.

Om zelf een keuzekaart te maken, kunt u gebruik maken van de 'Handreiking keuzekaart maken.'

Tools voor behandelaars

Digitale beslistool: hulp bij samen beslissen

Kwaliteitsstandaarden leiden tot interventies die passen binnen het persoonlijk behandeladvies van een cliënt. Alleen is voor de cliënt vaak niet helder op welke afwegingen een zo'n advies is gebasseerd.

De digitale beslistool helpt behandelaars om open in gesprek te gaan met hun cliënt en samen keuzes te maken. Zo vertaalt u kwaliteitsstandaarden naar de praktijk op een voor de cliënt prettige manier.

Voor de zorgstandaard Psychose ontwikkelde het Trimbos-instituut zo'n beslistool.

Beslistool Psychose

Trainingen

TRAIN-DE-TRAINER

Aan de slag met zorgstandaarden

Hoe kunnen zorgprofessionals zorgstandaarden vertalen naar praktische zorgpaden? En hoe kunt u daaraan bijdragen? Deze train-de-trainer bieden we incompany aan.

Meer informatie

ONLINE TRAINING OP MAAT

Inhoud standaarden toepassen

Een korte online training voor behandelaren, blijkt een nuttig hulpmiddel om de inhoud van kwaliteitsstandaarden toe te passen in de praktijk. We ontwikkelden zo'n training voor de multidisciplinaire richtlijn Aanpassingsstoornis bij (ex-)patiënten met kanker. Deze is in te zien op aanvraag.

Meer weten over een online training op maat?

Neem contact op