Header Image

Gezondheid en welzijn van scholieren: HBSC

HBSC (Health Behaviour in School-aged Children) is een breed, internationaal onderzoek naar de gezondheid en het welzijn van scholieren.

Vragen?

featured_image
Saskia van Dorsselaer
Senior projectmedewerker
Profiel en contact

In 2025 vond voor de zevende keer het Nederlandse Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) onderzoek plaats. Het Nederlandse onderzoek wordt sinds 2001 elke vier jaar uitgevoerd onder een landelijk representatieve groep leerlingen in groep 8 van de basisschool en in het voortgezet onderwijs in de leeftijd van 11 tot en met 16 jaar.

In HBSC-Nederland werkt het Trimbos-instituut samen met de Universiteit Utrecht. HBSC levert kennis voor preventie en jeugdbeleid en zorgt dat we Nederland kunnen vergelijken met andere landen.

In HBSC gaan we verder dan het meten van gedrag: we zoeken naar factoren die dit gedrag kunnen beïnvloeden. Zo is het interessant om te weten hoeveel jongeren roken of stress hebben, maar ook of dit bijvoorbeeld samenhangt met schoolkenmerken en de situatie thuis.

Middelengebruik scholieren

Samen met het Peilstationsonderzoek levert HBSC feiten en cijfers over het alcohol- en drugsgebruik en het rookgedrag onder scholieren.

Onderwerpen in HBSC

Het HBSC-onderzoek vindt eens in de vier jaar plaats. Onderwerpen die in het onderzoek aan bod komen:

  • bewegen
  • voeding
  • roken
  • alcoholgebruik
  • gebruik van cannabis, xtc en lachgas (alleen voortgezet onderwijs)
  • seksuele gezondheid (alleen voortgezet onderwijs)
  • (digitaal) pesten
  • vechten
  • schoolbeleving
  • thuissituatie
  • relatie met ouders en vrienden
  • welbevinden en psychische problemen
  • zorgen over de samenleving

HBSC is basis voor nieuw beleid

Met het HBSC-onderzoek kunnen scholen hun preventieprogramma's veel beter op maat maken. Ook biedt het andere onderzoekers (bijvoorbeeld bij GGD’en) vergelijkingsmateriaal voor hun eigen cijfers. Het HBSC-onderzoek vormt de basis voor nieuw beleid en rapporten die een beeld schetsen van de gezondheid van de Nederlandse jeugd.

HBSC maakt deel uit van de Leefstijlmonitor en zorgt voor de landelijke kerncijfers voor Middelengebruik en Seksuele gezondheid bij jongeren in de leeftijd 12-16 jaar. De cijfers van het onderzoek zijn tevens terug te vinden op de Staat van Volksgezondheid en Zorg.

Vergelijken met andere landen

In bijna alle Europese landen stellen onderzoekers dezelfde vragen over gezondheid en welzijn onder de jeugd. Daardoor zijn scholieren uit verschillende landen goed met elkaar te vergelijken. In 2028 wordt het internationale rapport verwacht met vergelijkingen uit 2025-2026.

Meer informatie en cijfers?

Aan de slag met preventie