Alcohol en hart- en vaatziekten
Welke effecten heeft het drinken van alcohol op de bloeddruk? En wat zijn de risico’s op het ontstaan van hart- en vaatziekten, zoals een verhoogde bloeddruk, hartinfarct, hartfalen, hartritmestoornissen en beroerte? Maakt het uit hoeveel en hoe vaak iemand drinkt (drinkpatroon)? En zorgt minder drinken voor minder risico op hart- en vaatziekten?
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
Auteurs: Desirée Spronk, Jill Naaijen, Ninette van Hasselt, Camilla de Jong & Iris Kornaat (Hartstichting)
Overmatig en zwaar alcoholgebruik heeft effect op het ontstaan van verschillende hart- en vaatziekten. Bij lichter alcoholgebruik is dit effect minder duidelijk. Vaak wordt er in dat geval geen relatie gezien tussen hart- en vaatziekten en alcoholgebruik. En bij sommige aandoeningen lijkt alcohol zelfs een beschermend effect te hebben. Klopt dit en hoe moeten we dit interpreteren? In dit dossier zetten we de wetenschappelijke bevindingen uiteen. Ook beschrijven we een aantal mogelijke biologische verklaringen voor de relatie tussen alcoholgebruik en hart- en vaatziekten.
Er zijn verschillende soorten hart- en vaatziekten. In dit dossier gaan we in op de meest voorkomende [1] aandoeningen en de aandoeningen waarbij de invloed van alcoholgebruik meer onderzocht is.
- Ischemische hartziekten (ook wel coronaire hartziekten) zijn de meest voorkomende hart- en vaatziekten. Bij deze ziekten is er sprake van slagaderverkalking (atherosclerose) of afwijkingen in de kransslagaders (coronairarterieën). Hierdoor vernauwen de bloedvaten en kan zuurstoftekort (ischemie) in het hart ontstaan. Onder ischemische hartziekten vallen een hartinfarct en angina pectoris (pijn op de borst).
- Hartritmestoornissen zijn aandoeningen waarbij het hart te snel, te langzaam of onregelmatig klopt. De meest voorkomende hartritmestoornis is boezemfibrilleren.
- Cardiomyopathie is een aandoening van de hartspier waarbij het hart minder goed samen kan trekken of ontspannen. Hierdoor kan het hart minder goed bloed rondpompen.
- Bij hartfalen kan het hart het bloed minder goed rondpompen waardoor organen en spieren in het lichaam niet genoeg zuurstof en voedingsstoffen krijgen. Hartfalen kan veroorzaakt worden door andere hart- en vaatziekten, zoals cardiomyopathie, schade aan het hart door een infarct of door langdurig een hoge bloeddruk hebben.
- Een beroerte is een verzamelnaam voor een TIA, een herseninfarct en hersenbloeding. Hierbij krijgt een deel van de hersenen te weinig zuurstof. Dit komt door een probleem met de bloedvaten in de hersenen. Ook een beroerte valt dus onder hart- en vaatziekten.
In de rest van dit dossier komt de invloed van alcoholgebruik op het ontstaan van deze aandoeningen aan bod.
1,8 miljoen hart- en vaatziekten (2024)
Hart- en vaatziekten komen veel voor. In Nederland leden in 2024 ongeveer 1,8 miljoen mensen aan een hart- of vaatziekte en overleden 38.089 mensen door een hart- of vaatziekte. Bij mannen komen hart- en vaatziekten wat vaker voor dan bij vrouwen[1].
Hart- en vaatziekten zorgen voor een grote ziektelast. Met ziektelast wordt de hoeveelheid gezondheidsverlies in een populatie bedoeld. De ziektelast wordt vaak uitgedrukt in DALY’s (Disability-Adjusted Life-Years). Een DALY is een combinatie van het aantal jaren geleefd met de ziekte en het aantal jaren verloren door vroegtijdige sterfte [2]. In de lijst van tien aandoeningen met de hoogste ziektelast in DALY’s, staan ischemische hartziekten en beroerte op de derde en achtste plaats [3].
Lees meer over hart- en vaatziekten op de website van de Hartstichting.
