Effectieve preventie problematisch alcoholgebruik op de SEH
Een bezoek aan de Spoedeisende Hulp biedt een uniek moment voor preventie van problematisch alcoholgebruik. Een SEH-bezoek kan ervoor zorgen dat patiënten nadenken over hun alcoholgebruik. Dit noemen we ook wel een teachable moment (leermoment). Het is een uitdaging voor zorgverleners om juist dan het alcoholgebruik te bespreken en een kortdurende interventie uit te voeren. De combinatie van de juiste timing en de vaardigheden van zorgprofessionals kan tot gedragsverandering leiden.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
SEH-bezoek als teachable moment rondom alcoholgebruik
Onderzoek naar teachable moments laat zien dat mensen in bepaalde zorgsituaties meer openstaan voor gedragsverandering. De Coalitie Leefstijl in de Zorg benadrukt dat teachable moments vooral ontstaan wanneer patiënten een verhoogde urgentie ervaren of wanneer een gebeurtenis emotioneel geladen is en uitnodigt tot reflectie op het eigen gedrag.1
Een verhoogde risicoperceptie
Als de zorgverlener aangeeft dat het alcoholgebruik en het SEH-bezoek met elkaar verband houden dan kan de risicoperceptie bij de patiënt groter worden. De patiënt ziet dan ook de gevolgen/risico’s van het eigen gedrag.2
Een emotioneel‑affectieve reactie
Bij een SEH‑bezoek voelt de patiënt vaak emoties als schrik, onzekerheid, schaamte of bezorgdheid. Deze emoties zijn erg belangrijk voor het ontstaan van een teachable moment: ze maken dat mensen meer openstaan voor reflectie en advies. Leefstijladviezen landen beter wanneer patiënten door de situatie al meer betrokken en oplettend zijn. Op de SEH kunnen deze emoties echter zo sterk zijn dat het soms beter is om pas na 2 weken nazorggesprekken te voeren.
Effectieve preventie van problematisch alcoholgebruik op de SEH: SBIRT
De SEH is geen plek voor lange of diepgaande behandelgesprekken. Daarom passen de SBIRT-interventies goed bij het tempo en de aard van de SEH. SBIRT staat voor: Screening, Brief Intervention, and Referral to Treatment. Dit houdt in: snelle inschatting van de problematiek, korte (motiverende) gesprekken en een passende verwijzing naar zorg.
Uit onderzoek (systematische reviews) blijkt dat SBIRT-interventies op de SEH effectief kunnen zijn in het terugdringen van risicovol alcoholgebruik. En dat ze daarmee de zorglast die daaruit voortkomt verminderen. Denk aan minder letsel en herhaalbezoeken aan de SEH 3, 4. Het effect is klein, maar de conclusies zijn hetzelfde over meerdere onderzoeken.
