Testen van medewerkers
Werkgevers hebben vaak vragen over het gebruik van alcohol- en drugstesten op het werk. Lees wat de mogelijkheden zijn en wat je kunt doen.
Advies op maat?
Met onze expertise en praktijkervaring en jouw kennis van je bedrijf zorgen we samen voor een effectieve preventieve aanpak. We denken graag mee over wat past bij jouw bedrijf.
Mag een werkgever testen op alcohol en drugs?
In de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) staat dat het testen van medewerkers op het gebruik van alcohol en drugs niet is toegestaan omdat daarbij sprake is van het verwerken van ‘bijzondere persoonsgegevens’. Testuitslagen zijn medische gegevens en daarmee bijzondere persoonsgegevens.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) handhaaft hierop en kan bedrijven een boete opleggen als ze medewerkers toch testen op alcohol of drugs, ook als de medewerker zelf heeft ingestemd met testen. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.
Wettelijke uitzondering
In de AVG wordt expliciet benoemd dat er een uitzondering wordt gemaakt voor testen op alcohol-, drugs- en medicijngebruik bij bepaalde beroepen. Deze zijn vastgelegd in de Wet Wegverkeer, de Wet Luchtvaart, Wet lokaal spoor en de Wet Scheepvaart. Daarin staat dat onder andere treinmachinisten, piloten en kapiteins wel getest mogen worden op het gebruik van alcohol, drugs en medicijnen. Deze wetten zijn gebundeld in het Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer. Aan het testen is wel een aantal voorwaarden verbonden, namelijk dat een werkgever niet zomaar alle medewerkers mag testen, dat alleen de hoognodige persoonsgegevens worden verzameld en dit goed beveiligd wordt. Sommige werkgevers, zoals een aantal Seveso-bedrijven, pleiten voor ruimere testmogelijkheden gezien het risico op ongelukken in deze bedrijven.
Laatste ontwikkelingen
Op dit moment wordt deze wetgeving niet aangepast. De afgelopen jaren is uitgebreid onderzocht in hoeverre wetgeving aangepast zou moeten worden en is onderzoek (2024) uitgevoerd over alcohol, drugs en testen op de werkvloer. Samenvattend was de uitkomst dat de focus moet liggen op het versterken van bestaande preventieve maatregelen en het bevorderen van een veiligheidscultuur, in plaats van het invoeren van grootschalige AD-testen [1].
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in 2025 besloten om geen wettelijke grondslag te creëren voor het testen van alcohol en drugs op de werkvloer. Het invoeren van AD-testen is complex en heeft grote gevolgen voor de rechten van de mens. Zo’n ingrijpende wijziging is alleen gerechtvaardigd bij zwaarwegende redenen. Het probleem moet zeer groot zijn, de maatregelen moeten onbetwist zijn en andere mogelijkheden om dit doel te bereiken moeten uitgesloten zijn. De staatssecretaris geeft aan dat het wettelijk mogelijk maken van alcohol- en drugstesten door de werkgever daar niet aan voldoet. In de kamerbrief hierover is uitgebreide toelichting te lezen. Om werkgevers te ondersteunen bij het preventieve alcohol- en drugsbeleid, biedt de staatssecretaris werkgevers de vernieuwde Handreiking ADM-beleid van het Trimbos-instituut aan die later dit jaar beschikbaar komt.
Wat kan je als werkgever wél doen?
Voor alcohol, drugs en medicijnen op de werkvloer geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Door in te zetten op preventie kunnen bedrijven ongelukken voorkomen. Door afspraken en regels vast te leggen in een Alcohol-, Drugs- en Medicijnbeleid kunnen werkgevers middelengebruik uit de taboesfeer halen en bijdragen aan een nuchtere werkplek.
Blijf op de hoogte
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang ongeveer 3x per jaar de laatste inzichten, materialen en cijfers over alcohol-, drugs- en medicijngebruik op het werk.
