Communicatie over gokken
Communicatie over gokken kan lastig zijn: het geven van informatie over risico’s en het beschermen van consumenten moet in balans zijn. In dit kennisdossier geven we informatie over de invloed van communicatie op (gok)gedrag en hoe je communicatie over gokken het beste aan kan pakken.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Gokken.
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Ben jij een professional, beleidsmaker of onderzoeker die werkt op het gebied van gokschade, gokproblematiek en gokverslaving? En wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten en recente ontwikkelingen in het veld? Meld je dan nu aan voor onze nieuwsbrief.
Aanmelden nieuwsbriefIn het kort
Communicatie over gokken beïnvloedt hoe mensen denken over gokken en hoe ze zich gedragen. Goede communicatie kan bijdragen aan bewustwording van risico’s en het bespreekbaar maken van gokproblemen. Tegelijkertijd kan communicatie over gokken onbedoeld gokgedrag stimuleren, bijvoorbeeld bij minderjarigen en andere kwetsbare groepen. Het is essentieel om bewust na te denken over wat je zegt, hoe je het zegt en tegen wie.
Op deze pagina:
Taalgebruik bij communicatie over gokken
De woorden die je kiest, bepalen hoe gokken en gokschade worden gezien. Sommige termen maken gokken onschuldiger dan het is, leggen de verantwoordelijkheid bij het individu of werken stigmatiserend. Dat kan de drempel om hulp te zoeken verhogen. Het Expertisecentrum Gokken hanteert een zorgvuldig gekozen terminologie en nodigt andere professionals uit deze over te nemen. De terminologie hieronder is gebaseerd op de taalgids Words Matter (Biggar & Wardle, 2024) en het bijbehorende wetenschappelijke artikel (Biggar & Wardle, 2026).
| Gebruik liever | In plaats van | Toelichting |
| Mensen die gokken, Mensen met problemen door gokken Mensen met een gokverslaving |
Gokker, speler, probleemgokker, gokverslaafde | Dit zijn stigmatiserende labels. Iemands identiteit gaat verder dan de schade die diegene ondervindt. |
| Gokken, gokproducten | (Kans)spelen, gokspellen | Deze termen suggereren een onschuldig spel dat je met vaardigheid kunt winnen. |
| Gokken, gokgedrag | Risicovol gokken, verantwoord gokken | Deze termen suggereren dat schade pas bij een bepaald niveau ontstaat en vooral aan het individu ligt. Het risico bestaat al bij laag gebruik en de industrie draagt ook verantwoordelijkheid. |
| Industrie, gokindustrie | Sector, goksector, kansspelsector | De term ‘sector’ suggereert een maatschappelijke partner in preventie en behandeling, terwijl de drijfveren van de industrie in de kern economisch zijn. ‘Industrie’ sluit aan bij de internationale literatuur over unhealthy commodity industries (Ulucanlar et al., 2023). |
Checklist communicatie gokken
Het Expertisecentrum Gokken heeft twee checklists voor communicatie over gokken. Het doel is onbedoelde effecten te voorkomen. Communicatie over gokken kan namelijk gokgedrag onbedoeld stimuleren, vooral bij kwetsbare groepen zoals minderjarigen. Beide checklists zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur. Checklist gezondheidsondersteunende communicatie over gokken (2026) volgt binnenkort.
Handreiking voor mediaprofessionals voor berichtgeving over gokken en gokschade
Deze handreiking is ontwikkeld om journalisten en redacties te ondersteunen bij zorgvuldige, evenwichtige en sensitieve berichtgeving over gokken en gokschade. Daarnaast biedt de handreiking praktische handvatten voor het publiceren of uitzenden van berichtgeving over dit onderwerp.
Gokken is een onderwerp dat regelmatig in het nieuws is. Dat kan bijvoorbeeld gaan over ontwikkelingen in het gokaanbod of mensen die schade ondervinden door gokken. De manier waarop media over gokken berichten, speelt een belangrijke rol in hoe het publiek dit onderwerp begrijpt en beoordeelt. Zo laat onderzoek zien dat mediaberichtgeving kan bijdragen aan negatieve beeldvorming en stereotypering, waardoor gevoelens van schaamte kunnen toenemen en drempels om hulp te zoeken groter worden (Wardle et al., 2024).
Tegelijkertijd kan berichtgeving gokken onbedoeld normaliseren of aantrekkelijker voorstellen dan het is, bijvoorbeeld door de nadruk te leggen op grote winsten, spanning en succes, zonder voldoende aandacht voor de risico’s en mogelijke gevolgen van gokken.
Waarschuwende tekst: ‘Wat kost gokken jou? Stop op tijd. 18+’
Gokken heeft risico’s. Daarom zijn vergunninghouders verplicht om bij reclame en wervingsactiviteiten een waarschuwingstekst te gebruiken. De huidige waarschuwende tekst is:
‘Wat kost gokken jou? Stop op tijd. 18+.’
Deze waarschuwende tekst is ontwikkeld door medewerkers van het Trimbos-instituut en Bureau D&B. De tekst is opgesteld op basis van wetenschappelijke inzichten en technieken uit de gedragsverandering en is gekozen door medewerkers van zorginstellingen die onafhankelijk werken van de kansspelsector.
