De omgeving heeft invloed op gokgedrag minderjarigen
Met een onderzoek van het Trimbos-instituut is meer inzicht gegeven in de invloed van de leefomgeving van minderjarigen op hun gokgedrag. Door onder andere groepsdruk, voorbeeldgedrag van ouders en minder betrokkenheid bij school, neemt de kans op gokgedrag onder jongeren toe. Tegelijkertijd zorgen sociale steun van ouders en een positief schoolklimaat juist voor een kleinere kans op gokgedrag.
Het onderzoek bestond uit een literatuuronderzoek en analyse van data van twee GGD-regio’s. Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van een verkenning naar de inzet van het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) voor het voorkomen van gokgedrag onder minderjarigen in opdracht van de Kansspelautoriteit. De resultaten zijn samengebracht in een factsheet met daarin de belangrijkste risico- en beschermende factoren in de leefomgeving van jongeren.
Gokgedrag onder minderjarigen
Ondanks dat jongeren onder de 18 niet mogen gokken, lijken zij toch manieren te vinden om toegang te krijgen. In 2026 gaf meer dan een op de tien (13%) jongeren van 16-17 jaar aan het afgelopen jaar minimaal één online kansspel te hebben gespeeld[1]. Ook op jongere leeftijd wordt gegokt. Het HBSC-onderzoek van 2025 laat zien dat 5,1% van de jongeren tussen de 12 en 16 jaar aangeeft het afgelopen jaar online te hebben gegokt voor geld[2]. Jong beginnen met gokken kan zorgen voor problemen op latere leeftijd. Het is daarom belangrijk om risico- en beschermende factoren in de omgeving van jongeren in kaart te brengen, zodat we gericht en vroeg kunnen inzetten op het voorkomen van gokgedrag en gokschade.
Onderzoeker Anouk Tuijnman: “Georganiseerde vrijetijdsbesteding kan beschermend werken tegen gokgedrag onder jongeren. In de sportcontext is dit echter andersom. Jongeren die vaker sporten, gokken over het algemeen ook vaker. Juist de sterke verwevenheid tussen sport en gokken levert risico’s op.”
Waarop in te zetten
Gemeenten en lokale partners hebben verschillende mogelijkheden om gokgedrag onder jongeren te helpen voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het versterken van opvoedvaardigheden van ouders en het gokvrij maken van de sportomgeving. Ook interventies als Helder op School kunnen ingezet worden, waarbij onder andere via schoolbeleid, educatie en een goede doorverwijsstructuur gewerkt wordt aan het voorkomen van gokgedrag onder jongeren.
Naast lokale inzet blijft ook landelijke actie belangrijk. Denk hierbij aan het verkleinen van de zichtbaarheid van gokken, bijvoorbeeld met een algeheel reclameverbod. Gemeenten en het Rijk zullen samen moeten optrekken om gokgedrag onder jongeren te voorkomen.
Gokken in het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)
De bredere verkenning heeft laten zien dat de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving een goede basis biedt voor het voorkomen van gokgedrag onder jongeren. De komende tijd verkent OKO hoe het thema gokken stapsgewijs een plek kan krijgen in de aanpak in samenhang met andere (lokale) gokinitiatieven zoals het Samenwerkingsverband Vroegsignalering Schade door Gokken, Helder op School en het Expertisecentrum Gokken.
Benieuwd naar de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving? Kijk op onze webpagina.
Meer informatie over gokken en gokschade is te vinden bij het Expertisecentrum Gokken.
[1] Hollander, D. & Van Miltenburg, C.J.A. (2026). Deelname aan kansspelen in Europees Nederland, meting 2026 (2026/127). Ipsos I&O in opdracht van het WODC. Geraadpleegd op [05/08/2026], van https://repository.wodc.nl/server/api/core/bitstreams/6e76f7ba-5c62-49cf-9158-19d2c9d0aef4/content
[2] De Looze, M., Kapitein, M., van Dorsselaer, S., Rombouts, M., Baams, L., Geurts, S., de Lange, A., Monshouwer, K., Peeters, M., Schenk, L., van den Eijnden, R., & Stevens, G. (2026). HBSC 2025. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Utrecht: Universiteit Utrecht en Trimbos-instituut.