Alcoholinterventies voor sociale teams
De onderstaande interventies en tools kunnen worden ingezet voor alcoholpreventie in de wijk, buurt of het dorp. Sociale teams pakken dit bij voorkeur op in samenwerking met de verslavingszorg. Met als doel om uiteindelijk zelf samen met de cliënten hiermee aan de slag te gaan.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
Voor medewerkers van sociale teams
Praktijkproducten voor sociale teams op basis van de Zorgstandaard Problematisch alcoholgebruik en alcoholverslaving
Alcoholbespreken.nl
Deze website biedt professionals die werken in de wijk informatie, tips en adviezen om overmatig alcoholgebruik te signaleren en bespreekbaar te maken. Daarnaast zijn er werkkaarten voor professionals, naasten en cliënten. De werkkaart alcohol voor medewerkers sociale (wijk)teams biedt op overzichtelijke wijze de belangrijke informatie over, onder andere:
- de signalen van overmatig alcoholgebruik
- het bespreekbaar maken van alcoholgebruik
- tips om cliënten te motiveren en te begeleiden
- tips om naasten te betrekken
Op de website van de GGZ-Zorgstandaard Alcohol zijn nog meer hulpmiddelen voor de praktijk te vinden.
Scholing & voorlichting
Trainingen georganiseerd door de verslavingszorg
Afdelingen preventie van de verslavingszorg bieden groepstrainingen voor het vergroten van kennis en vaardigheden over middelen en het signaleren en bespreken van gebruik.
Ook zijn er online trainingen voor verschillende professionals, zoals:
- E-learning Alcohol en Drugs – Basiscursus - Trimbos-instituut
Voor iedereen die meer wil weten over Alcohol en Drugs. Met aandacht voor de hoofdeffecten van alcohol en drugs en informatie over de meest gebruikte drugs. - E-learning Open en Alert - Trimbos-instituut.
Voor begeleiders van cliënten in de residentiële jeugdhulp, Justitiële Jeugdinrichting en LVB-zorg, maar kan ook ingezet worden voormedewerkers van sociale teams die met deze jongeren of jongvolwassenen werken. De basistraining geeft informatie over de werking en risico’s van alcohol en drugs. In de vaardigheidstraining staat het signaleren en bespreekbaar maken van mogelijke middelengebruik van cliënten centraal.
Webinars
Webinars van de verslavingszorg en ggz zijn laagdrempelig en gratis te volgen vanaf een werkplek of thuis. Ze kunnen live worden bijgewoond waarbij vragen kunnen worden ingestuurd. Ze kunnen vaak ook worden teruggekeken en zijn daarmee geschikt om in te zetten in de sociale teams.
Zie enkele voorbeelden van Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) onderaan deze pagina, bij Gerelateerde pagina’s.
Landelijke campagnes
IkPas
IkPas helpt je om jouw alcoholgebruik tijdelijk op pauze te zetten. De actie is gericht op het tijdelijk (30 of 40 dagen) geen alcohol drinken, met ondersteuning van lokale GGD-en, zorginstellingen en verslavingspreventie. Deze positieve campagne past goed bij de taken van het sociale team. De verslavingszorg kan het sociale team ondersteunen bij de werving en of organiseren van een informatiebijeenkomst.
Speciaal voor gemeenten is het IkPas-gemeentepakket ontwikkeld. Het doel van het pakket is tweeledig: een interne IkPas pauzeperiode organiseren én naar buiten uitdragen wat je als gemeente doet om een verantwoord gebruik van alcohol te stimuleren.
Nix18
De campagne NIX18 richt zich op het ondersteunen, versterken en uitdragen van de sociale norm ‘niet drinken en roken tot je 18e. De boodschap ‘NIX is de afspraak. Niet roken, Niet drinken.’ richt zich op de hele samenleving en in het bijzonder op ouders en de omgeving van jongeren.
Methodieken van casuïstiek bespreking
Online training: effectieve casusbesprekingen in sociale wijkteams – Movisie
Movisie biedt een gratis online training om sociale teams te leren op een gestructureerde manier en binnen 20 minuten een casusbespreking te houden volgens de ‘4-stappen methode’.
Voor cliënten
Online interventies
Hieronder staan online interventies voor volwassenen die, zelfstandig of met begeleiding van een behandelaar (blended zelfhulp), willen minderen of stoppen met alcohol drinken.
Maxx app
Maxx is voor mensen die zelfstandig minder of geen alcohol willen drinken. De app helpt je om niet (te veel) te drinken en je via een dagboek om doelen ste stellen, je aan me 'max' te houden, door moeilijke situaties heen te komen en nog veel meer.
Kosten: gratis.
Jellinek Zelfhulp Alcohol
Online programma voor mensen met lichte of beginnende alcoholproblemen. Je werkt zelfstandig en in je eigen tijd 30 dagen lang aan het veranderen van je gebruik. Met een forum voor deelnemers.
Kosten: gratis.
Alcoholdebaas
Deze behandeling is ontwikkeld door Tactus Verslavingszorg voor mensen die zich zorgen maken over hun drinkgewoonte. Je kunt een 100% online behandeling volgen bij alcoholproblemen.
Alcohol onder controle
Online programma van 12 tot 16 voor volwassenen die hun alcoholgebruik willen minderen of willen stoppen. Je krijgt ondersteuning en hulp van een vaste behandelaar van Brijder verslavingszorg. Samen maak je een plan van aanpak. Dit is afgestemd op jouw doel en jouw persoonlijke situatie.
Kosten: gratis
Alcohol en ouderen
Website die ouderen bewust maakt van hun alcoholgebruik. Inclusief zelfhulpmodule om grip te krijgen op het alcoholgebruik.
Kosten: €9,95 voor een jaar gebruik van een Mirro module.
Alcohol informatie voor het publiek
Alcoholinfo.nl
Informatie voor het publiek over alcohol. Met ook (opvoed)tips voor ouders. Vragen over alcohol kunnen (telefonisch, via mail of chat) worden gesteld aan de Alcohol Infolijn.
Alcohol zwangerschap en opvoeding
Alcoholvrijzwanger.nl
Deze website is voor iedereen die meer wilt weten over alcohol rondom de zwangerschap. Je vindt er informatie, filmpjes, adviezen en tips voor een alcoholvrije start.
Kosten: gratis.
Praten met uw kind
In deze cursus krijgen ouders tips om met hun kind over moeilijke onderwerpen zoals alcoholgebruik te praten. Het zijn 6 interactieve lessen van 15 minuten. Kosten: gratis.
Alcohol en studenten
Wat Drink Jij?
Dit is de alcoholtest voor jongeren en jongvolwassenen op het hbo of de universiteit die regelmatig alcohol drinken. De test biedt een persoonlijk advies over jouw alcoholgebruik en geeft tips hoe je om kunt gaan met situaties waar je het moeilijk vindt om te minderen of niet te drinken.
Kosten: gratis
Alcoholinterventies voor naasten
Al-Anon Familiegroepen - AI-Anon Nederland
Organisatie voor familie van mensen met een alcoholprobleem.
Stichting Naast
Voor mensen die een naaste hebben die verslaafd is en die merken dat ze er langzaam zelf aan onderdoor gaan biedt deze stichting telefonisch advies, individuele hulp, informatiedagen en workshops.
Kosten: telefonisch advies en informatiedagen zijn gratis, workshops kosten 35 euro en de kosten voor individuele ondersteuning kun je opvragen.
Zelfhulp naasten
Dit Online zelfhulpprogramma doorloop je zelfstandig, anoniem en op je eigen tempo. Je leert hoe je goed voor jezelf zorgt als er problemen spelen met middelengebruik in jouw omgeving. Je krijgt uitleg over verslaving en behandeling en tips hoe je met elkaar kan praten over het middelengebruik.
Drankjewel - Een zelfhulpgids voor volwassen kinderen van probleemdrinkers
Dit boekje is om mensen te helpen die zijn opgegroeid met een ouder met een alcoholprobleem. Veel van hen hebben op volwassen leeftijd last van psychische problemen, zoals depressie en angstklachten.
Terugvalpreventie
Outreachend werken
Het sociale team kan een rol spelen in de terugvalpreventie door cliënten die klaar zijn met hun behandeling bij de verslavingszorg en weer terug in de wijk komen regelmatig te bezoeken. Hierbij is vooral belangrijk dat er afstemming is met de voormalige behandelende instelling over nazorg en hoe dat wordt gefinancierd.
Gerelateerde pagina's
- Webinar: Wat is verslaving? (45 min.)
Met uitleg over het proces van verslaving, de fasen en functies van gebruik en portretten van mensen met een verslaving. Voor betrokkenen, wijkteams, jongerenwerkers en andere hulpverleners.
- Webinar: FRIS ouder worden met minder alcohol (48 min.)
Over de impact van alcohol op het ouder wordende lichaam en de verandering van de leefsituatie. Met tips voor betrokkenen of professionals.
- Webinar: Drug ’de feiten en fabels’ (45 min.)
Leer stap voor stap drugs- en alcoholgebruik herkennen en overmatig gebruik bespreekbaar te maken.
