Trimbos, OPORA en Jellinek bundelen krachten om problemen door alcohol- en drugsgebruik in Oekraïense opvang te voorkomen
De oorlog en het vluchten hebben diepe sporen achtergelaten bij veel Oekraïners in Nederland. Zorgen om achtergebleven familie en de onzekerheid van een nieuw bestaan zorgen vaak voor stress en spanning. Daardoor neemt de kans op psychische klachten toe en is er vaker sprake van alcohol- of drugsgebruik onder gevluchte Oekraïners. Het Trimbos‑instituut, OPORA Foundation en Jellinek gaan gemeenten en opvanglocaties bij dit vraagstuk ondersteunen.
De organisaties ontwikkelen gezamenlijk PREVUA (Prevention Ukraine), een traject dat gemeenten en medewerkers op opvanglocaties praktische handvatten biedt om problemen door middelengebruik te voorkomen.
Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van Justitie en Veiligheid, via de Programmadirectie Oekraïense Ontheemden. Met PREVUA spelen de organisaties in op de groeiende vraag van gemeenten en opvanglocaties naar ondersteuning. De focus ligt op het voorkomen en vroegtijdig signaleren van problemen door alcohol- en drugsgebruik. Ook is er aandacht voor vragen van Oekraïense ouders en grootouders over opvoeding in relatie tot middelengebruik in Nederland.
Maximaal benutten van bewezen interventies
Het Trimbos-instituut is projectleider en doet onderzoek naar effectieve interventies op het gebied van middelenpreventie en ondersteuning bij opvoeding. Deze kennis vormt de basis van dit traject. OPORA Foundation – de stichting die zich inzet voor het welzijn van Oekraïense vluchtelingen in Nederland – brengt samen met verslavingszorginstelling Jellinek haar expertise en praktijkervaring in om het aanbod passend, toegankelijk en cultuursensitief te maken.
Het Loket Oekraïense Ontheemden Psychosociale Hulpverlening (LOOP) en de Taskforce De Vliegende Brigade zorgen dat het traject goed aansluit op de signalen en hulpvragen die zij ontvangen van Oekraïners. Het ontwikkelde aanbod wordt vervolgens landelijk uitgerold via Verslavingskunde Nederland en beschikbaar gesteld voor alle betrokken organisaties.
In drie stappen naar een passend aanbod
PREVUA bestaat uit drie stappen:
- Inzicht in behoeften van bewoners en professionals
De organisaties starten met een onderzoek onder bewoners van opvanglocaties en professionals om de behoeften in beeld te brengen. Op basis van deze inzichten worden bestaande materialen, zoals ouderfolders over opvoeding en middelengebruik, vertaald naar het Oekraïens en cultuursensitief gemaakt. Daarnaast worden er nieuwe middelen ontwikkeld, denk aan video’s met uitleg over het Nederlandse drugsbeleid. - Trainingen en workshops voor professionals
Vervolgens worden er trainingen en workshops ontwikkeld voor verschillende beroepsgroepen, denk aan locatiemanagers, woonbegeleiders en psychologen. De nadruk ligt op het signaleren en bespreekbaar maken van middelengebruik met behulp van motiverende gesprekstechnieken. - Landelijke borging en duurzame inzet
In de derde stap werken de organisaties toe naar landelijke borging. Verslavingszorginstellingen verzorgen trainingen en workshops op opvanglocaties door het hele land. Gemeenten en locatiemanagers krijgen een handreiking voor structurele inzet van de materialen, terwijl kennis over middelenpreventie ook via een e‑learning beschikbaar blijft.