Goede ondersteuning van Kinderen met Verstandelijk Beperkte Ouders door professionals is noodzakelijk

8 juli 2021

Er wordt nog relatief weinig over gesproken: het opgroeien van kinderen bij verstandelijk beperkte ouders. Bij KVBO-gezinnen komt het opvoeden soms onder druk te staan door de verstandelijke beperking van de ouder(s). Met mogelijke (langdurige) gevolgen voor de kinderen. De folder ‘KVBO: Kinderen van Verstandelijk Beperkte Ouders’ helpt naasten en professionals vinger aan de pols te houden bij deze gezinnen.

Kinderen van verstandelijk beperkte ouders (KVBO) lopen een groter risico op een onveilige thuissituatie doordat het opvoeden onder druk kan komen te staan door de verstandelijke beperking van de ouder. Kinderen kunnen door dergelijke thuissituatie tot ver in hun volwassen leeftijd (mentale) problemen ervaren. Ook ervaren veel kinderen hun hele leven lang hechtingsproblematiek en ambivalente gevoelens over de loyaliteit richting de ouder.

Het is daarom extra belangrijk dat naasten, zorg- en onderwijsprofessionals de vinger aan de pols houden bij deze gezinnen. Maar waar moet je op letten? Waarin kan de opvoeding verschillen van gezinnen waar de ouder geen verstandelijke beperking heeft? En wat kan je voor deze kinderen en gezinnen betekenen? De folder ‘KVBO: Kinderen van Verstandelijk Beperkte Ouders’ geeft antwoord op deze en meer vragen en biedt naasten en professionals tips voor ondersteuning.  

‘Goed genoeg’ opvoederschap

De folder is ontwikkeld door belangenvereniging SIEN voor mensen met een verstandelijke beperking, het Trimbos-instituut en een werkgroep met volwassen KVBO’s. In de folder wordt onder meer aangegeven wat ouders hun kinderen minimaal moeten (kunnen) bieden. Dit wordt besproken aan de hand van de 14 condities van ‘goed genoeg’ opvoederschap die in jeugdzorg worden gehanteerd. De werkgroep KVBO heeft per conditie voorbeelden gegeven van waar het soms moeilijk is voor ouders met een verstandelijke beperking.

Download de gratis folder

“Met behulp van de tool ‘goed genoeg’ opvoederschap kan de opvoedsituatie van het (KVBO) kind inzichtelijk worden gemaakt, waardoor ook zichtbaar wordt waar eventuele ondersteuning nodig is voor een optimale ontwikkeling van het kind” - Vera Ramaker, projectmedewerker
Voorbeeld 'goed genoeg' opvoederschap
Conditie: omgang met leeftijdsgenoten - het kind krijgt de ruimte om contact te hebben met leeftijdsgenoten.


Uitleg: kinderen van verstandelijk beperkte ouders hebben in hun omgeving vaak last van stigmatisering.

Quote van werkgroep KVBO:  “Ik schaamde mij tijdens de basisschooltijd. Mijn klasgenootjes sloten mij buiten. Soms mochten ze ook niet bij mij spelen van hun ouders.” 
Tips voor professionals
Wat kun je als (zorg) professional in jouw werk doen om deze kinderen te ondersteunen? De volwassen KVBO-ers hebben tien tips geformuleerd waar professionals hun voordeel mee kunnen doen.

TIP 1: Ouders willen vaak niet weten dat ze een beperking hebben en zijn bang dat hun kinderen uit huis gehaald worden. Heb geduld en investeer in het wederzijds vertrouwen.

TIP 2: Breng het sociale netwerk van het gezin in kaart. Kijk en bespreek of het kind eventueel hulp kan krijgen binnen dit netwerk. Realiseer ook hoe kwetsbaar en uitgeput dit netwerk vaak is. Het contact met ouders met een verstandelijke beperking vraagt veel van hen.

Bekijk alle tips

Ook interessant voor u

Blog: 'Je moet niet wachten tot het kind zelf ook problemen krijgt'

Buitenshuisproject: gericht op KOPP/KOV-kinderen van 0-18 jaar die opgroeien in een onveilige gezinssituatie