Interviewstudie: visie van beleidsmedewerkers op gemeentelijke reclamebeperkingen voor ongezonde en niet-duurzame producten

Onderzoekers uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk hebben een interviewstudie uitgevoerd naar hoe beleidsmedewerkers van Nederlandse gemeenten denken over reclamebeperkingen voor ongezonde en niet-duurzame producten in de openbare ruimte.

In totaal interviewden zij18 beleidsmedewerkers van 13 verschillende gemeenten. De interviews gingen over de inhoud van voorgestelde beperkingen, in welke beleidsfase de gemeente zit, welke partijen erbij betrokken zijn, en welke obstakels en kansen zij zien.

Uit dit onderzoek blijkt dat het idee om reclames te beperken vaak vanuit links-georiënteerde partijen komt. Het idee wordt gedreven door een combinatie van gunstige timing (bijvoorbeeld omdat er aandacht is voor een gezonde toekomst), een gunstig politiek klimaat (bijvoorbeeld omdat er lokale steun is voor het idee) en een gunstige omstandigheden (bijvoorbeeld omdat het reclamebeleid toch al wordt aangepast).

De haalbaarheid van het beleid is volgens de beleidsmedewerkers afhankelijk van duidelijke definities van de producten, een goede inschatting en beheersing van risico’s (bijvoorbeeld verlies van reclame-inkomsten) en praktische obstakels (zoals bestaande contracten met reclamebedrijven). Sommige beleidsmedewerkers twijfelen of reclamebeperkingen het gedrag van consumenten zal veranderen. Wel denken ze dat het beleid het draagvlak voor vergelijkbare maatregelen zou kunnen vergroten.

De onderzoekers concluderen dat het gemeentebeleid voor reclamebeperkingen afhankelijk is van een combinatie van politieke, financiële en praktische factoren. Om succesvol reclamebeperkingen te kunnen invoeren, is het belangrijk dat beleidsmakers deze factoren goed begrijpen. De onderzoekers pleiten voor verder onderzoek naar de visie van andere betrokkenen en naar de effecten van reclamebeperkingen op de lange termijn.

Stuber, J. M., Beeres, D., Dijkstra, S. C., Djojosoeparto, S. K., Forde, H., Poelman, M. P., … & Mackenbach, J. D. (2026). Exploring Dutch municipal advertising restrictions on unhealthy and unsustainable products. Food Policy, 138, 103003.

Meer lezen over dit onderwerp:

• Waarom gemeenten alcoholreclame uit het straatbeeld weren – Trimbos-instituut
• Inspiratiekaart: Gemeenten (bezig) met alcoholreclame verbod – Trimbos-instituut
• Alcoholbeleid:advies voor gemeenten – Trimbos-instituut