Praten over mentale gezondheid met jonge ouders: ervaringen uit de regio Nijmegen

Gebruik de toolkit Mentaal Gezonde Start voor implementatie

Voor professionals is het soms lastig om een gesprek over mentale gezondheid te beginnen en in te schatten of hulp nodig is. Ook ouders vinden het vaak moeilijk om hierover te praten. Daardoor komen problemen niet altijd aan het licht. Terwijl vroege signalering van postpartum depressie en het tijdig verwijzen naar preventieve ondersteuning het verschil kan maken voor ouders én kinderen. Met de toolkit Mentaal Gezonde Start ondersteunt het Trimbos-instituut regio’s bij de implementatie van de ketenaanpak preventie van postpartum depressie (PPD).

Huisman: “We wilden graag dat professionals het gesprek over de mentale gezondheid van ouders kunnen voeren én integreren in hun dagelijkse praktijk. Onze insteek was om structureel aandacht te hebben voor mentale klachten bij alle ouders. De materialen in de toolkit helpen bij het eerder signaleren van klachten en een betere samenwerking in de keten.”

Naar de toolkit.

Het gesprek over mentale gezondheid: tips voor regio’s

Voor de GGD Gelderland-Zuid is Mieke Huisman aan de slag gegaan met de implementatie van de ketenaanpak preventie postpartum depressie. Daarbij is er gezorgd dat er een screeningsvragenlijst wordt gebruikt, medewerkers een scholing krijgen, verwijsaanbod in kaart is gebracht en er afspraken zijn gemaakt in de keten. Hieronder lees je hoe zij dit heeft aangepakt. Maar nu alvast haar belangrijkste tips op een rij:

• Niet te snel willen gaan, maar wel een doel stellen: maak een tijdspad.
• Betrek de keten vanaf het begin, informeer verloskundigen, kraamzorg, huisartsen etc.
• Investeer in bewustwording: informeer collega’s over wat postpartum depressie is. Hierbij helpen ervaringsverhalen.
• Leer van andere regio’s: neem contact op met regio’s die al werken met de ketenaanpak preventie postpartum depressie en vraag om advies.
• Benut bestaande materialen, zoals de toolkit Mentaal Gezonde Start.

Samenwerken in de regio aan preventie van postpartum depressie

Een belangrijk middel om vroeg een postpartum depressie te signaleren is de screeningsvragenlijst EPDS. Vanaf het begin is de keten betrokken om ervoor te zorgen dat deze vragenlijst gebruikt wordt. Huisman: “Een verpleegkundig specialist van POP-poli (psychiatrie, obstetrie en pediatrie) Radboud UMC, Tamara, betrok ons als ketenpartner en vroeg intern een subsidie aan. We vormden een werkgroep en zetten voor de implementatie de stappen uit het stappenplan Mentaal Gezonde Start. Daarbij keken we ook naar ervaringen elders in het land, onder andere van GGD Hart voor Brabant. Deze activiteiten leidden tot implementatie van de EPDS (de screeningsvragenlijst) binnen JGZ GGD Gelderland-Zuid. Want een uniforme werkwijze rondom screening op postpartum depressie is belangrijk.”

Uitdagingen

Huisman: “Bij ons was het aan het begin lastig dat ouders de score vergaten na het invullen van de EPDS-vragenlijst. Dit hebben we gemakkelijk kunnen oplossen door een automatische mail te sturen met de uitslag na het invullen van de vragenlijst. Om deze nieuwe werkwijze te borgen komt het structureel terug in het scholingsprogramma van nieuwe medewerkers.”

Ervaringen delen over postpartum depressie

Voor professionals is het belangrijk om te weten wat een postpartum depressie inhoudt. Daarom is er gevraagd aan een moeder om haar ervaring met een postpartum depressie te delen. Zoals een professional het verwoordde: “Het maakte een enorme indruk om een moeder te horen vertellen hoe zij deze periode heeft ervaren.”

Mentale gezondheid is een normaal onderwerp geworden om te bespreken

Met deze werkwijze zijn mooie resultaten behaald: Mentale gezondheid is een normaler onderwerp geworden om te bespreken. Voor zowel ouders als professionals. Huisman: “We hoorden van ouders terug dat het taboe er een beetje afgaat en dat ouders ook onderling met elkaar spreken over de EPDS die ze hebben ingevuld. Ouders hebben nu betere toegang tot zelfzorg en kortere lijn naar de huisarts op dit thema. Ook werken we meer samen met relevante ketenpartners, zoals huisartsen, POH-ggz en de POP-poli.”

Samenvattend zegt Huisman:

“Mentaal sterke ouders zorgen voor een goede start met hun kind, en alle ondersteuning hierin helpt voor kansrijk opgroeien.” 

Volgende stap: evaluatie en borging

Huisman: “Bij implementatie hoort borging. En dat is onze volgende stap in dit implementatieproces.”

Meer informatie

• Toolkit Mentaal Gezonde Start
• Ervaringsverhaal GGD Hart voor Brabant