Mijn Trimbos Wat is Mijn Trimbos?

   

Symptomen schizofrenie

Symptomen van schizofrenie

Volgens de DSM-IV is er sprake van schizofrenie als twee of meer van de volgende symptomen, elk gedurende één maand een belangrijk deel van de tijd aanwezig (of korter bij succesvolle behandeling) zijn: [2]

  • Wanen
  • Hallucinaties
  • Negatieve symptomen
  • Onsamenhangende spraak (bijv. frequent de draad kwijtraken of incoherentie)
  • Ernstig chaotisch of katatoon gedrag (het willekeurig aannemen van inadequate of bizarre houdingen)

N.B. Slechts één symptoom wordt vereist indien de wanen bizar zijn of wanneer hallucinaties bestaan uit een stem die voortdurende commentaar levert op het gedrag of de gedachten van betrokkene, of twee of meer stemmen die met elkaar spreken.
Uitgebreide informatie over de diagnostiek van schizofrenie en het DSM-IV-classificatiesysteem, vindt u in de Multidisciplinaire Richtlijn Schizofrenie op www.ggzrichtlijnen.nl .

Positieve symptomen

De eerste 2 symptoomrubrieken van de DSM IV - wanen en hallucinaties - worden samen wel aangeduid als positieve symptomen. 'Positief' in de zin van: duidelijk aanwezig.

Wanen
Iemand met schizofrenie kan zich iets inbeelden dat niet klopt met de werkelijkheid. Bijvoorbeeld:

  • Hij gelooft dat iemand anders of een hogere macht de baas is over zijn gedachten en gedrag.
  • Hij heeft het idee achtervolgd te worden, of denkt slachtoffer te zijn van allerlei complotten. Hij kan denken dat iemand hem kwaad wil doen of wil doden. Dit heet paranoia of achtervolgingswaan.
  • Hij denkt dat gebeurtenissen of berichten in de media speciaal voor hem bestemd zijn, zoals berichten over het naderend einde van de wereld.
  • Hij denkt dat hij een bijzonder persoon is, een afgezant van God, of iemand met buitengewone gaven.

Hallucinaties
Iemand met hallucinaties hoort, ziet, ruikt of voelt dingen of personen die er niet zijn. Vooral het horen van stemmen en het zien van dingen of personen komen veel voor. Zo'n stem kan bijvoorbeeld commentaar geven, of advies of opdrachten. Wie zo'n stem hoort, geeft soms ook antwoord. Voor de buitenwereld is het dan of hij in zichzelf praat. 

Negatieve symptomen

Negatieve symptomen verwijzen naar de afwezigheid of vervlakking van iets: daadkracht, emotie, spraak, gedachten. 

Gebrek aan energie en motivatie
Iemand met schizofrenie heeft vaak moeite om met iets te beginnen of om dat af te maken. Hij kan niet meer studeren of werken, sociale contacten onderhouden, zich ontspannen of zichzelf goed verzorgen. 

Vlak gevoelsleven
Iemand met schizofrenie kan de indruk geven of zelf het idee hebben dat zijn gevoelens veel minder zijn geworden of verdwenen. 

Verder zijn er vaak problemen met het geheugen, concentratie en het doen van ingewikkelde dingen. Dit maakt het moeilijker om (weer) te gaan werken, sociale contacten te onderhouden en zelfstandig te wonen.

Gestoord denken, praten en doen

De 2 laatste symptoomrubrieken van de DSM IV betreffen gestoord denken, praten en doen.

Onsamenhangende spraak
Iemand met schizofrenie heeft moeite om zijn gedachten op een rijtje te krijgen: in een gesprek springt hij van de hak op de tak of verliest de draad van zijn verhaal. Dan is hij moeilijk te volgen. Dit wordt nog erger als hij ongewone woorden gebruikt. Soms valt hij helemaal stil, en is het moeilijk om met hem te praten. 

Chaotisch gedrag en vreemde lichaamsbewegingen
Iemand met schizofrenie kan raar overkomen door vreemde gezichtsuitdrukkingen en lichaamsbewegingen: het kunnen grote bewegingen zijn, die telkens herhaald worden. Dit wordt bewegingsdrang genoemd.

laatst bijgewerkt: 09-03-2010