Quick scan GHB: Geen landelijke stijging incidenten, wel grote zorgen

7 oktober 2019

Op landelijk niveau is geen duidelijke toe- of afname zichtbaar in het aandeel gemelde GHB-incidenten, blijkt uit de quickscan ‘Ontwikkelingen in acute gezondheidsincidenten na GHB-gebruik’. Wel zijn er forse regionale verschillen in het aantal incidenten en bestaan er grote zorgen over de acute en chronische gevolgen van GHB-gebruik.

Aanleiding voor de quickscan was de grote media aandacht eind 2018 over de vermeende explosieve toename van acute gezondheidsincidenten samenhangend met het gebruik van GHB.

Er is geen landelijk dekkende registratie van GHB-incidenten. Daarom zijn voor de quick scan bestaande registratiegegevens geanalyseerd over drugs- en GHB-incidenten die van 2009-2018 zijn verzameld in de Monitor Drugsincidenten (MDI) van het Trimbos-instituut en het Letsel Informatiesysteem (LIS) van Veiligheid NL. Daarnaast zijn enquêtes uitgezet onder medewerkers van de spoedeisende hulp afdelingen van ziekenhuizen in Nederland en onder forensisch artsen. Tot slot zijn in signaal- en controleregio’s diepte interviews gehouden met 51 sleutelfiguren om achtergrondinformatie te verzamelen waarmee de gesignaleerde ontwikkelingen in GHB-incidenten in perspectief kunnen worden geplaatst.

Hoewel hiermee nog steeds niet alle cijfers zijn gebundeld, komt er desalniettemin een breed gedragen beeld van de GHB-problematiek in Nederland naar voren waarin er grote zorgen bestaan over de acute en chronische gevolgen GHB-gebruik, zeker gezien het relatief beperkte gebruik van GHB in de bevolking, vergeleken met andere drugs.

Grote regionale verschillen

Zoals de afgelopen jaren uit een veelheid aan signalen helder werd, blijkt ook uit deze quick scan dat de GHB-problematiek tussen en zelfs binnen regio’s fors kan verschillen.

Binnen de “signaalregio’s” Amsterdam, Utrecht, Nijmegen en Rotterdam lieten vier grote ziekenhuizen de alarmbellen rinkelen over een toename van SEH-presentaties samenhangend met GHB-gebruik, maar waren er tegelijkertijd ook ziekenhuizen die geen toename of mogelijk zelfs een afname van GHB zagen. Ook in de rest van Nederland zijn verschillen tussen en binnen regio’s: ongeveer de helft van de SEH’s die de vragenlijst hebben beantwoord zien een toename van drugs- en ook GHB-incidenten, de andere helft ziet geen opvallende verschuivingen in de afgelopen vijf jaar of zelfs een afname.

Er bestaan duidelijke regionale verschillen in de mate waarin GHB bijdraagt aan het totaal aan drugsgerelateerde incidenten. Het aandeel incidenten met GHB is aanzienlijk lager in Randstedelijke gebieden dan in regio’s buiten de Randstad.

De geïnterviewden waren eensgezind in hun conclusie dat er de afgelopen jaren sprake is van een stijging in het aantal drugsgerelateerde incidenten in het algemeen. Welke drug de grootste bijdrage levert aan de groei, verschilt eveneens per regio.