Kamerbrief VWS over rook-, vape- en alcoholbeleid
De staatssecretaris van Volkgezondheid, Welzijn en Sport Judith Tielen heeft een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met verschillende onderzoeken en ontwikkelingen op het gebied van rook-, vape- en alcoholbeleid.
Op het gebied van alcoholbeleid stuurde de staatssecretaris drie rapportages mee: een inventarisatie van het aantal verkooppunten van alcohol, een onderzoek naar aankoopgedrag van alcohol door jongeren bij fysieke verkooppunten (beide uitgevoerd door onderzoeksbureau Breuer&Intraval) en een factsheet met inspectieresultaten Alcoholwet door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In de brief verwijst de staatssecretaris ook naar een vierde onderzoek door Breuer&Intraval over het online kopen van alcohol door jongeren.
De onderzoeken beschrijven de volgende resultaten:
Inventarisatie verkooppunten
Nederland telt op dit moment meer dan 42.689 fysieke verkooppunten (vooral in de branches voor levensmiddelen, horeca en fastservice) en 9.621 online verkooppunten. Daarnaast zijn er naar schatting 11.955 niet-commerciële instellingen die alcohol verkopen (para-commerciële verkooppunten). Dit lijkt een toename ten opzichte van het onderzoek door CBS in 2019, hoewel de methodes van deze twee onderzoeken niet helemaal vergelijkbaar zijn.
Onderzoek aankoopgedrag van alcohol door jongeren
De meerderheid (88%) van de minderjarige jongeren die (regelmatig) alcohol gebruiken, krijgt de alcohol van anderen. Ze krijgen het meestal van hun ouders (61%) of van meerderjarige vrienden (52%). Van de minderjarige jongeren laat 29% wel eens anderen alcohol voor hen kopen.
Minderjarige jongeren die zelf weleens alcohol kopen, doen dit vooral bij uitgaansgelegenheden (71%), restaurants (45%), ketensupermarkten (28%) en sportkantines (27%).
Een kleine groep jongeren (8%) heeft het afgelopen jaar weleens online alcohol besteld. De jongeren die online alcohol bestellen doen dit voornamelijk bij supermarkten (45%) en slijterijen (36%) en soms bij flitsbezorgers (16%) en bierkoeriers (12%). Een vijfde (20%) van de jongeren zegt dat hun leeftijd tijdens het bestelproces niet werd gecontroleerd. Van de jongeren die de bestelling zelf in ontvangst namen, geeft 36% aan dat de bezorger niet naar leeftijd of ID-bewijs vroeg. Bij de overige jongeren vroeg de bezorger wel naar een ID-bewijs (39%), leeftijd (22%) of allebei (10%). Van de jongeren die hun eigen leeftijd noemden of hun eigen ID-bewijs lieten zien, kreeg bijna iedereen (ook minderjarige jongeren) de volledige bestelling van de bezorger, inclusief alcohol.
Inspectieresultaten Alcoholwet door NVWA
De NVWA houdt toezicht op de regels voor de online verkoop van alcohol en op de regels voor prijsacties. Tussen juli 2024 en juli 2025 heeft de NVWA in totaal 878 inspecties uitgevoerd.
Ook uit dit inspectierapport blijkt dat de naleving van de online verkoop van alcohol onvoldoende is. De NVWA stelde in 47 %% van de gevallen overtredingen vast. Er was bijvoorbeeld geen of geen goed leeftijdsverificatiesysteem of geen goede werkwijze voor juiste aflevering en leeftijdscontrole.
Op het gebied van prijsacties trof de NVWA bij 18% van de inspecties prijsacties aan met te hoge kortingen (van meer dan 25%).
Conclusies
De staatssecretaris concludeert in de kamerbrief dat jongeren die drinken, gemakkelijk aan alcohol kunnen komen, zowel via fysieke verkooppunten als online. Verkopers houden zich onvoldoende aan de leeftijdsgrens en de naleving van de regels schiet tekort.
Ze wil daarom blijven inzetten op het versterken van de sociale norm van NIX18. Ook heeft ze verkopers gevraagd om actiever in te zetten op het verbeteren van de naleving en gemeenten aangespoord om in hun toezicht op de Alcoholwet gebruik te maken van alle beschikbare handvatten. Tot slot geeft ze een update over het wetgevingstraject dat moet leiden tot nieuwe maatregelen voor de online verkoop van alcohol.
Kort na de kamerbrief werd bekend dat de ministerraad heeft ingestemd met het invoeren van een boete als bezorgdiensten alcohol afleveren aan minderjarigen.
Tielen J.Z.C.M. (2025). Verzamelbrief rook-, vape- en alcoholbeleid.
Meer lezen over dit onderwerp:
Gerelateerde berichten
Het Trimbos-instituut deed, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), voor de tweede keer onderzoek naar de kennis over de schadelijke effecten van alcoholgebruik. Het is belangrijk dat mensen de risico’s van alcoholgebruik kennen, zodat zij zelf afgewogen keuzes kunnen maken. Relatie met kanker veelal onbekend Weinig Nederlanders (37%) zijn zich […]
Lees meer
Mannen ervaren vaker agressie, ruzie en vernielingen door het alcoholgebruik van anderen, terwijl vrouwen vaker een vervelende benadering ervaren, bijvoorbeeld seksueel. Jongvolwassenen (18-29-jarigen) en hbo- en wo-opgeleiden ervaren het vaakst negatieve gevolgen door het alcoholgebruik van anderen, mogelijk doordat zij vaker in een omgeving zijn waar gedronken wordt, zoals het uitgaansleven. Ook volwassenen die zelf […]
Lees meer
