Case study: toetsing methode WHO voor berekening alcoholgebruik

Uit elk van de 10 landen verzamelden de onderzoekers gegevens van grote nationale vragenlijststudies die tussen 2000 en 2022 zijn uitgevoerd. Vervolgens pasten ze de WHO-methode toe om de mate van alcoholgebruik te schatten. De WHO-methode combineert gegevens over drinkpatronen uit vragenlijsten met landelijke verkoopcijfers van alcohol om het gemiddelde alcoholgebruik in de bevolking in te schatten. De onderzoekers beoordeelden de uitkomsten van de schatting door deze te vergelijken met een aantal aannames. Ze verwachtten bijvoorbeeld dat mannen in deze landen vaker en meer alcohol drinken dan vrouwen en dat er dagelijks alcoholgebruik weinig voorkomt. Ze controleerden of dit ook uit de schattingen kwam.

Uit dit onderzoek blijkt dat de WHO-methode het gemiddelde alcoholgebruik in 3 van de 10 landen (Laos, Thailand en Vietnam) waarschijnlijk te hoog inschat. In Thailand komt dit mogelijk doordat relatief veel deelnemers in het vragenlijstonderzoek aangaven dat ze het afgelopen jaar helemaal geen alcohol hadden gedronken. Hierdoor kwam het gemiddelde alcoholgebruik van de mensen die wél zeiden dat ze alcohol dronken hoger uit. Voor Laos en Vietnam zou dit ook het geval kunnen zijn, maar speelt mogelijk ook het niet-geregistreerde (unrecorded) gebruik een rol. Niet-geregistreerd gebruik is gebruik van alcohol die niet officieel is vastgelegd, zoals illegaal gebrouwen drank of alcohol gekocht in het buitenland. In Laos en Vietnam gaven veel mensen aan dat ze ongeregistreerde alcohol dronken, maar is moeilijk te controleren of dit klopt. Overrapportage kan daardoor niet worden uitgesloten.

De onderzoekers concluderen dat het noodzakelijk is om methoden voor het meten van alcoholgebruik regelmatig te evalueren. Zo kunnen de onderliggende aannames kritisch worden getoetst en kan beleid worden ontwikkeld op basis van het best beschikbare bewijs.

Rehm, J., Amul, G. G. H., Assanangkornchai, S., Chaiyasong, S., Correia, D., Hairi, N. N., … & Shield, K. (2026). Defining exposure for estimating the global burden of alcohol consumption: plausibility testing of WHO methodology using ASEAN countries as a case study. Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy.

Meer lezen over dit onderwerp:

• Alcohol in cijfers – Expertisecentrum Alcohol
• Global Burden of Disease studie (GBD) – Expertisecentrum Alcohol