Ons Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn is positief over de EU Kids Act

De EU Kids Act verschuift de verantwoordelijkheid voor een veilige digitale omgeving meer naar de tech-industrie. Dit is een belangrijke en noodzakelijke ontwikkeling. Platforms moeten niet alleen achteraf ingrijpen wanneer het misgaat, maar al bij het ontwerp rekening houden met de veiligheid en het welzijn van kinderen en jongeren. Het is belangrijk dat er heldere regels komen voor schadelijke ontwerpeigenschappen die aanzetten tot veelvuldig en langdurig gebruik zoals notificaties, streaks en eindeloos scrollen (infinite scroll).

Heldere regels voor algoritmes en andere schadelijke ontwerpeigenschappen

Het is ook belangrijk dat er regels komen voor aanbevelingsalgoritmes die kinderen duwen naar ongeschikte content of ongewenst contact met vreemden. De manier waarop platforms zijn ontworpen heeft niet alleen invloed op wat mensen zien en denken, maar ook op hoe zij zich voelen en gedragen. Algoritmen selecteren content op basis van de verwachting dat iemand hierdoor blijft kijken, klikken of reageren. Hierdoor kunnen kinderen steeds verder in bepaalde content terechtkomen. Wij juichen het toe dat de EU Kids Act eisen stelt aan de manier waarop aanbevelingssystemen voor minderjarigen worden ingericht.

Productontwerp met oog op welzijn is nodig

Deze focus op safety-by-design is wat ons betreft een hele belangrijke stap in de goede richting. Nog mooier zou het zijn als we hier nog een stap verder ingaan. Tot nu toe ligt de nadruk op het beperken van risico’s en het reguleren van schadelijke ontwerpeigenschappen. Dit is heel hard nodig, maar een gezonde digitale omgeving gaat wat ons betreft verder dan het terugdringen van schade. Het vraagt om een verschuiving naar bewust ontwerpen voor welzijn. Als we wellbeing-by-design als uitgangspunt nemen voorkomen we dat ongewenste mechanismen die sturen op maximale aandacht en interactie telkens in nieuwe vormen opduiken.

Gezond leren navigeren in de online-wereld

Daarnaast blijft het belangrijk dat kinderen en jongeren op een gezonde en veilige manier leren navigeren in de online-wereld. Kinderen groeien op in een wereld waarin online en offline met elkaar verweven zijn. Aandacht voor digitale weerbaarheid blijft daarom noodzakelijk en dit gaat verder dan praktisch leren omgaan met digitale technologie. Om volwaardig mee te kunnen doen hebben kinderen kennis en vaardigheden nodig om zich staande te houden in een digitale omgeving die voortdurend verandert. Hiervoor is het ook belangrijk dat ouders, opvoeders, scholen en andere volwassenen over voldoende kennis en handelingsperspectief beschikken om kinderen hierin goed te kunnen begeleiden.

Samen inzetten op mediaopvoeding en welzijnsgericht ontwerp van digitale platformen

Het Expertisecentrum Digitalisering & Welzijn bundelt daarom de krachten met Netwerk Mediawijsheid, NICAM, GGD GHOR Nederland, gro-up en een groot aantal andere organisaties in het Opgavenetwerk Opvoeding in Digitale Balans om opvoeders en professionals ondersteunen bij mediaopvoeding. Het opgavenetwerk zet zich ook voor kindvriendelijk en welzijnsgericht ontwerp van digitale platformen. Daarnaast werkt het expertisecentrum binnen de landelijke agenda Jong en Online ook samen met vele partners aan een gezondere en veiligere digitale leefomgeving voor kinderen en jongeren.