Samen werken aan welbevinden: hoe zet je als gemeente een integrale aanpak op? 

Een belangrijke voorwaarde om echt iets te bereiken met het werken aan welbevinden, is om dit integraal te doen. Dit betekent dat partners maatregelen nemen die op elkaar aansluiten en elkaar versterken. Niet alleen gericht op jongeren die problemen ervaren, maar op álle jongeren. Integraal werken betekent ook breder kijken dan de school alleen: naar de thuisomgeving, de wijk en de sociale omgeving. Je werkt dan samen met Gezonde School-adviseurs, zorgpartners, ouders, collega’s, en leerlingen zelf. Doordat acties elkaar versterken, werkt een samenhangend pakket van maatregelen of interventies beter dan losse acties. Zo ontstaat een sterk en samenhangend geheel.

Uit de praktijk: “De gemeente heeft succesvol de juiste personen van de scholen samengebracht, wat een belangrijke eerste stap is. De uitwisseling van ervaringen is waardevol, omdat daar veel behoefte aan is. Het is zeer behulpzaam als je elkaar kunt vinden en weet hoe specifieke zaken aangepakt worden. Dit maakt het mogelijk om elkaars sparringpartner te zijn.” – Coördinator Veilige School & Welbevinden van het Alfa-college. 

Waarom is school een belangrijke plek om te werken aan welbevinden?

Jongeren brengen een groot deel van hun dag door op school. Dat maakt de school een ideale plek om aan hun welbevinden te werken. En dat loont: wie zich goed voelt, leert beter en goed onderwijs draagt op zijn beurt weer bij aan het welbevinden van leerlingen. Scholen kunnen hier op veel manieren aan bijdragen: door aandacht te geven aan sociale en emotionele vaardigheden, schoolstress te verminderen, gelijke kansen te bevorderen en de sfeer op school te verbeteren. Ook het welbevinden van onderwijsprofessionals verdient aandacht.

Welke rollen kun je als gemeente spelen binnen de lokale samenwerking?

Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het opzetten van een samenwerking rondom welbevinden. Enerzijds is dat die van verbinder, door zowel relevante beleidsterreinen en partners in en rond de school met elkaar te verbinden. Ook heeft de gemeente een agenderende rol, bijvoorbeeld door draagvlak voor welbevinden te creëren vanuit de Lokale Educatieve Agenda of in gesprekken met het onderwijs. Ten slotte hebben gemeenten een faciliterende rol, door te zorgen voor voldoende capaciteit bij scholen en partners en de juiste randvoorwaarden voor een samenwerking te scheppen.  

Uit de praktijk – rol van de Gezonde School-adviseur in Goeree-Overflakkee: “De ondersteuning en betrokkenheid van de Gezonde School-adviseur bleek belangrijk in het proces. De Gezonde School-adviseur voorzag scholen van inhoudelijke informatie, onder meer tijdens presentaties over welbevinden en adviseerde om het proces gedegen aan te pakken. Ze ondersteunde bij het vormgeven van een plan en had veel kennis in huis over interventies.” 

Een mogelijke rolverdeling tussen gemeente, scholen, en Gezonde School-adviseur 

Hoe zorg je als gemeente voor een soepele samenwerking?

Voordat je als gemeente en partners aan de slag gaat met het uitvoeren van plannen, is het handig om vooraf een aantal randvoorwaarden te scheppen.  

• Coördinerende rol: Binnen de gemeentelijke organisatie is het belangrijk dat iemand een coördinerende rol op zich neemt, die de samenwerking kan trekken.  
• Voldoende draagvlak: Zorg voor draagvlak onder beleidsmedewerkers van relevante beleidsterreinen (zoals jeugd, onderwijs, en publieke gezondheid) om gezamenlijk aan welbevinden te werken. Ook kun je ervoor zorgen dat zij voldoende capaciteit en middelen hebben om betrokken te blijven, en dat werken aan welbevinden een speerpunt blijft voor scholen.  
• Geld en middelen: Zorg bijvoorbeeld voor het vrijmaken van personeel of het inkopen van begeleiding. Het is namelijk belangrijk dat de verschillende partners voldoende capaciteit hebben voor de samenwerking en implementatie, idealiter voor langer dan één schooljaar. Bijvoorbeeld voor het inzetten van een Gezonde-Schooladviseur, een schoolpsycholoog of een gedragsdeskundige die scholen kan ondersteunen bij het integraal werken aan welbevinden. 

Aan de slag met welbevinden op school

Wil je als gemeente samen met scholen en GGD aan de slag met het welbevinden van jongeren op school? Dan biedt de handreiking ‘Samen aan de slag met welbevinden’ een stappenplan, praktijkvoorbeelden en concrete tips voor het toewerken naar een integrale aanpak van welbevinden.

Ook vind je hieronder nog meer informatie en handige tools.  

• Welbevinden op School – voor gemeenten 
• Gesprekstool Rondom Jong 

Zoek je meer ondersteuning bij het vormgeven, uitvoeren en evalueren van (breder) mentaal gezondheidsbeleid? Gebruik dan het Kennispakket mentaal gezondheidsbeleid.