Tieners willen meer tijd met hun ouders: een onderschatte beschermende factor

Tijd met ouders: een beschermende factor voor gezond opgroeien 

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat jongeren die aangeven veel tijd door te brengen met hun ouder minder vaak alcohol drinken, roken/vapen of cannabis gebruiken ten opzichte van jongeren die aangeven dit niet veel te doen¹ Koning en Voogt, 2024, Adolescents Spending Time with Their Parents: Does It Matter? Hoe meer tijd jongeren zowel doordeweeks als in het weekend met hun familie doorbrengen, hoe kleiner de kans dat deze jongeren middelen gaan gebruiken² Smeets, L., De Wilde, E. J., Vercoulen, E., Tuenter, T., Monshouwer, K., Den Hollander, W., Jobse, G., Scholten, H., & De Greeff, J. 2021, Het IJslandse preventiemodel in Nederland. . 

Dat samen tijd doorbrengen beschermend werkt voor middelengebruik is bekend, hóe dit precies werkt is niet helemaal duidelijk. Het is waarschijnlijk dat samen tijd doorbrengen de kans biedt om een sterke en positieve relatie op te bouwen. Een warme en goede relatie werkt beschermend tegen middelengebruik en draagt bij aan het welzijn van jongeren³ TRI-65-027-Infosheet-Wat-kunnen-ouders-doen-in-de-middelenopvoeding-van-hun-kind.pdf  . Jongeren die gemiddeld meer dan één uur per dag tijd besteden aan gezamenlijke activiteiten met hun ouders laten minder risicogedrag zien, ervaren minder groepsdruk en meer steun van hun ouders¹ Koning en Voogt, 2024, Adolescents Spending Time with Their Parents: Does It Matter? . 

Ouderbetrokkenheid en een goede relatie tussen ouder en kind dragen bij aan het mentaal welbevinden van jongeren. Wanneer een kind ervaart dat zijn ouder tijd voor hem vrijmaakt kan dit het zelfvertrouwen en zelfbeeld verbeteren⁴ Povey et al. (2025) — Adolescent mental health and parent engagement in secondary school: A systematic review of the literature . Hierin is het belangrijker om samen dingen te doen, dan enkel samen te zijn. Bij het voorkomen van middelengebruik is het samen zijn van belang. 

Binnen de gemeentelijke aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving wordt ’tijd doorbrengen met ouders’ daarom ingezet als één van beschermende knoppen waar gemeenten aan draaien om te werken aan het voorkomen van middelengebruik en het versterken van hun welbevinden. In totaal richten OKO-gemeenten zich op twaalf beschermende en risicofactoren in de omgeving van jongeren. Gemeenten en professionals kunnen ouders hierbij ondersteunen met praktische informatie, zoals de zeven opvoedtips voor ouders met pubers. 

Wat zeggen jongeren zelf over tijd doorbrengen met hun ouders? 

Maar hoeveel tijd brengen jongeren door met hun ouders en wat zijn eigenlijk hun behoeften? Wij vroegen het aan 312 10-18 jarigen. De resultaten van deze peiling hebben we samengevat in een infographic. In dit blog zoomen we in op de groep van 16 tot 18 jaar, omdat juist over oudere tieners vaak wordt gedacht dat zij minder behoefte hebben aan contact met hun ouders. Daarbij maakten we onderscheid tussen samen zijn en samen doen. Met samen zijn bedoelen we dat ouder en kind in dezelfde ruimte zijn zonder bewust iets samen te ondernemen. Met samen doen bedoelen we activiteiten die je bewust samen doet, zoals wandelen, een spelletje spelen of een serie kijken. 

Bijna de helft van deze groep jongeren (45%) geeft aan het heel fijn of best fijn te vinden samen te zijn met hun ouder. Voor 44% maakt het niet zoveel uit en één op de tien jongeren vindt het niet zo fijn (11%). Dat laatste percentage ligt hoger bij 16-18-jarigen dan bij jongere leeftijdsgroepen (1-3%). De 11% jongeren die het niet zo fijn vinden geven met name redenen die te maken hebben met onafhankelijkheid en afgeleid worden.  

“Je kan gewoon je eigen ding doen, maar als je iets wilt zeggen of vragen kan dat ook” 

“Ik kan beter ontspannen als ik alleen ben” of “Je wilt liever alleen zijn zonder dat er een ouder bij is” 

Wanneer we vragen naar hoe fijn jongeren het vinden om samen dingen te doen geeft de ruime meerderheid aan dit heel fijn of best fijn te vinden (83%). Slechts een klein deel (3%) geeft aan dit niet zo fijn te vinden.  

“Ik heb een goeie band met mijn ouders en vind het heel gezellig om samen dingen te doen” of “Omdat mijn ouders best wel belangrijk zijn voor mij en ik het leuk vind om dingen met hen te doen.” 

“Ik ben vaak moe en we hebben niet dezelfde interesses.” 

Het verschil tussen samen zijn en samen doen is interessant. Oudere tieners geven vaker aan het fijn te vinden samen wat te ondernemen met hun ouder dan samen te zijn. Deze resultaten laten zien dat contact met ouders voor veel 16-18-jarigen waardevol blijft, vooral wanneer zij bewust tijd met elkaar doorbrengen. 

Twee op de drie tieners willen zelfs meer tijd samen met hun ouder doorbrengen 

67% van de 16- tot 18-jarigen geeft aan graag méér tijd met hun ouder te willen doorbrengen. Dat is verrassend. Van deze jongeren geeft 91% aan vooral meer samen dingen te willen doen. Daarnaast geeft 42% aan ook vaker samen te willen zijn, bijvoorbeeld door in dezelfde ruimte hun eigen ding te doen. Van de jongeren die aangeven niet meer tijd door te willen brengen, zegt een ruime meerderheid (68%) dat zij tevreden zijn met hoe het nu gaat. Sommigen geven aan dat vrienden belangrijker worden of dat zij behoefte hebben aan meer zelfstandigheid. Ook dat hoort bij de ontwikkeling richting volwassenheid. Maar als jongeren meer tijd met hun ouders willen doorbrengen, wat doen zij dan het liefst samen? 

Juist de kleine momenten doen ertoe 

Het mooie is dat jongeren helemaal niet vragen om grootse activiteiten. Juist de kleine momenten doen ertoe. Wanneer we hen vragen wat ze graag samen met hun ouders doen bestaat de top 5 uit: 

“Wat doe je graag samen met je ouder” onder 16-18 jarigen 

Iets meer dan de helft (53%) geeft aan activiteiten het liefste met één van zijn ouders te ondernemen in plaats van met beide ouders (19%) of met broertjes en zusjes erbij (22%).   

Een mooie boodschap voor ouders dus; tijd doorbrengen hoeft niet veel geld, voorbereiding of organisatie te kosten. Juist de kleine contactmomenten zijn waardevol voor jongeren. Ze voelen dat hun ouder aandacht voor ze heeft en beschikbaar is wanneer dat nodig is. En nog mooier is dat jongeren zelf aangeven het fijn te vinden tijd door te brengen en dit zelfs meer te willen doen.  Dit biedt ouders mooie kansen om het fijn te hebben met hun tiener én ook bij te dragen aan het voorkomen van middelengebruik en het mentaal welbevinden van hun kind. Deze uitkomsten bieden niet alleen aanknopingspunten voor ouders, maar ook voor gemeenten en professionals. 

Wat betekent dit voor gemeenten en professionals? 

 Om ouders te ondersteunen kun je hen als professional stimuleren samen tijd door te brengen met hun kind op een laagdrempelige manier. Gemeenten kunnen het belang van samen tijd doorbrengen daarnaast meenemen in bijvoorbeeld de communicatiestrategie, preventiebeleid en activiteiten voor ouders/gezinnen. Juist doordat deze momenten samen bijdragen aan welbevinden en het voorkomen van middelengebruik, vormen ze een waardevolle ingang voor preventie. 

Benieuwd naar alle resultaten van de peiling? Bekijk de infographic over tijd doorbrengen met ouders, een van de factoren binnen Opgroeien in een Kansrijke Omgeving.  

Bronnen:
1 Koning en Voogt, 2024, Adolescents Spending Time with Their Parents: Does It Matter? 

2 Smeets, L., De Wilde, E. J., Vercoulen, E., Tuenter, T., Monshouwer, K., Den Hollander, W., Jobse, G., Scholten, H., & De Greeff, J. 2021, Het IJslandse preventiemodel in Nederland. 

3 TRI-65-027-Infosheet-Wat-kunnen-ouders-doen-in-de-middelenopvoeding-van-hun-kind.pdf  

4 Povey et al. (2025) — Adolescent mental health and parent engagement in secondary school: A systematic review of the literature 

Voetnoten

• 1
  Koning en Voogt, 2024, Adolescents Spending Time with Their Parents: Does It Matter? ↩︎
• 2
  Smeets, L., De Wilde, E. J., Vercoulen, E., Tuenter, T., Monshouwer, K., Den Hollander, W., Jobse, G., Scholten, H., & De Greeff, J. 2021, Het IJslandse preventiemodel in Nederland.  ↩︎
• 3
  TRI-65-027-Infosheet-Wat-kunnen-ouders-doen-in-de-middelenopvoeding-van-hun-kind.pdf   ↩︎
• 1
  Koning en Voogt, 2024, Adolescents Spending Time with Their Parents: Does It Matter? ↩︎
• 4
  Povey et al. (2025) — Adolescent mental health and parent engagement in secondary school: A systematic review of the literature  ↩︎