De aanpak
'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' (OKO) is gebaseerd op het IJslandse preventiemodel. Ontdek op deze pagina wat de aanpak inhoudt en of het iets is voor jouw gemeente.
De uitgangspunten
OKO is gericht op het creëren van een positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien zonder middelengebruik en met een goede mentale gezondheid. We werken daarbij met deze uitgangspunten:
- Evidence based: versterk wetenschappelijk onderbouwde berschermende factoren en verminder risicofactoren in de omgeving van jongeren.
- Community based: samen met onderzoekers, beleidsmakers, praktijkprofessionals en inwoners.
- In dialoog: al lerend doen wat werkt.
- Duurzaam: voor een lange termijn.
De omgeving doet ertoe
Onderzoeken naar middelengebruik en mentale gezondheid onder jongeren laat zien dat verschillende omgevingsfactoren hierop van invloed zijn.
Er is gezocht naar factoren in de omgeving die te beïnvloeden zijn om zo middelengebruik onder jongeren te voorkomen en hun mentale gezondheid te versterken. We maken hierbij een onderscheid in factoren die het risico op middelengebruik en mentale problemen verkleinen (beschermende factoren) en het risico vergroten (risicofactoren). Deze zijn grofweg op te delen in vier domeinen. De factoren binnen die domeinen zijn de knoppen waaraan gemeenten draaien; interventies en activiteiten zijn erop gericht de beschermende factoren te versterken en de risicofactoren te verminderen.
- Gezin
- Peergroep (vrienden en leeftijdsgenoten)
- School
- Vrije tijd
Data als basis voor beleid
Monitoring
De OKO cyclus start met het uitvoeren van een monitor onder jongeren op de middelbare school (klas 4). In de vragenlijst worden jongeren gevraagd hoe het met ze gaat en hoe zij hun omgeving ervaren. Hierbij komen de belangrijkste risico- en beschermende factoren binnen de vier domeinen aan bod.
Terugkoppeling, dialoog en beleidsvorming
De resultaten van deze monitor worden teruggekoppeld aan de lokale partners. Deze resultaten zijn op gemeentelijk niveau, scholen ontvangen een eigen schoolrapport. De terugkoppeling wordt gedaan in een dialoogsessie. Tijdens deze sessie gaan onderzoekers, beleidsmakers, praktijkprofessionals en inwoners in gesprek met elkaar om op basis van de cijfers prioriteiten te bepalen. Samen bedenken zij:
- op welke risico- en beschermende factoren ingezet moet worden;
- welk beleid en welke interventies daarvoor geschikt zijn;
- en welke stakeholders een rol kunnen spelen.
Beleidsvorming
Werkgroepen met verschillende partners gaan aan de slag met het omzetten van de prioriteiten naar een actieplan. Er wordt gekeken wat er al in de gemeente wordt aangeboden, hoe dit meer verbonden kan worden en wat er nog mist.
OKO bestaat niet uit een vast pakket interventies of campagnes. Lokaal wordt besproken wat de grootste problemen zijn en waar kansen liggen om deze aan te pakken. Doordat de monitor iedere twee jaar wordt uitgevoerd, krijgen de stakeholders snel feedback en kunnen de preventie-activiteiten worden bijgesteld waar nodig.
Uitvoering en bijstellen waar nodig
De plannen worden gezamenlijk uitgevoerd. Uit de praktijk worden bijvoorbeeld ouders, scholen en organisators van jeugdactiviteiten betrokken. Het betrekken van de community is een belangrijk onderdeel van deze werkwijze.
Aan de slag met OKO?
Heb je interesse of wil je als gemeente aan de slag met OKO? Laat het ons weten. Een van onze adviseurs neemt snel contact met je op. Zij kunnen je meer vertellen over de aanpak, wat de samenwerking inhoudt en hoe je je kunt aanmelden.
Blijf op de hoogte
Meld je aan voor de nieuwsbrief 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' en blijf op de hoogte van het laatste nieuws.
Lees de voorgaande nieuwsbrieven
De voorgaande nieuwsbrieven kun je lezen in het archief.
