De risico’s van incidenteel qat-gebruik zijn gering. Acute medische problemen komen zelden voor. De risico’s zijn meestal indirect. Ze nemen toe wanneer qat langdurig en frequent wordt gebruikt.
Het gebruik van alcohol en drugs is nooit zonder risico’s. Door continue wetenschappelijk onderzoek, is steeds meer bekend over de schadelijke effecten van alcohol en drugs(gebruik). Met name voor bepaalde (kwetsbare) groepen zoals jongeren, licht verstandelijk gehandicapten en kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen zijn de risico's groter. Zo zijn er aanwijzingen uit onderzoek dat het gebruik van alcohol en drugs een verstorend effect heeft op de ontwikkeling van de hersenen. En jong starten met gebruiken, vergroot de kans op verslaving op latere leeftijd.
Van belang is dus om het drugsgebruik door jongeren zo lang mogelijk uit te stellen. Als mensen, jong of oud, toch besluiten om drugs of alcohol te gebruiken, is het meer dan verstandig dat zij zich goed informeren over de werking en risico’s van het middel op korte- en op lange termijn.
Wil men geen risico’s lopen? Gebruik dan niet.
Lichamelijk risico’s
- Verhoogde bloeddruk en hartslag
Naarmate iemand meer en vaker qat gebruikt, neemt de kans op een hartinfarct toe. Dit geldt vooral voor mensen met (aangeboren) hart- en vaatziekten.
- Slapeloosheid en ondervoeding
Qat onderdrukt de eetlust. Daardoor kan uiteindelijk ondervoeding optreden.
- Maag- en darmklachten
Gebruikers kunnen onder andere last krijgen van oprispingen, maagontsteking en constipatie door de sappen die vrijkomen bij het kauwen.
Geestelijke risico’s
- Depressieve gevoelens en stemmingswisselingen
Net als bij andere stimulerende middelen komt het vaak voor dat de gebruiker zich neerslachtig voelt wanneer de qat is uitgewerkt. Hij kan dan ook snel geïrriteerd zijn. Bij langdurig gebruik kunnen stemmingswisselingen toenemen
- Psychotische reacties en hallucinaties
Met name bij veelvuldig gebruik is er kans op paranoia, waanbeelden, horen van stemmen. Een hoge dosis geeft ook een groter risico op psychotische reacties. Maar doordat het wordt gekauwd en de opname langzaam gaat, wordt niet snel een hoge dosis bereikt.
Verslaving
Je kunt onderscheid maken tussen lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. We spreken van lichamelijke afhankelijkheid als het lichaam protesteert wanneer met gebruik van een middel gestopt wordt (er treden dan ontwenningsverschijnselen op).
Van geestelijke afhankelijkheid wordt gesproken als de gebruiker steeds sterker naar het middel verlangt en zich eigenlijk niet meer prettig voelt zonder het middel te gebruiken.
Bij langdurig en intensief gebruik kan geestelijke afhankelijkheid optreden.
De kans op afhankelijkheid is groter bij mensen met een traumatisch verleden; iets dat relatief vaak voorkomt onder de gebruikersgroep in Nederland. Ook uitzichtloosheid kan veelvuldig gebruik in de hand werken.
Sociaal-maatschappelijke gevolgen
Veelvuldig qat-gebruik kan het sociale leven van de gebruiker en het gezin ontwrichten. Veel gebruikers in Nederland hebben een laag inkomen, waardoor het ook regelmatig financiële problemen veroorzaakt.