Interview: “Soms is één goed gesprek al winst”

Aniek werkt inmiddels acht jaar bij Eleos. Ze begon ooit met het ontwikkelen van e-healthmodules, maar is nu onderdeel van het team Kwaliteit en Innovatie. “Vanuit mijn achtergrond als psycholoog vind ik het mooi om technologie en inhoud te verbinden. Toch is het soms zoeken: hoe krijgen we dit thema blijvend op de agenda?”

Toen Eleos hoorde over het Doorbraakproject, was de keuze snel gemaakt. “We zagen meteen: dit is een kans. Het is een manier om structureel met digitale zorg aan de slag te gaan. Anders blijft het iets wat je ‘erbij’ doet.”

Waarom digitale zorg nú belangrijk is

“Tijdens de coronaperiode nam het gebruik van videobellen en digitale platforms zoals Minddistrict sterk toe, maar daarna zakte dat weer in”, vervolgt Aniek. “We merkten dat mensen behoefte hadden aan contact op locatie. Maar tegelijkertijd zien we dat hybride zorg veel kan bijdragen aan efficiëntie en kwaliteit. Die spanning voelen we binnen de organisatie: we willen goede zorg bieden én bijvoorbeeld ook de druk op wachtlijsten verlagen.”

Externe speelt daarbij ook een rol: “Zorgverzekeraars en het Integraal Zorgakkoord vragen van ons om hier stappen in te zetten. Tegelijkertijd willen we zélf weten: wat werkt er voor onze cliënten en behandelaren?”

Kleine stapjes, grote betekenis

Binnen Eleos richt het Doorbraakproject Digitale ggz zich op het zorgprogramma Angst, dat zo hybride mogelijk wordt ingericht. Daarbij zijn behandelaren, de zorgprogrammaleider en leden van de cliëntenraad actief betrokken. “We willen niet iets van bovenaf opleggen, maar juist sámen leren wat werkt. Uiteindelijk gebeurt het bij de behandelaren. Zij hebben het contact met de cliënten.”

Het project draait niet alleen om implementatie, maar ook om bewustwording. “We moeten het onderwerp op tafel krijgen: bij management, behandelaren en ondersteunende afdelingen zoals applicatiebeheer. De gesprekken die dat oplevert zijn al winst,” zegt Aniek. “Voor het eerst kijken we echt multidisciplinair naar dit thema: wat kunnen we nu, wat willen we in de toekomst, en wat is daarvoor nodig?”

Leren van anderen

De inspiratiesessies binnen het doorbraakproject spelen daarbij een belangrijke rol. “Twee leden van de expertraad, Annette en Carlos, zijn bij ons langsgeweest, we hebben een mooi gesprek gehad over hybride zorg (projectleiders zijn gekoppeld aan experts die hen begeleiden bij inhoudelijke vraagstukken, red.) Ik dacht: als er tien mensen komen, ben ik al blij. Maar het waren er ruim dertig. En dat waren niet alleen de mensen die al hybride werken. Dat zegt iets over de groeiende interesse.”

Een ander moment dat indruk maakte, was het webinar ‘Digitale transformatie in de ggz: van plan naar praktijk’ van Emergis, koploper in het project. “Dat webinar was echt een eyeopener,” vertelt Aniek. “Zij liepen tegen veel vergelijkbare dingen aan. Het gaf ons bevestiging dat we met de juiste thema’s bezig zijn en het inspireerde ons om onze eigen zorgpaden beter toegankelijk en gebruiksvriendelijker te maken. Ze lieten zien hoe belangrijk het is om structureel een multidisciplinair team te hebben met behandelaren, applicatiebeheer en zorgadministratie samen. Dat is precies de richting die wij ook op willen.”

Realistisch optimisme

Eleos heeft als doel om de behandelduur met 10–15 procent te verkorten door hybride te werken. “We weten dat dat niet volgend jaar al lukt,” zegt Aniek nuchter. “Maar elke stap telt. Laatst hadden we een werksessie met collega's van verschillende afdelingen over data en zorgprocessen. Dat was zo helpend. En ik zie dat echt als winst van dit project: de verbinding die het brengt.”

Uiteindelijk draait het om balans, besluit ze: “Digitale zorg is geen wondermiddel, maar het kan wél echt iets betekenen: voor de cliënt, voor de behandelaar en voor de organisatie. Het gaat om kleine, zichtbare stappen die samen een cultuurverandering op gang brengen.”

Tips van Aniek

• Zorg voor draagvlak op alle niveaus. Zonder steun van het management en betrokkenheid van behandelaren blijft het een los initiatief.
• Begin klein, maar zichtbaar. Vier kleine successen, zoals een goed gesprek of inspiratiesessie, want die creëren beweging.
• Maak het multidisciplinair. Betrek naast behandelaren ook BI, ICT, administratie en cliëntenraden – hybride zorg raakt de hele organisatie.
• Gebruik positieve voorbeelden. Deel inspirerende verhalen en ervaringen om anderen te motiveren. Mensen moeten het zélf zien en ervaren.
• Investeer in tijd en ruimte. Hybride zorg doet niet wat het belooft als professionals er geen tijd voor krijgen om het goed te leren gebruiken.
• Leer van elkaar. Kijk naar andere instellingen. Het webinar van Emergis liet zien dat het écht kan werken.

Digitale transformatie ggz

Slimme inzet van hybride zorg kan bijdragen aan toegankelijkheid en toekomstbestendigheid van zorg. Toch blijft de inzet van digitale zorg in de ggz in de praktijk nog beperkt. Naast technische en organisatorische uitdagingen, geven ggz-aanbieders aan dat het veranderen van de werkwijze van zorgverleners de grootste uitdaging is: hoe ga je als team écht anders werken? En hoe pas je hybride zorg toe op een manier die past bij jouw organisatie en cliënten?

Om die omslag te maken, is het doorbraakproject 'Digitale transformatie ggz' gestart. Negen teams van ggz-instellingen zijn aan de slag gegaan met hun eigen doelen rondom hybride werken. Begeleid door het Trimbos-instituut leren zij hoe zij bestaande kennis en goede voorbeelden kunnen toepassen in de praktijk.

De lessen die zij leren, worden breed gedeeld binnen de sector. Zo versnellen we de digitale transformatie in de ggz – van kennis naar praktijk.