Netwerkzorg en samenwerking
Mensen in de langdurige ggz hebben vaak problemen op meerdere gebieden in hun leven. Dit vergt samenwerking op verschillende niveau's over langere tijd, met oog voor iemands mogelijkheden en wensen. Niet alleen om de zorg en ondersteuning te verbeteren, maar ook om te zorgen dat mensen die langdurige ggz-zorg ontvangen, duurzaam kunnen meedoen in de maatschappij.
Samenwerking in de triade
Samenwerking tussen cliënt, naasten en hulpverleners (de triade) is een belangrijke basis voor goede zorg. Veel mensen in de langdurige ggz hebben een klein netwerk of ervaren verstoorde relaties. Juist dan is het belangrijk om samen te werken.
Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat triadisch werken bijdraagt aan herstel en participatie (Tjaden et al., 2021). Er zijn verschillende methoden ontwikkeld om deze samenwerking te ondersteunen, zoals resourcegroepen en de generieke module Naasten (Akwa GGZ, 2021a).
In de praktijk is deze samenwerking nog niet vanzelfsprekend. Daarom is meer kennis nodig over wat werkt en hoe dit beter kan worden toegepast. Ook is het belangrijk dat naasten zelf voldoende ondersteuning krijgen, zodat zij goed kunnen meedoen in de samenwerking.
Samenwerking binnen de ggz
Goede samenwerking binnen de ggz, bijvoorbeeld tussen behandeling en begeleiding, is belangrijk om problemen vroeg te signaleren en crises te voorkomen.
Het concept netwerkzorg speelt hierbij een belangrijke rol. Bij netwerkzorg staat de cliënt centraal en werken alle betrokken partijen samen. Er is afstemming en overleg, en er wordt gezamenlijk verantwoordelijkheid genomen voor passende zorg. De cliënt en naasten hebben daarbij een belangrijke stem (Mulder et al., 2020).
Ook bij overgangen, zoals van jeugd- naar volwassenenzorg, is goede samenwerking essentieel om continuïteit van zorg te waarborgen.
Samenwerking in de wijk
Om mensen goed te ondersteunen op verschillende levensgebieden, is samenwerking in de wijk nodig. Hierbij werken verschillende partijen samen, zoals zorgorganisaties, huisartsen, ggz-praktijkondersteuners, het sociaal domein, politie en informele zorg.
Er zijn verschillende initiatieven die hierop inzetten, zoals Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM) en gebiedsgericht werken (Van Ens, 2024; Van Os & Van Spronsen, 2021; Van Os, 2024).
Het is belangrijk om te blijven onderzoeken hoe mensen met langdurige ggz-problematiek optimaal kunnen profiteren van deze samenwerkingen.
Samenwerking tussen zorgsectoren
Mensen met langdurige psychische problemen hebben vaak ook ondersteuning nodig vanuit andere zorgsectoren, zoals de verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT) en de gehandicaptenzorg (VG).
Daarom is samenwerking tussen deze sectoren noodzakelijk. Door kennis te delen en van elkaar te leren, kan de zorg beter aansluiten op complexe zorgvragen. Er zijn al goede voorbeelden van samenwerking, maar verdere verbetering is nodig en wordt in alle sectoren als urgent gezien (Lempens et al., 2022).
Kernvragen binnen dit thema
De kernvragen binnen dit thema gaan over hoe samenwerking op verschillende niveaus kan worden versterkt en beter kan aansluiten bij de behoeften van mensen in de langdurige ggz.
