De relatie tussen alcohol en sport

Volwassenen Nederlanders die wekelijks sporten voldoen vaker aan de beweegnorm, roken minder, hebben minder vaak overgewicht en eten vaker groente en fruit dan personen die niet wekelijks sporten [2]. Alcoholgebruik is de uitzondering en komt juist vaker voor onder wekelijkse sporters (zie item ‘Alcoholgebruik door sporters’).

Er zijn verschillende (mogelijke) verklaringen hiervoor. Uit internationaal onderzoek blijkt dat sporters die een sterke band hebben met hun team, vaker meer alcohol drinken dan sporters die geen sterke band hebben met hun team. Dit komt mogelijk doordat sporters die een sterke band met hun team hebben, ook vaker in een situatie terecht komen waarin veel gedronken wordt, zoals na een training of wedstrijd in de sportkantine. Dit soort situaties zorgt mogelijk ook weer voor een sterke band binnen het team [3,4]. De band met het team en de mogelijkheid om te drinken in een sportkantine zijn mogelijke redenen waarom sporters meer drinken dan niet-sporters en teamsporters meer drinken dan individuele sporters [3,4]. Mogelijk speelt groepsdruk om alcohol te drinken binnen een team ook een rol op het alcoholgebruik.

Onder toeschouwers verstaan we personen die kijken naar sport, via televisie of online of door het bijwonen van een wedstrijd als toeschouwer. Er is weinig onderzoek gedaan naar alcoholgebruik door toeschouwers. In Nederland zijn er geen cijfers bekend over alcoholgebruik door toeschouwers, internationaal zijn er wel enkele onderzoeken.

Een Amerikaanse studie onderzocht alcoholgebruik onder mensen die regelmatig sportwedstrijden bezoeken, namelijk mensen met een seizoenkaart [5]. De deelnemers van de studie gaven aan dat ze meer alcohol drinken op een wedstrijddag dan normaal gesproken tijdens een feestje of een ander sociaal evenement [5].

Een andere Amerikaanse studie onderzocht het alcoholgebruik onder studenten die sportfan zijn [6]. Hieruit blijkt dat ongeveer de helft van deze studenten drinkt op een wedstrijddag. De studenten die alcohol drinken, drinken gemiddeld 7,2 glazen alcohol op een wedstrijddag. Van de ondervraagden drinkt 15,7% grote hoeveelheden alcohol (> 8/10 glazen alcohol voor vrouwen/mannen) op een wedstrijddag [6].

Een Zweedse studie onderzocht de mate van alcoholintoxicatie onder bezoekers van voetbalwedstrijden (≥16 jaar) middels een blaastest, waarmee het bloedalcoholgehalte werd bepaald. Hieruit blijkt dat 47% van de bezoekers alcohol had gedronken. Van de bezoekers had 8,9% een bloedalcoholgehalte van meer dan 1,0 promille, wat wijst op een hoge mate van alcoholintoxicatie. Een hoog bloedalcoholgehalte kwam vaker voor:

• onder mannen,
• onder jongeren,
• tijdens een derby,
• wanneer voor de wedstrijd begonnen werd met alcohol drinken (vergeleken met pas tijdens of na de wedstrijd begonnen met drinken),
• bij het bezoeken van een wedstrijd in het weekend, en
• onder bezoekers in de supporterssectie van het stadion [7].

Bovengenoemde buitenlandse studies wijzen erop dat ook toeschouwer zijn van sport samenhangt met (veel) alcoholgebruik. Het is aannemelijk dat in Nederland eenzelfde positieve relatie bestaat tussen sport kijken en alcoholgebruik. Zeker gezien de hoeveelheid marketing rond sportwedstrijden die zich richt op alcoholmerken en de hoeveelheid alcohol die wordt verkocht in stadions (zie item ‘Blootstelling aan alcoholreclame via sportsponsoring’). Het lijkt er daarmee op dat het samen kijken naar sportwedstrijden een reden is om alcohol te consumeren [5]. Vaak is het traditie of de norm om alcohol te consumeren tijdens het kijken van een sportwedstrijd [5, 6].