Feiten en cijfers

Netwerkzorg kan zowel verwijzen naar een concreet zorgmodel, zoals FACT of Resourcegroepen, als naar basale uitgangspunten van zorg waarbij er expliciet oog is voor de leefomgeving van de cliënt, de betrokkenheid van naasten en mantelzorgers en samenwerking tussen formele en informele netwerken.

FACT-teams

FACT-teams bieden een element of verbindend vehikel in netwerkzorg, door zorg te beiden in de leefomgeving van de cliënt, waarbij een multidisciplinair team flexibel samenwerkt met andere domeinen zoals wonen, welzijn en het sociaal netwerk. Door deze samenwerking ontstaat een geïntegreerde aanpak die aansluit bij de persoonlijke situatie en hersteldoelen van de cliënt. FACT kan (lokaal) variëren in de mate waarin zorg van verschillende aanbieders zoals verslavingszorg, beschermd wonen, wijkteam binnen FACT geïntegreerd wordt. In Nederland zijn ruim 200 FACT-teams actief. FACT-teams volgen de behoeften van de cliënt: bij stabiliteit wordt reguliere zorg geboden, bij crisis wordt opgeschaald. FACT is effectief in het verminderen van opnames en het verbeteren van kwaliteit van leven.

Resourcegroepen

Ook binnen Resourcegroepen staat netwerkzorg centraal. De resourcegroep-methodiek is gebaseerd op principes van eigen regie, samenwerking en structurele betrokkenheid van het netwerk.  Resourcegroepen bestaan uit mensen die de cliënt zelf kiest – uit het informele netwerk (zoals familie, vrienden, buren) en het formele netwerk (zoals hulpverleners, jobcoaches). De cliënt heeft de regie: hij of zij bepaalt wie er deelneemt, wat de doelen zijn en hoe vaak de groep samenkomt. Onderzoek toont aan dat deze aanpak leidt tot meer empowerment, betere kwaliteit van leven en beter sociaal functioneren.

Bij netwerkzorg gaat het niet alleen over wat het netwerk voor een client kan betekenen maar juist ook om het versterken en ondersteunen van dit netwerk. Oog voor mantelzorgers is van belang. Partners, vrienden en familieleden vervullen vaak een rol als mantelzorger en kunnen daardoor zelf overbelast raken. Bijna 1 op de 10 mantelzorgers is ernstig belast door het geven van hulp (De Boer e.a., 2020) Het is belangrijk dat zij zich bewust zijn van hun eigen kwetsbaarheid en hierin ondersteund worden.

Triadisch werken

Triadisch werken – waarbij cliënt, naaste en professional samenwerken – is een essentieel onderdeel van netwerkzorg. Het versterkt de onderlinge afstemming en zorgt ervoor dat ook de behoeften van naasten goed in beeld komen. Triadisch werken is een belangrijke bouwsteen voor een gezinsgerichte aanpak. Door het gezin actief te betrekken bij het herstelproces en oog te hebben voor ondersteuningsbehoefte bij gezinsleden, ontstaat een samenhangende aanpak waarin rollen, behoeften en krachten van gezinsleden worden meegenomen. Dit bevordert niet alleen het herstel van de cliënt, maar versterkt ook de veerkracht van het gezin als geheel.