Gelijke kansen op welbevinden
Kinderen en jongeren ontwikkelen én leren beter als ze lekker in hun vel zitten. Als ze zichzelf kunnen zijn en gezond en veilig opgroeien in een kansrijke omgeving. Maar niet alle kinderen en jongeren groeien op in deze omstandigheden. Financiële zorgen en armoede thuis, mantelzorg moeten bieden, het meemaken van ingrijpende ervaringen zoals mishandeling, discriminatie en uitsluiting, of het moeten vluchten uit een onveilige situatie. Deze situaties en gebeurtenissen kunnen veel stress veroorzaken wat invloed heeft op hoe kinderen zich voelen en ontwikkelen.
Wat weten we uit onderzoek?
Langdurige stress maakt denken, leren en doen moeilijker. Leerlingen die hiermee te maken hebben, kunnen hun talenten niet volledig benutten. Niet omdat ze niet gemotiveerd zijn, maar omdat hun situatie het hen moeilijk maakt. Juist voor hen is een veilige, gezonde en kansrijke omgeving op school geen luxe, maar noodzaak. Aandacht voor traumasensitief werken is daarbij belangrijk. Bekijk voor meer informatie de webpagina van Pharos.
De universiteit van Harvard heeft op basis van wetenschappelijk onderzoek drie principes opgesteld. Als school kun je deze gebruiken om beschermende factoren bij kinderen te versterken. Zo help je kinderen die opgroeien in ongunstige omstandigheden zich goed te ontwikkelen. De drie principes zijn makkelijk toe te passen en sluiten goed aan bij een integrale aanpak van welbevinden:
- Zorg voor goede relaties tussen kinderen en volwassenen. Denk bijvoorbeeld aan een sterke band tussen docent en leerling.
- Versterk sociaalemotionele en cognitieve competenties. Leer kinderen en jongeren bijvoorbeeld om ruzies op te lossen door te praten. Geef ook aandacht aan emoties in de klas. Bij leerlingen en hun gezinnen in ongunstige omstandigheden kunnen veel veerkrachtversterkende factoren aanwezig zijn. Het is belangrijk om die te blijven stimuleren.
- Verminder stressbronnen. Zorg dat school niet extra stress geeft bij kinderen die het al moeilijk hebben. Plan bijvoorbeeld ook momenten van ontspanning in de klas.
Aan de slag met gelijke kansen
Bekijk de inspiratiekaart ‘Gelijke kansen op welbevinden’. Hierin ontdek je hoe je als school structureel en schoolbreed aan de slag te gaan met welbevinden, met speciale aandacht voor leerlingen die dat nodig hebben. Soms is het belangrijk om ongelijk te investeren om tot gelijke kansen op welbevinden te komen. Deze inspiratiekaart bevat:
- Concrete tools en tips: waar kun je (direct) mee aan de slag?
- Reflectievragen: hoe kun je als school werken aan een inclusieve en ondersteunende schoolcultuur?
- Praktijkvoorbeelden van scholen: hoe werken zij aan gelijke kansen op welbevinden?
Gelijke kansen op welbevinden
Niet ieder kind krijgt van huis uit hetzelfde mee en groeit op met dezelfde kansen op welbevinden, terwijl dit essentieel is om goed te kunnen leren. Welbevinden betekent dat een leerling zich goed voelt, sociaal verbonden is en mentaal in balans is. Hoe kun je als school hieraan bijdragen?
Inspiratie en materialen
Hoe word je een school waar iedereen zich welkom voelt? Deze montessorischool in Zeist gaat de wijk in.
Ontdek hoe je in de klas aandacht kunt hebben voor welbevinden van vluchtelingenkinderen en andere nieuwkomers.
Webinar Gelijke kansen op welbevinden
Ontdek aan de hand van praktische handvatten en inspirerende praktijkvoorbeelden hoe je samen bouwt aan:
- Gelijke kansen op welbevinden
- Samenwerking met ouders en maatschappelijke partners
- Traumasensitief onderwijs
Samenwerking en partners Welbevinden op School
Welbevinden op School is een samenwerking van het Trimbos-instituut en Pharos | Expertisecentrum Gezondheidsverschillen. Het Trimbos-instituut is kennispartner van Gezonde School voor het thema welbevinden. Welbevinden op School sluit aan bij de Gezonde School-aanpak en biedt verdieping op het thema welbevinden met praktische tools en ondersteuning voor een schoolbrede en structurele aanpak. De inhoud is mede ontwikkeld door de Expertgroep schoolpsychologen mentale gezondheid van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP).
