Drugsincidenten in 2024: combineren van drugs blijft zorgelijk

In 2024 zijn door de deelnemende instanties aan de Monitor Drugsincidenten 6.184 acute drugsincidenten geregistreerd. EHBO-posten op (dance)feesten en festivals waren verantwoordelijk voor het grootste aandeel van de meldingen (40%). Ecstasy speelde een rol bij 26% van alle incidenten, een percentage dat in lijn ligt met eerdere jaren. Tegelijkertijd werd ecstasy in 2024 vaker gecombineerd met andere drugs, met name GHB en 3-MMC.

Laura Smit-Rigter, drugsonderzoeker bij het Trimbos-instituut: “Ieder drugsincident is er één teveel. De risico’s nemen nog verder toe en worden extra zorgelijk wanneer mensen meerdere drugs gebruiken, al dan niet in combinatie met alcohol. Doordat middelen elkaar kunnen beïnvloeden en versterken, neemt de kans op ongewenste en onvoorspelbare effecten toe.”

Cocaïne en alcohol: extra risicovol

Cocaïne was in 2024 betrokken bij 15% van alle geregistreerde drugsincidenten, een aandeel dat vergelijkbaar is met eerdere jaren. De meeste meldingen kwamen binnen via spoedeisende hulpposten van ziekenhuizen. Bij cocaïne-intoxicaties werd opvallend vaak ook alcohol gerapporteerd, vaker dan bij andere drugs.

Die combinatie van cocaïne en alcohol brengt extra gezondheidsrisico’s met zich mee. In het lichaam ontstaat dan cocaethyleen, een stof die het hart en de lever ernstig kan aantasten. Ernstige cocaïne intoxicaties waarbij alleen cocaïne was gebruikt, gingen vooral gepaard met een versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk.

3-MMC incidenten stabiliseren, stijging binnen ziekenhuiszorg

Na meerdere jaren van toename lijkt het aandeel drugsincidenten waarbij 3-MMC (of vergelijkbare middelen zoals 2-MMC en 4-MMC, vaak verkocht onder namen als ‘Poes’ of ‘Miauw’) betrokken is, zich in 2024 te stabiliseren. Het middel was betrokken bij 12% van alle geregistreerde incidenten. Dit is een vergelijkbaar aandeel als in 2023 maar nog altijd duidelijk hoger dan enkele jaren geleden. Binnen de ziekenhuiszorg nam het aandeel meldingen met 3-MMC echter toe: daar verdubbelde het aantal incidenten waarbij het middel betrokken was.

Veruit de meeste 3-MMC-incidenten werden gemeld door EHBO-diensten op evenementen. De gebruikers die zich daar meldden, zijn relatief jong: bij gebruik van 3-MMC als enige middel was de mediane leeftijd 22 jaar. Bij ernstige intoxicaties werden vooral een versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk waargenomen.

Ketamine: aandeel incidenten gelijk

Ketamine was in 2024 betrokken bij 9% van alle geregistreerde drugsincidenten, een aandeel dat vergelijkbaar is met dat van 2023. In ruim de helft van de gevallen ging het om gebruik in combinatie met andere middelen, met name ecstasy en 3-MMC. Net als in voorgaande jaren werd het grootste deel van de ketamine-incidenten gemeld door EHBO-posten, vooral op evenementen. Het aandeel ernstige intoxicaties na gebruik van ketamine als enige middel bij deze posten nam niet verder toe. Wel bleef het aandeel ernstige incidenten bij gecombineerd gebruik, waarbij ketamine betrokken was, onder EHBO posten toenemen. Bij gebruik van uitsluitend ketamine werden vooral klachten gemeld als misselijkheid en braken, malaise en desoriëntatie.

Toename incidenten met designerbenzodiazepinen

Binnen de groep Nieuwe Psychoactieve Stoffen (NPS), ook wel designerdrugs genoemd, valt vooral de toename van incidenten met designerbenzodiazepinen op. Het aantal drugsincidenten door deze designerdrugs steeg van 47 in 2023 naar 82 in 2024.
Designerbenzodiazepinen hebben eenzelfde soort werking als slaap- of kalmeringsmiddelen die als medicijn door artsen worden voorgeschreven. De werking kan per soort verschillen en de gezondheidsrisico’s zijn mogelijk groter.

Over de Monitor Drugsincidenten

Sinds 2009 verzamelt het Trimbos-instituut in de Monitor Drugsincidenten gegevens over acute gezondheidsproblemen na drugsgebruik. De informatie is afkomstig van spoedeisende-hulpafdelingen van ziekenhuizen, ambulancediensten, forensisch artsen en EHBO-posten op grootschalige evenementen in verschillende delen van Nederland. De cijfers uit de Monitor Drugsincidenten geven géén totaaloverzicht, maar bieden een goed beeld van de acute risico’s van drugsgebruik in Nederland.