Experiment: psychologische effecten van verschillende boodschappen over alcohol op zware drinkers

Voor het experiment kregen 485 volwassenen met een AUDIT-C-score van 5 of hoger een van de 3 teksten over alcohol te lezen: een controletekst met neutrale informatie over alcohol (n=165), een tekst met de boodschap dat geen enkel niveau van alcoholgebruik veilig of gezond is (n=163) of een tekst over de voordelen van minder drinken (n=157). Vervolgens werd door middel van gevalideerde vragenlijsten de volgende effecten onderzocht:

• Probleemherkenning: in hoeverre de deelnemers hun alcoholgebruik problematisch vonden
• Defensieve reactie: in hoeverre de tekst angst opriep, werd afgewezen of als minder geloofwaardig werd ervaren, en in welke mate deelnemers het risico voor zichzelf herkenden.
• Zelfeffectiviteit: in hoeverre ze geloofden in hun eigen vermogen om minder te drinken.

Uit dit onderzoek blijkt de ‘geen enkel niveau is veilig’-boodschap leidde tot meer probleemherkenning en meer angst ten opzichte van de controletekst. Ook werd de boodschap minder geloofwaardig gevonden en verlaagde het de zelfeffectiviteit. De ‘minder drinken’-boodschap leidde ook tot iets meer angst en minder zelfeffectiviteit ten opzichte van de controletekst, maar liet vrijwel geen verschil zien in probleemherkenning en geloofwaardigheid. Bij beide boodschappen was er geen effect te zien in het herkennen van het risico voor zichzelf.

Directe vergelijking van de twee boodschappen liet zien dat de ‘geen enkel niveau is veilig’-boodschap leidde tot meer angst en minder geloofwaardig werd gevonden dan de ‘minder drinken’-boodschap, maar er was geen duidelijk verschil in de mate van probleemherkenning.

De onderzoekers concluderen dat de ‘geen enkel niveau is veilig’-boodschap leidt tot gemengde psychologische reacties onder zware drinkers. Aanvullend onderzoek is nodig om vast te stellen hoe dergelijke boodschappen kunnen bijdragen aan volksgezondheidsdoelen.

Morris, J., & Tattan-Birch, H. (2026). Effects of ‘no safe level’and ‘cutting down’alcohol messages on problem recognition, defensive processing, and self-efficacy in heavy drinkers: a randomized experimental study. Psychology & Health, 1-21.

Meer lezen over dit onderwerp:

• Nieuw alcoholadvies Gezondheidsraad: geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik
• Drinkadvies alcohol
• Communiceren over alcohol