Alcoholgebruik door sporters
Sporters drinken meer dan niet-sporters in Nederland. Hier gaan we in op de verschillen in het alcoholgebruik tussen sporters en niet-sporters.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Alcohol
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Blijf op de hoogte
Met de nieuwsbrief van het Expertisecentrum Alcohol:
Alcoholgebruik door wekelijkse sporters
De cijfers over alcoholgebruik onder wekelijkse sporters zijn afkomstig uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2024 [1]. Bij het bekijken van verschillen tussen groepen is rekening gehouden met verschillen in leeftijd en geslacht omdat deze samenhangen met zowel sportdeelname als alcoholgebruik. Voor meer informatie over alle wekelijkse sporters, zie de informatie op de website van het RIVM.
In 2024 sportte ruim de helft (54,5%) van de Nederlandse volwassenen (18+) wekelijks. Vergeleken met Nederlandse volwassenen die niet wekelijks sporten, drinken wekelijkse sporters gemiddeld meer glazen alcohol per week (5,6 versus 4,8 glazen per week). Ruim een derde (37,6%) van de wekelijkse sporters, drinkt geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag en voldoet daarmee aan de richtlijn van de Gezondheidsraad [2], terwijl dit onder de niet-wekelijkse sporters ruim de helft is (54,4%). Daarnaast zijn wekelijkse sporters vaker zware drinkers dan niet-wekelijkse sporters (respectievelijk 8,1% versus 6,3%). Overmatig drinken komt ongeveer even vaak voor bij wekelijkse sporters en volwassenen die niet wekelijks sporten (respectievelijk 5,4% en 5,6%).
Alcoholgebruik naar type sport
Onder wekelijkse sporters is verder gekeken naar verschillen in alcoholgebruik tussen sporttypes. Iemand die meerdere typen sport beoefent, wordt ingedeeld in meerdere categorieën. Een vergelijking van de typen sport kan daarom alleen in grote lijnen en is niet getoetst.
Van alle type sporters, drinken veldsporters (zoals tennis, hockey en voetbal) het vaakst zwaar (15,2%) of overmatig (9,4%), al is het verschil met zaal- en overige sporten voor overmatig drinken niet significant. Nog geen kwart (22,7%) van veldsporters voldoet aan de richtlijn van de Gezondheidsraad voor alcoholgebruik (zie figuur). Sporters die sporten in een kleine ruimte (waaronder dans, tafeltennis, vechtsport en yoga) voldoen van alle wekelijkse sporters het vaakst aan de richtlijn van de Gezondheidsraad voor alcoholgebruik (42,5%).
Alcoholgebruik naar geslacht
Verschillen in alcoholgebruik tussen wekelijkse sporters en niet-wekelijkse sporters zijn ook bekeken naar geslacht. Voor zowel mannen als vrouwen geldt dat niet-wekelijkse sporters vaker voldoen aan de richtlijn van de Gezondheidsraad voor alcoholgebruik dan wekelijkse sporters (zie figuur). Overmatig drinken komt even vaak voor bij mannen en vrouwen die wekelijks sporten dan niet-wekelijks sportende mannen en vrouwen. Bij zowel mannen als vrouwen drinken de wekelijkse sporters iets vaker zwaar dan de niet-wekelijkse sporters, maar deze verschillen zijn niet significant.
Alcoholgebruik naar leeftijd
Verder is er ook gekeken naar de verschillen in alcoholgebruik tussen wekelijkse sporters en niet-wekelijkse sporters en verschillende leeftijdsgroepen. Voor alle leeftijdsgroepen geldt dat niet-wekelijkse sporters vaker voldoen aan de richtlijn van de Gezondheidsraad voor alcoholgebruik dan wekelijkse sporters. Van de groep 18- tot 34-jarigen zijn de wekelijkse sporters ook vaker zware drinkers dan niet-wekelijkse sporters. Voor de andere leeftijdscategorieën zijn geen grote verschillen te zien in overmatig en zwaar drinken tussen wekelijkse sporters en niet-wekelijks sporters.
Nader onderzoek naar deze verschillen in de relatie tussen alcohol en sport naar leeftijd is wenselijk. Mogelijk spelen de gezelligheid en het samen drinken met medesporters een grotere rol bij 18- tot 34-jarigen, terwijl oudere leeftijdsgroepen met name willen werken aan fitheid en gezondheid.
Gezonde leefstijl onder sporters
Uit bovenstaande cijfers blijkt dat alcoholgebruik hoger is onder sporters dan onder niet-sporters, met name onder jongere sporters, onder mannelijke sporters en onder veldsporters. Voor andere leefstijlgedragingen geldt juist dat sporters vaak gezonder zijn dan niet-sporters [3]. Zo hebben sporters vaker een goed gewicht, eten ze vaker groente en fruit, roken ze minder vaak en voldoen ze vaker aan de beweegnorm dan niet-sporters [3]. Mogelijke verklaringen voor het hogere alcoholgebruik onder sporters worden beschreven in het item ‘De relatie tussen alcohol en sport’.
Alcoholgebruik onder minderjarige sporters
Sporten kan een beschermende factor zijn voor alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar [4]. Sporten kan echter ook leiden tot meer alcoholgebruik, met name onder jongens [5]. Om sporten een beschermende factor voor alcohol te laten zijn is het een belangrijke voorwaarde dat het sporten plaatsvindt in een gezonde omgeving. Waarbij een goede naleving van de leeftijdsgrens voor het schenken van alcohol een belangrijk onderdeel is. De naleving van het schenken van alcohol in sportkantines is echter 22,4% [6]. Mede hierdoor is de sportomgeving niet altijd een gezonde omgeving voor minderjarige sporters.
