Feiten en cijfers over schermgebruik en welzijn
Hoeveel tijd brengen jongeren door achter een scherm? Hoe gebruiken jonge kinderen digitale media? En wat weten we over het schermgebruik van (jong)volwassenen? Alle feiten en cijfers over schermgebruik op een rij.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Nieuwsbrief
Ben jij een partij of professional die werkt op het snijvlak van digitalisering en welzijn en wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten en recente ontwikkelingen in het veld? Meld je dan nu aan voor onze halfjaarlijkse nieuwsbrief!
Meld je aanOp deze pagina
⌚ Wat zegt 'schermgebruik' en 'schermtijd’ over ons welzijn?
👦 0-6 jaar: schermgebruik jonge kinderen
👩 6-11 jaar: schermgebruik kinderen
🏃♀️➡️12-16 jaar: schermgebruik jongeren
🙋16-29 jaar: schermgebruik jongvolwassenen
👨🏻🦱30+ jaar: schermgebruik volwassenen
⌚Wat zegt 'schermgebruik' en 'schermtijd' over ons welzijn?
Digitale technologiegebruik, soms ook wel 'schermgebruik' genoemd, is zeer gevarieerd. Van scrollen op sociale media en het bingen van een serie op een streamingsdienst tot het maken van huiswerk op je laptop; het valt allemaal onder ‘schermgebruik’.
De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor ‘schermgebruik’. En in verreweg de meeste gevallen is dit ‘schermgebruik’ gemeten door te vragen hoeveel tijd mensen doorbrengen met verschillende schermen. Dit is ‘schermtijd’ gaan heten. Het is belangrijk om te beseffen dat 'schermgebruik' en 'schermtijd' slechts beperkte informatiewaarde hebben: de motivaties, contexten en specifieke manieren waarop digitale technologieën gebruikt worden blijven vaak onbesproken. Terwijl het daar eigenlijk om draait. De impact van digitale technologieën hangt namelijk niet alleen af van hoeveel tijd je ermee doorbrengt, maar ook - en in sommige gevallen zelfs vooral - van wat je ermee doet, met welke redenen, en in welke context. Houd daarom ook oog voor de details; het ‘wat precies, waarom, wanneer en met wie’ van gebruik.
👦0-6 jaar: wat is het schermgebruik van jonge kinderen?
Jonge kinderen besteden gemiddeld bijna twee uur per dag aan digitale media inclusief audio. De gemiddelde schermtijd komt neer op 102 minuten per dag. Aan televisie en (korte) video’s besteden kinderen tot en met 2 jaar circa een uur per dag, en kinderen van 3-4 en 5-6 jaar ongeveer anderhalf uur per dag (Iene Miene Media-onderzoek 2026). Dat ligt ruim boven de landelijke Richtlijn Gezond Schermgebruik.
De daadwerkelijke schermtijd ligt waarschijnlijk nog hoger, omdat kinderen ook buitenshuis met digitale media in aanraking komen zoals bij de opvang, op school of bij familie. Dat benadrukt hoe belangrijk het is dat ouders goed kijken wanneer, waarom en hoelang ze hun kind digitale media laten gebruiken.
👩7-11 jaar: wat is het schermgebruik van kinderen?
Er zijn nog relatief weinig cijfers over het schermgebruik van kinderen van 7-11 jaar, terwijl het wel belangrijk is om zicht te hebben op het schermgebruik van deze leeftijdsgroep. Om zicht te krijgen op deze leeftijdsgroep voert Netwerk Mediawijsheid daarom sinds 2024 de Monitor Mediagebruik 7-12 jaar uit.
Uit de meest recente uitvraag van Netwerk Mediawijsheid onder ouders komt naar voren dat kinderen tussen de 7 en 12 jaar volgens hun ouder(s) gemiddeld 144 minuten per dag besteden aan verschillende media. Zo'n 4 op de 5 kinderen in deze leeftijdsgroep maakt regelmatig gebruik van mobiele telefoons. In dit onderzoek is ook zichtbaar dat er verschillen zijn tussen 7-9-jarigen en 10-12-jarigen, vooral als het aankomt op televisiegebruik en het bezit van een eigen mobiele telefoon (in beide gevallen hoger onder de oudere categorie, respectievelijk).
In de ‘Monitor Mediagebruik 7-12 Jaar’ wordt ook aandacht besteed aan de redenen van kinderen voor mediagebruik. Zo geven ouders vaak (in 40% van de gevallen) aan dat hun kind “rust gunnen” de reden is voor het mediagebruik van hun kind. Ook andere redenen komen aan bod, zoals plezier bieden aan hun kind en het kind contact laten onderhouden met anderen.
In dit onderzoek wordt de invalshoek van de ouder(s) geschetst. Dit levert waardevolle informatie op. Tegelijkertijd benadrukken we – in lijn met de OECD – dat het essentieel is om ook de kinderen zélf vragen te stellen over hun scherm-/mediagebruik.
Binnen het preventieprogramma Helder op School is het lesmateriaal Level Up Your Balance beschikbaar om de digitale balans van leerlingen in het primair onderwijs te verbeteren.
🏃♀️➡️12-16 jaar: wat is het schermgebruik van jongeren?
Schermgebruik van leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs
Leerlingen met een Autisme Spectrum Stoornis of ADHD – dan wel leerlingen in het cluster 4-onderwijs – blijken vaker moeite te hebben met het houden van een gezonde balans in de digitale wereld (digitale disbalans). Er zijn verschillende factoren die hierbij een rol spelen. Zoals leeftijd, ouders, eenzaamheid, de voorkeur voor individuele activiteiten, moeite hebben met executieve functies, zelfcontrole en sommige ontwerpeigenschappen van games en sociale media. Dit blijkt uit ons verkennende onderzoek uit 2022. Binnen het preventieprogramma Helder op School is het lesmateriaal Level Up Your Balance beschikbaar om de digitale balans van leerlingen in het voortgezet speciaal onderwijs te verbeteren.
Gamen onder scholieren in het voortgezet onderwijs
Informatie over gamen onder scholieren in het voortgezet onderwijs lees je op de pagina Feiten en cijfers over gamen en welzijn.
🙋16-29 jaar: wat is het schermgebruik van jongvolwassenen?
Meer dan de helft van de jongvolwassenen (60%) is van mening te veel achter een scherm te zitten. Onderzoek voor de Week van de Mediawijsheid 2024 liet zien dat jongvolwassenen vooral een scherm gebruiken vlak voor het slapen (84%) en direct na het wakker worden (65%).
Recenter onderzoek voor de Week van de Mediawijsheid 2025 ‘Gezond met je scherm’ laat zien dat deze leeftijdsgroep (de generatie Gen Z'ers, geboren tussen 1997 en 2012) gemiddeld zo'n 9,2 uur per dag achter schermen doorbrengt. Onder andere op smartphones, laptops, tablets en televisieschermen. De daadwerkelijk gemeten tijd die Gen Z’ers op smartphones doorbrengen is gemiddeld 4 uur en 27 minuten. Dit illustreert dat smartphones een grote rol spelen in ons dagelijks leven, maar dat jongvolwassenen waarschijnlijk ook in veel andere contexten met schermen te maken hebben. Zoals op werk of op school werken met laptops.
Uit ditzelfde onderzoek blijkt ook dat ongeveer twee derde van de Gen Z'ers hun eigen schermgebruik een voldoende geeft (een cijfer van 6 of hoger).
👨🏻🦱 30+ jaar: wat is het schermgebruik van volwassenen?
Onderzoek voor de Week van de Mediawijsheid 2025 ‘Gezond met je scherm’ rapporteert dat volwassenen (huidige Millennials, Gen X’ers en Babyboomers) variëren in hun gemiddelde schermtijd per dag van 9,5 tot 8,1 uur, respectievelijk.
Feiten en cijfers over gamen en welzijn
Opzoek naar feiten en cijfers over (problematisch) gamen?
