Waarom we het aanbod van tabak in Nederland volgen

Aanbod van tabaksproducten: waarom we het monitoren

Door jaarlijks verkooppunten te bezoeken, krijgen we zicht op ontwikkelingen die anders buiten beeld zouden blijven. De overheid werkt al jaren aan het terugdringen van roken in Nederland. Verschillende maatregelen moeten bijdragen aan een rookvrije samenleving. Zo zijn tabaksproducten niet meer in supermarkten te koop. Eerder is online verkoop verboden. En uiteindelijk zullen tabaksproducten in 2032 alleen nog in speciaalzaken verkrijgbaar zijn. Maar wat gebeurt er vervolgens in de praktijk? Verdwijnen producten uit het assortiment? Komen er nieuwe producten voor in de plaats? En hoe reageren fabrikanten en verkooppunten op deze veranderingen?

Een kijkje in het schap

De markt verandert voortdurend onder invloed van nieuw beleid, prijsmaatregelen en innovaties van de tabaksindustrie. Tijdens de bezoeken spreken we medewerkers die dagelijks contact hebben met klanten. Zij vertellen over veranderingen die zij zien in de winkel. Bijvoorbeeld over klanten die vanwege prijsstijgingen overstappen op andere producten. Over mensen die hun tabak over de grens kopen. Of over nieuwe producten die zij nauwelijks verkopen , maar toch in vrijwel elke winkel verkrijgbaar zijn.

Aanbod van tabak: wat viel op in 2025?

Zo viel op dat winkeliers verhitte-tabaksproducten, voor bijvoorbeeld de IQOS en de Glo, nog steeds op grote schaal aanbieden. Terwijl het gebruik ervan onder volwassenen in Nederland zeer beperkt is. In onze steekproef troffen we deze producten aan bij meer dan negen op de tien verkooppunten.

Ook zagen we dat er aanzienlijke prijsverschillen zijn tussen tabaksproducten. Alternatieven zoals verhitte tabak en cigarillo’s, kleine sigaartjes die op sigaretten lijken, zijn vaak goedkoper dan sigaretten. Deze prijsverschillen kunnen gebruikers stimuleren om over te stappen van sigaretten op andere tabaksproducten. En we kwamen, net als eerdere jaren, veel smaakaccessoires in winkels tegen. Deze smaakaccessoires lijken een manier van de industrie om het smaakverbod bij sigaretten en shag te omzeilen.

Producenten blijven manieren vinden om producten aantrekkelijk te houden voor consumenten. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar hoeveel mensen roken, maar ook naar wat producenten precies aanbieden. Een aantrekkelijk en gevarieerd aanbod kan er mogelijk aan bijdragen dat mensen blijven roken en dat jongeren eerder geneigd zijn om tabaksproducten uit te proberen.

> Lees meer over het aanbod van tabak in verkooppunten in Nederland.

Blijven volgen aanbod van tabak

Voor beleidsmakers geven we zo inzicht in ontwikkelingen die relevant zijn voor toekomstige maatregelen. Tegelijkertijd documenteren we veranderingen die van belang zijn voor onderzoekers, gezondheidsprofessionals en iedereen die geïnteresseerd is in de toekomst van tabaksontmoediging in Nederland.

De komende jaren zal het landschap van tabaksverkoop opnieuw veranderen. Juist in zo’n periode van verandering is het belangrijk om te blijven kijken wat er in de praktijk gebeurt. Daarom blijven wij de Nederlandse tabaksmarkt monitoren. Niet alleen om cijfers te verzamelen, maar ook om het verhaal achter die cijfers zichtbaar te maken.