Een sterk en veerkrachtig schoolteam: het fundament voor welbevinden op jouw school

“Leren en welbevinden zijn met elkaar verbonden. Dat geldt ook voor docenten. Als je lekker in je vel zit, kun je meer hebben. Het is een beetje de metafoor van een zuurstofmasker in een vliegtuig: Als je goed voor jezelf zorgt, kun je dat daarna ook voor anderen doen.”

Een veerkrachtig team als basis 

Het schoolteam is het fundament van de school (zie ook de afbeelding). Als zij lekker in hun vel zitten en goed toegerust zijn, dan zijn ze ook veerkrachtiger. Dat heeft niet alleen invloed op hun eigen welbevinden, maar ook op dat van leerlingen. Laura vertelt: “Daarvoor moet je met elkaar samenwerken in een professionele schoolcultuur, vanuit visie en met duidelijke doelen, met een team dat oog heeft voor elkaars kwaliteiten en behoeften, in plaats van alleen bezig te zijn met brandjes blussen. Een veerkrachtig team in een professionele schoolorganisatie heeft vaak ook een hoge ‘collective teacher efficacy’: het geloof dat zij, met elkaar, het verschil voor hun leerlingen kunnen maken.”​

Juist nu is het welbevinden van het schoolteam van groot belang. Bijvoorbeeld vanwege een hoge werkdruk en lerarentekorten. Of denk aan zij-instromers die snel uitvallen. Het is belangrijk om medewerkers te behouden en dus om goed voor hen te zorgen. “​Veel scholen zijn er al wel op een bepaalde manier mee bezig en het zou mooi zijn dit echt, vanuit visie, in te bedden in de ondersteuningsstructuur. In hoeverre komt het welbevinden, de ondersteuningsbehoeften en successen in cyclische waarderingsgesprekken ter sprake, bijvoorbeeld?” 

Om integraal aan welbevinden te werken, is een veerkrachtig schoolteam het fundament waarop je andere ondersteuningsaanbod steunt. 

De cruciale rol van de schoolleider én het team 

​​De rol van de schoolleider is hierbij heel belangrijk. “Het is belangrijk dat je als schoolleider echt ziet hoe het met medewerkers gaat en daarnaar vraagt. En samen met het team een duidelijke visie opstelt, om koers te bepalen in het versterken van het welbevinden van medewerkers. ​H​​​et vraagt lef om als schoolleider te zeggen: We moeten met het curriculum aan de slag, maar eerst gaan we tijd maken voor ons team​, zodat we daarna met ruimte en focus aan dat curriculum ​​kunnen werken​. Het gaat hier om amplitie. Dit is een aanpak gericht op​​​ ​​​het versterken van alle werkenden in een organisatie en werkcontext. Denk hierbij aan vragen als: wat maakt een werkdag voor jou geslaagd, waarom vind je het ​​fijn​​ om hier te werken, hoe kunnen we ervoor zorgen dat we jou houden?”​​

Het team zelf heeft ook een belangrijke rol, door goed samen te werken in een professioneel team. “Dat betekent: letten op elkaars talenten en kwaliteiten​ en elkaar daarin ondersteunen.”

Zo kun je vandaag al beginnen  

Het is belangrijk om niet alleen nu, maar ook op de lange termijn te werken aan het welbevinden van je schoolteam. Toch zijn er kleine stappen waarmee je als team vandaag al kunt beginnen. Laura noemt een paar voorbeelden:  

• Vraag hoe het met een ander gaat. Check regelmatig bij elkaar in hoe iemand erbij zit. 
• Vier successen. Sta stil bij wat goed gaat en deel fijne momenten, in plaats van focussen op dingen die niet goed gingen. 
• Organiseer een studieochtend over welbevinden. Bespreek wat welbevinden voor jullie betekent. Deel kennis over cop​ingsstijlen en reflecteer met elkaar hoe dat voor jullie werkt. Denk ook aan vragen als: Wat heb jij nodig? Waar ben jij goed in? Hoe helpen we elkaar? Wat doe jij als je stress hebt en wat kunnen anderen daarvan leren?  
• Voor schoolleiders: voer waarderingsgesprekken met je team. Kijk daarbij niet alleen naar de resultaten van de klassen, maar vraag bijvoorbeeld ook waarom iemand heeft gekozen voor dit werk, en wat diegene nodig heeft om het met plezier te blijven doen.  

Kleine stappen, grote impact op de lange termijn 

Het zijn kleine acties​ die je​​ ​regelmatig ​kunt ​herhalen. Zo werk je ook op de lange termijn aan het welbevinden van je schoolteam. Daarnaast is het belangrijk om met elkaar structureel te werken aan een professionele schoolcultuur, waarin je als team veerkrachtig kunt zijn. “Dat betekent dat je met elkaar bespreekt hoe je verder professionaliseert, welke behoeften er zijn​ ​ en hoe je elkaar daarbij kunt helpen.”  Daarvoor is een meerjarenplan nodig, met aandacht voor vakmanschap en professionalisering. “Zo werk je niet alleen nu, maar ook in de toekomst aan het welbevinden van je schoolteam.”

Meer informatie 

• Meer tools, handvatten en een webinar over werken aan welbevinden van het schoolteam